พู่กันสีม่วง แห่งสกอตแลนด์ นอราห์ นีลสัน เกรย์

โดย...อฐิณป ลภณวุษ artofmylifeasafrog.blogspot.com

ผลงานชิ้นสำคัญของยอดจิตรกรหญิงชาวสกอตติช นอราห์ นีลสัน เกรย์ เตรียมจัดแสดงแบบเต็มสตรีมครั้งแรก ณ หอศิลปะสมัยใหม่แห่งชาติสกอตแลนด์ (Scottish National Gallery of Modern Art) ในนิทรรศการ Modern Scottish Women : Painters and Sculptors 1885-1965 ซึ่งจะเริ่มเปิดให้ชมในวันที่ 7 พ.ย. ที่จะถึงนี้

สำหรับภาพ Mother and Child (1882-1931) เป็นผลงานชิ้นเดียวของนอราห์ นีลสัน เกรย์ ที่เคยปรากฏบนเวทีสาธารณะ ในการประมูลศิลปะเมื่อ 25 ปีที่แล้ว และเป็นผลงานชิ้นแรกของจิตรกรหญิงจากกลาสโกว์ที่หอศิลปะสมัยใหม่แห่งชาติสกอตแลนด์ได้มาเป็นเจ้าของ ก่อนที่จะมีการตามหารวบรวมมาได้อีกหลายชิ้น

นอราห์ นีลสัน เกรย์ วาดภาพ Mother and Child สำเร็จในช่วงต้นทศวรรษที่ 1920 เป็นภาพเขียนสีน้ำมันชิ้นโดดเด่น ที่แสดงให้เห็นความสามารถของเธอได้เป็นอย่างดี และแน่นอนว่าภาพแม่ที่อุ้มลูกไว้ในอ้อมกอดแสนอบอุ่นจะเป็นไฮไลต์ในนิทรรศการครั้งนี้ ซึ่งภาพดังกล่าวแสดงให้เห็นการสร้างสรรค์ผลงานตามขนบของการวาด Mother and Child อย่างลึกซึ้ง แม้ว่าเราจะเห็นสีสันไม่มากนักบนภาพ มีเพียงแค่เฉดสีเทาผสมผสานกับโทนสีทอง ทว่าโดดเด่นด้วยรูปฟอร์มกราฟฟิกที่เกือบจะเหมือนภาพแอบสแทรกต์

 

ภาพ Mother and Child เพิ่งจะนำออกมาจัดแสดงครั้งแรกในนิทรรศการนี้ หลังจากที่ไปประมูลมาได้เมื่อ 25 ปีที่แล้ว โดยจะเป็นตัวแทน 1 ใน 20 ภาพผลงานของนอราห์ เคียงคู่กับผลงานของจิตรกรหญิงยุคโมเดิร์นนิสม์เลือดสกอตติชคนอื่นๆ ที่สร้างสรรค์ผลงานระหว่างปี 1885-1965

ภาพมารดาอุ้มบุตรจะจัดแสดงเคียงข้างกับอีกภาพดัง Hopital Auxiliare d’Armee 301 – Abbaye de Royaumont (1918) ที่หอศิลปะสมัยใหม่แห่งชาติสกอตแลนด์จะให้สภาอาร์กีล แอนด์ บู๊ต ในเมืองลอคกิล์ปเฮด สกอตแลนด์ ขอยืมไปแขวนประดับห้องสมุดที่นั่นหลังจากงานนี้ ซึ่งเป็นภาพที่วาดระหว่างนอราห์ไปเป็นอาสาสมัครในโรงพยาบาลสตรีแห่งสกอตแลนด์ ที่ก่อตั้งโดยหมอชาวสกอตติช เอลซี อิงกลิส ในปี 1914 เพื่อที่จะช่วยเยียวยาคนไข้ในสงครามโลก ครั้งที่ 1

นอราห์ นีลสัน เกรย์ ผู้เป็นศิลปินเอกในนิทรรศการ Modern Scottish Women : Painters and Sculptors 1885-1965 นี้ มีชีวิตระหว่างปี 1882‑1931 เธอเกิดที่เมืองเฮเลนเบอระห์ ประเทศสกอตแลนด์ และไปศึกษาศิลปะที่โรงเรียนศิลปะเมืองกลาสโกว์ (Glasgow School of Art) ระหว่างปี 1901-1906 โดยหลังจากเรียนจบเธอได้เป็นครูสอนการวาดภาพและแฟชั่นดีไซน์ที่สถาบันเดียวกัน ไปพร้อมๆ กับเปิดสตูดิโอสร้างสรรค์งานศิลปะของตัวเองบนถนนบาธ

นอราห์เริ่มสร้างชื่อเสียงกับภาพพอร์เทรต และมีงานแสดงภาพเดี่ยวครั้งแรกในปี 1910 โดยในอีก 4 ปีต่อมาเธอก็ได้รับเลือกให้เข้าเป็นสมาชิกของสมาคมนักวาดภาพสีน้ำแห่งสกอตแลนด์ (Royal Scottish Society of Painters in Watercolour - RSW)

ในปี 1921 นอราห์ นีลสัน เกรย์ เป็นสตรีคนแรกที่ได้รับเลือกเข้าเป็นคณะกรรมการของสถาบันวิจิตรศิลป์แห่งกลาสโกว์ (Royal Glasgow Institute of Fine Arts - RGI) เธอมีนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกในกรุงลอนดอน ณ แกลเลอรี่ กีฟส์ ในปี 1926 รวมทั้งจัดแสดงที่สถาบันอาร์จีไอเป็นประจำ แล้วยังมีนิทรรศการที่สถาบันศิลปะสกอตแลนด์ (Royal Scottish Institute - RSI) กับซาลง (แกลเลอรี่) ในกรุงปารีส อีกหลายแห่ง ซึ่งเธอได้รับรางวัลเหรียญทองแดงในการประกวดปี 1921 และเหรียญเงินในปี 1923 ที่ฝรั่งเศส

หลังจากนั้นเรียกได้ว่านอราห์กลายเป็นศิลปินอินเตอร์ไปแล้ว เธอเดินทางไปแสดงงานทั่วยุโรป ตั้งแต่เมืองนีซและลีแยจในฝรั่งเศส กรุงบรัสเซลส์ในเบลเยียม กรุงเวียนนาในออสเตรีย รวมถึงการข้ามน้ำข้ามทะเลไปแสดงงานที่เมืองชิคาโกของสหรัฐ และที่ประเทศแคนาดา น่าเสียดายที่เธอเสียชีวิตในปี 1931 ด้วยวัยเพียง 48 ปีเท่านั้นจากโรคมะเร็ง

 

อลิส สแตรง ภัณฑารักษ์อาวุโสของหอศิลปะสมัยใหม่แห่งชาติสกอตแลนด์ บอกว่า นอราห์ นีลสัน เกรย์ ประสบความสำเร็จมากขณะที่มีชีวิตอยู่ ทว่าอาจจะไม่ค่อยเป็นที่รู้จักกันมากนักในวัฒนธรรมสาธารณ์ ณ ปัจจุบันสมัย ด้วยเพราะผลงานส่วนใหญ่ของเธอตกเป็นสมบัติส่วนตัวของนักสะสม นอกจากนี้ ผลงานที่เป็นของหอศิลป์ฯ เองก็ยังไม่เคยนำออกมาแสดง อย่างภาพ Mother and Child ของเธอก็มีการเก็บเอาไว้ถึง 25 ปี

นอราห์มีชื่อเล่นในวงการศิลปะว่า “พู่กันสีม่วง” (Purple Patch) โดยหากสังเกตดีๆ ภาพของเธอจะต้องมีเงาสีม่วงยืนพื้นทุกภาพ

นอกจากเป็นจิตรกรดังแล้ว สิ่งที่ชาวสกอตแลนด์จำได้เกี่ยวกับนอราห์ คือจิตอันเป็นกุศลของเธอ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 เธอเข้าเป็นพยาบาลอาสาในโรงพยาบาลสตรีแห่งสกอตแลนด์ และถูกส่งไปพร้อมทีมแพทย์ยังประเทศฝรั่งเศส ซึ่งเธอก็ได้สร้างสรรค์งานศิลปะเอาไว้มากมายระหว่างปฏิบัติหน้าที่พยาบาลอาสาครั้งนั้น