มะเร็งปากมดลูก… ป้องกันได้

โดย...เบ็ญจวรรณ รัตนวิจิตร

ปัจจุบันพบหญิงไทยเป็นมะเร็งปากมดลูกเฉลี่ยปีละ 1 หมื่นราย ส่วนหนึ่งเกิดจากอัตราการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในประเทศไทยค่อนข้างต่ำ

ผศ.นพ.ไพโรจน์ จรรยางค์ดีกุล รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท เอ็น เฮลท์ พยาธิวิทยาและพยาธิแพทย์ผู้มีประสบการณ์ในการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกมากว่า 20 ปี เปิดเผยว่า แม้ว่ามะเร็งปากมดลูกจะเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 2 ของมะเร็งในผู้หญิงไทย แต่กลับทำให้มีอัตราการเสียชีวิตสูงเป็นอันดับ 1 ในแต่ละปีมีผู้หญิงเสียชีวิตประมาณ20 คน ต่อประชากรหญิง 1 แสนคน ทั้งๆ ที่มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่สามารถป้องกันได้ โดยในสถิติพบว่า 80% ของมะเร็งปากมดลูกพบในผู้หญิงช่วงอายุ 30-60 ปี

“ทางการแพทย์พิสูจน์ทราบสาเหตุแน่นอนแล้วว่าโรคมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อฮิวแมนแพปพิลโลมาไวรัส เรียกย่อๆ ว่า “HPV”จากการมีเพศสัมพันธ์ ดังนั้นการมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย มีคู่นอนคนเดียว หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์เมื่ออายุน้อย ใช้ถุงยางอนามัยคุมกำเนิด จึงเป็นแนวทางในการป้องกันการติดเชื้อได้” ผศ.นพ.ไพโรจน์ กล่าว

ตั้งแต่เริ่มติดเชื้อ HPV จนกระทั่งดำเนินโรคเป็นมะเร็งปากมดลูกนั้น ใช้เวลา 10-20 ปีขึ้นกับสายพันธุ์หรือความรุนแรงของเชื้อและภูมิต้านทานของร่างกาย การที่มะเร็งปากมดลูกใช้เวลานานในการก่อโรค ทำให้มีเวลาที่จะป้องกันไม่ให้เกิดความผิดปกติจนถึงขั้นเป็นมะเร็งได้ด้วยเข้ารับการตรวจคัดกรองเป็นระยะๆเพื่อให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก

ทั้งนี้ โดยทั่วไปการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกจะตรวจด้วยวิธีทางเซลล์วิทยาหรือที่เราเรียกกันสั้นๆ ว่าตรวจ Pap Smear วิธีนี้จะตรวจหาเซลล์ที่ผิดปกติของเยื่อบุปากมดลูก แม้ว่าจะมีความไวในการค้นหาความผิดปกติไม่มากนัก (ประมาณ 50%) แต่เป็นวิธีที่มีความเฉพาะเจาะจงสูงเมื่อพบเซลล์ผิดปกติ ในปัจจุบันสามารถใช้การตรวจหาเชื้อไวรัส HPV มาช่วยให้การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกมีความไวในการค้นหาความผิดปกติได้ดีขึ้น ซึ่งสามารถตรวจได้จากการเก็บตัวอย่างครั้งเดียวกัน ถ้าตรวจไม่พบเชื้อไวรัส HPV และไม่พบเซลล์ผิดปกติจากการตรวจ PAP Smear จะสามารถเว้นระยะห่างของการตรวจคัดกรองได้ 3-5 ปี

สำหรับการฉีดวัคซีนที่มีใช้ในปัจจุบันนั้น สามารถป้องกันการติดเชื้อ HPV สายพันธุ์เสี่ยงได้เพียง 2 สายพันธุ์ คือ 16 และ 18 ซึ่งเป็นสาเหตุของอุบัติการณ์มะเร็งปากมดลูกได้ 70-75% แต่ยังมี HPV สายพันธุ์อื่นๆ ซึ่งเป็นสาเหตุอีก 25-30% ดังนั้นการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอจะช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งปากมดลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ