ประตูปัญหา

โดย...ณศักต์ อัจจิมาธร

ปฏิเสธไม่ได้ว่าผมรู้สึกสนใจประตูบานหนึ่งในที่ทำงานผมเป็นพิเศษ

มันเป็นประตูธรรมดาๆ ของห้องๆ หนึ่งที่สามารถมองเห็นได้ในระยะสายตาจากโต๊ะที่ผมนั่งอยู่ บานประตูไม้ปิดผิวด้วยวัสดุสีดำเรียบ ใส่มือจับโลหะเรียวเล็กสีเงินวาวสไตล์โมเดิร์น ตัดกับสีขาวของผนังที่อยู่โดยรอบ

ที่ผมสนใจไม่ใช่เพราะมันสวยงามจนชวนตะลึง หรือมีดีไซน์ที่แสนจะสุดเฉี่ยวหรอกครับ อย่างที่บอกมันแค่ประตูธรรมดาๆ ที่หาดูได้ตามสถานที่ต่างๆ ทั่วไป

แต่ที่ผมสนใจคือการเปิดของมัน ที่มักสร้างเหตุให้ชวนสนใจ (สำหรับผม) ขึ้นมาบ่อยๆ

ประเด็นก็คือการเปิดของประตูบานนี้มักจะสร้างปัญหาให้กับผู้คนที่มาใช้งาน จะว่าเปิดยากก็ใช่ แต่จะว่าเปิดง่ายก็ใช่เหมือนกัน

ไม่รู้เพราะการออกแบบ หรือการติดตั้งที่ผิดพลาด ทำให้การเปิดของมันดูจะสวนทางกับ “ความน่าจะเป็น” ของประตูทั่วไป

เมื่อเราโยกมือจับเพื่อเปิดประตู สิ่งที่ทำต่อไปก็คือดึงประตูเข้าหาตัว หรือไม่ก็ดันออกไปจากตัวตามทิศทางที่ประตูติดตั้งอยู่ใช่ไหมครับ แต่นั่นไม่ใช่สำหรับประตูบานนี้ เพราะหากคุณทำอย่างที่ผมบอกมาข้างต้น คุณจะไม่สามารถเปิดมันได้ ไม่ว่าคุณจะออกแรงดึง หรือผลักอย่างไร เจ้าประตูบานนี้ก็จะไม่เปิดออก

จริงๆ แล้ววิธีเปิดประตูบานนี้ง่ายนิดเดียว นั่นคือ เมื่อโยกมือจับประตูแล้วคุณต้องดันประตูไปในทิศทางที่คุณ “ปิด” ประตูก่อนเบาๆ จากนั้นจึงค่อยดึงกลับมาในทิศทางที่คุณ “เปิด” ตามการเปิดปกติของประตูทั่วไป

แค่เนี้ย! หลายคนคงคิดในใจ ครับวิธีเปิดมันง่ายแค่นี้ละครับ แต่เมื่อต้องเปิดมันจริงๆ วิธีเปิดแบบนี้กลับเป็นสิ่งที่เราคิดไม่ถึง เพราะมันเป็นการเปิดประตูที่ต้องทำสิ่งที่ฝืน “ความน่าจะเป็น” ของประตูทั่วไป นั่นคือ เมื่อต้องการ “เปิด” จะต้อง “ปิด” ก่อนเพื่อที่จะ “เปิด” ขณะที่ประตูทั่วไป เมื่อต้องการ “เปิด” แค่ดึงประตูเพื่อเปิดเท่านั้นก็จบ

ด้วยการเปิดสวนทางกับความน่าจะเป็นนี้เอง ทำให้ผมมักเห็นผู้คนเสียเวลาในการเปิดมันอยู่บ่อยๆ บางคนก็ใช้เวลาไม่นานในการแก้ปัญหาเพื่อที่จะเปิดประตูออก ขณะที่บางคนก็ใช้เวลาพักใหญ่ถึงจะเปิดมันได้

จะว่าไปแล้ว เรื่องราวของประตูบานนี้ก็ไม่ต่างอะไรกับปัญหาที่เราต้องเผชิญในชีวิต เพราะหลายครั้งปัญหาที่เจอก็ดูจะซับซ้อนและยากในการแก้ไข หลายครั้งเราก็มักจะใช้ความเคยชินในการแก้ไขโดยไม่ฝืนสิ่งที่ควรจะเป็นตามที่เราเคยทำมา

ผลที่ได้ก็คือ เราอาจต้องใช้เวลานานในการแก้ไขปัญหานั้นหรือไม่ก็อาจจะแก้ไขไม่ได้เลย

บางครั้งการแก้ปัญหาก็อาจต้องอาศัยการใช้วิธีที่สวนทางกับ “สิ่งที่ควรจำเป็น” ตามที่เราเคยรับรู้มาดูบ้าง เพราะไม่แน่ว่าวิธีนั้นอาจเป็นวิธีที่ช่วยให้เราแก้ปัญหาที่อยู่ตรงหน้าได้ดีมากยิ่งขึ้นก็ได้

ข้อสำคัญคืออย่าให้ความเคยชินมาจำกัดความคิดของเราเอง เพราะหากปล่อยให้เป็นเช่นนั้น กว่าจะเปิดประตูที่มีปัญหาออกได้ก็คงใช้เวลานานโข ในขณะที่คนอื่นเปิดประตูพุ่งไปไหนต่อไหนกันหมดแล้ว