ประสบการณ์ ในการรักษาอาการวัยทอง ที่เกิดจาก ‘ความชื้น’

โดย...แพทย์จีนเจิ้ง เหลียง ฮ่าว แผนกอายุรกรรม แปล... แพทย์จีน ปะการัง เขตคาม คลินิกหัวเฉียวฯ แพทย์แผนจีน

จากสภาพอากาศและความเคยชินในการรับประทานอาหารของคนไทย ตามหลักทฤษฎีพื้นฐานทางการแพทย์แผนจีนกล่าวถึงการป้องกันและการรักษาอาการของผู้หญิงวัยก่อนและหลังหมดประจำเดือนหรือเรียกอีกอย่างว่าอาการวัยทอง และได้กำหนดวิธีการรักษาที่แน่ชัด ผู้หญิงวัยก่อนและหลังหมดประจำเดือนมีสาเหตุเนื่องจากพลังชี่ของไตค่อยๆ เสื่อมลง เลือดและสารจิงค่อยๆ ลดลง อินและหยางของไตไม่สมดุล

เป็นสาเหตุทำให้การทำงานของอวัยวะภายในขาดความสมดุล ผู้หญิงจากสภาพร่างกายที่แตกต่างกัน เจิ้งชี่ไม่เพียงพอจะทำให้ง่ายต่อการได้รับผลกระทบจากสภาพแวดล้อม อาหาร อารมณ์ และปัจจัยอื่นๆ เช่น ประเทศไทยมีสภาพอากาศที่ค่อนข้างร้อนชื้น หรือการดื่มการรับประทานอาหารมากจนเกินไป การดื่มชารสเข้มๆ หรือดื่มสุรา การรับประทานอาหารที่มีฤทธิ์เย็น รับประทานของมันของหวาน หรือมีภาวะอารมณ์หงุดหงิดซึมเศร้ามากเกินไปล้วนมีผลกระทบต่อหยางของม้าม ส่งผลให้การย่อยอาหารของม้ามผิดปกติ จึงทำให้มีการสะสมของความชื้นขึ้น ซึ่งจะพบว่ามีอาการป่วยจากความชื้นได้ง่าย “ความชื้นสามารถทำร้ายสุขภาพของมนุษย์ส่งผลขอบเขตได้กว้างที่สุด” เมื่อความชื้นมากจะทำให้ง่ายต่อการอุดกั้นหยางของม้าม เนื่องจากม้ามมีตำแหน่งอยู่บริเวณกึ่งกลางของร่างกายและเป็นแหล่งกำเนิดของชี่เลือด ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนอายุ 50 ปีขึ้นไป พลังชี่ของไตจะค่อยๆ ลดลงเป็นไปตามกฎของธรรมชาติ ถ้าม้ามและกระเพาะอาหารย่อยอาหารได้ดี ก็จะเกิดการดูดซึมเปลี่ยนแปลงไปเป็นสารจิง (สารสำคัญ) และเลือดได้ ซึ่งสารอาหารหลังกำเนิด (ม้าม) จะไปบำรุงหล่อเลี้ยงสารอาหารสำคัญก่อนกำเนิดจิงใน (ไต)

ดังแพทย์จีนผู้มีชื่อเสียง “หลิวเหอเจียน” กล่าวไว้ว่า “ ผู้หญิงเมื่ออยู่ในวัยเด็ก กลไกของการเจริญพันธุ์ (เทียนขุย) ยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่นั้น จะสังกัดอยู่ที่เส้นลมปราณเส้าอิน เมื่อถึงวัยเจริญพันธุ์ จะสังกัดเส้นลมปราณเจวี๋ยอินและเมื่อถึงวัยหมดประจำเดือนจะสังกัดเส้นลมปราณไท่อิน” ซึ่งจะชี้ให้เห็นว่าสมรรถภาพการทำงานของม้ามและกระเพาะอาหารคือหลักประกันความแข็งแรงของสุขภาพของผู้หญิงวัยก่อนและหลังหมดประจำเดือน ถ้าหากความชื้นอุดกั้นที่ม้ามและกระเพาะอาหารจะทำให้สูญเสียความสามารถในการทำหน้าที่ ก่อให้เกิดการแพร่กระจายของน้ำและความชื้นขึ้นในร่างกาย ซึ่งจะมีผลกระทบต่อแหล่งกำเนิดของสารจิงและเลือด ทำให้พลังชี่ของไตยิ่งเสื่อมลงมากขึ้น ส่งผลให้มีอาการของวัยทองเกิดขึ้น

อาการที่แสดงว่ามีความชื้นในร่างกายลักษณะสำคัญการเกิดโรคจากความชื้น

การดำเนินโรคค่อนข้างช้า อาการเริ่มแรกของผู้ป่วยค่อนข้างเบา ผู้ป่วยจึงไม่เห็นความสำคัญ แต่เมื่อเห็นความสำคัญแสดงว่าป่วยมาเป็นเวลานานแล้ว การเปลี่ยนแปลงของโรคค่อนข้างลึกหรืออาจส่งผลกระทบไปยังอวัยวะอื่น

ลักษณะอาการแบบหนักขุ่น

ความชื้นมักทำให้มีสภาวะหนักอึ้ง  ความชื้นจัดเป็นพิษที่มีคุณสมบัติเป็นฤทธิ์เย็น  มีลักษณะแบบหนักและไม่สะอาด  ดังนั้นผู้ป่วยส่วนมากจะมีอาการรู้สึกหนักอึ้งไปทั่วร่างกาย อ่อนเพลียไม่มีแรง ศีรษะหนักเหมือนมีผ้าห่อโพกเอาไว้ แขนขาและใบหน้ามีอาการบวมน้ำ ร่างกายมีรูปร่างบวมอ้วนฉุ เป็นต้น ผู้ป่วยที่มีความชื้นเกิดขึ้นในร่างกายจะมีอาการที่พบบ่อยในทางคลินิก คือ ใบหน้าหมองคล้ำ เสมหะมาก ตกขาวมีกลิ่นเหม็นคาว อวัยวะเพศชื้นและคัน อุจจาระเหนียว ถ่ายลำบาก ถ่ายไม่สุด ปัสสาวะขุ่น ฝ้าที่ลิ้นหนาเหนียว ชีพจรลื่น เป็นต้น ข้างต้นที่กล่าวมานั้นถือเป็นหนึ่งในอาการของวัยทองในประเทศไทย หวังว่าทุกท่านที่อยู่ในวัยหมดประจำเดือน (วัยทอง) จะให้ความใส่ใจกับการรับประทานอาหารมากขึ้น