ชีวิตมีทั้งภูเขาสูงและหุบเหว

โดย...ปูปรุง ภาพ : ศิรินภา พากิโต

ไม่นานมานี้เชื่อว่าหลายๆ คนคงได้รับรู้ข่าวสารของชายชาวฮ่องกงผู้หนึ่ง ซึ่งเคยเป็นอดีตเจ้าของร้านขายเครื่องใช้ไฟฟ้าชื่อดังในฮ่องกง ความพิเศษของเขาก็คือ ในช่วง 20 ปีก่อนหน้านั้นไม่มีคนไทยคนไหนที่เดินทางไปเที่ยวฮ่องกงแล้วจะไม่รู้จักชื่อของเขา “อากี” หรือ “ลีไวกี” เจ้าของธุรกิจที่พูดถึง ซึ่งเคยประสบความสำเร็จและสร้างยอดขายได้สูงสุดกว่า 800 ล้านบาท/ปี แต่ในวันนี้ธุรกิจที่เคยรุ่งเรืองมานานกว่า 20 ปีนั้นกลับประสบปัญหาขาดทุนและทำให้ชีวิตผู้ชายวัย 63 ปีคนนี้กลายเป็นศูนย์ภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี

ลองจินตนาการไปถึงวันที่ชีวิตคนเรามีอายุ 60 ปี ถ้าเป็นคนทั่วไปช่วงเวลานี้ก็คงหมายถึงเวลาที่เราแต่ละคนน่าจะได้หยุดพักและหันมาตักตวงความสุขจากทรัพย์สินเงินทองที่ได้เก็บสะสมหรือลงทุนลงแรงมาตลอดชีวิตการทำงาน แต่สำหรับอากีไม่ใช่เช่นนั้น วันนี้นอกจากจะไม่ใช่เวลาของการได้เอนกายหยุดพักแล้ว เขากลับต้องลุกขึ้นมาสู้ชีวิตอีกครั้งในวัย 63 ปี ด้วยการเปิดธุรกิจร้านอาหารเล็กๆ “อากี เป็ดพะโล้” ที่บ้านเกิดเมืองนอนของตนตามคำแนะนำและความช่วยเหลือของพี่ชาย หลังจากทนเห็นเขาจมปลักอยู่กับความล้มเหลวของตัวเองมานานพอสมควรและคิดว่าหากปล่อยไว้นานวันเข้า เขาอาจคิดสั้นได้

มีโอกาสได้ดูรายการที่สัมภาษณ์อากีนี้เช่นกัน ระหว่างที่ได้ชมนั้นพบว่าตัวเองได้แง่คิดชีวิตที่ดีหลายเรื่องผ่านประสบการณ์ของเขา สิ่งที่อยากแลกเปลี่ยนก็คือ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของธุรกิจหรือเรื่องชีวิตก็ไม่ต่างกัน เพราะทั้งสองสิ่งต่างแขวนไว้กับความเปลี่ยนแปลง การรู้ไม่เท่าทันหรือการยึดมั่นกับสิ่งเดิมๆ มากเกินไปโดยไม่ยอมปรับเปลี่ยนอะไรเลย จะทำให้เรากลายเป็นคนประมาท กว่าจะคิดได้หรือกว่าจะถึงวันที่พบว่า “สิ่งที่เรารู้ …ปิดบังสิ่งที่เราควรรู้” ทุกอย่างก็อาจสายไปเสียแล้ว

อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าสิ่งที่อากีต้องเผชิญนั้นจะเป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับการใช้ชีวิตของทุกคน ไม่ว่าคุณหรือฉันต่างรู้ดีว่าชีวิตเรานั้นคือการขึ้นภูเขาสูงสลับกับการลงสู่หุบเหวเสมอมา ภูเขาสูงหมายถึงความสุขในชีวิตและหุบเหวที่ลึกลงไปก็หมายถึงมรสุมในชีวิต เพียงแต่ว่าจะต่างกันที่ความลาดชันเท่านั้น แต่ละวันคือวัฏจักรของการวนเวียนระหว่างการขึ้นเขาและการตกเหว ตราบใดที่เราไม่สามารถกระโดดไปอยู่อีกโลกหนึ่งที่ไม่มีทั้งภูเขาและหุบเหวได้ สิ่งที่ควรทำหรือควรเตรียมรับมือไว้ก็คือ การเข้าใจมันให้มากพอ

หลวงพ่อจรัญ ฐิตธัมโม ท่านเคยสอนไว้ว่า หัวเราะ...เมื่ออยากหัวเราะ ร้องไห้...เมื่ออยากร้องไห้ และต้องหัวเราะให้ได้หลังร้องไห้ทุกครั้ง หรือถ้าจะสรุปก็คือท่านกำลังสอนให้เรามองให้เห็นความสวยงามและตระหนักถึงคุณค่าของปัจจุบัน รู้จักเฉลิมฉลองให้กับความสุขที่ได้รับ ขณะที่ให้เปิดใจยอมรับกับความทุกข์ที่ต้องเผชิญ และสำคัญที่สุดคือต้องมีความหวัง และปล่อยวางความสูญเสียเหล่านั้นให้ได้ในท้ายที่สุด

อยากสารภาพว่าตัวเองรู้สึกชื่นชมและ “อิน” เสมอเวลาที่เห็นใครคนใดก็ตาม เมื่อล้มแล้วพยายามพยุงตัวเองเพื่อลุกขึ้นใหม่แล้วเดินต่อ ชีวิตของอากีในวันนี้อาจไม่ได้มีเม็ดเงินผ่านมือเท่าเดิม ทรัพย์สินมีค่าที่เป็นวัตถุนอกกายอาจร่อยหรอลง แต่สิ่งหนึ่งที่ยังมีค่ามากกว่าของพวกนั้นและเขายังคงกอบกู้มันขึ้นมาได้ก็คือ “หัวใจ” ที่ยังหนุ่มและไม่ยอมแพ้ต่อโชคชะตา

ทุกคนเกิดมามีเพียงชีวิตเดียวและความสุขของการมีชีวิตก็คือการเดินทางที่สวยงามเพื่อข้ามภูเขาที่เราอาจไม่คุ้นเคยต่อไปและมันก็รวมถึงความอดทนได้ แม้ว่าเราจะกำลังอยู่ท่ามกลางหุบเหว ซึ่งแท้จริงนั้น “หุบเหว” ที่ว่าก็คือเส้นทางนำไปสู่ “ภูเขา” ลูกใหม่ที่ดีกว่าเดิม ซึ่งคุณสมบัติที่จำเป็นของนักเดินทางก็คือ การต้องเป็นนักวางแผน นักบริหารจัดการ นักสู้ นักทดลอง และที่สำคัญมากก็คือต้องเป็นนักเรียนรู้โลกให้ได้ เพราะทั้งหมดนี้จะทำให้เราพบในภายหลังเองว่าทุกการเดินทางนั้นไม่เคยสูญเปล่า แต่มันจะทิ้งบทเรียนสำคัญให้เราได้พิจารณาเสมอ

ก่อนจบ ขอนำ “บันทึกนิยามความสุข” ของจิตแพทย์คนหนึ่ง ตัวเอกที่อยู่ในหนัง “Feelgood” เรื่อง Hector and Search for Happiness (2014) ซึ่งเป็นหนังประทับใจอีกเรื่องหนึ่งของฉันมาฝาก คุณหมอ Hector ออกเดินทางรอบโลกเพื่อค้นหาคำตอบว่า นิยามความสุขจริงๆ ของชีวิต ที่ไม่ใช่คำตอบแบบที่เป็น Pattern นั้นคืออะไร และนี่คือสิ่งที่เขาจดบันทึกไว้ระหว่างการเดินทางในครั้งนี้

1.Making comparisons can spoil your happiness : ความสุขจะลดลงถ้ามีการนำไปเปรียบเทียบ

2.Happiness often comes when least expected : บ่อยครั้งความสุขจะมากขึ้นถ้าลดความคาดหวังออกไป

3.Many people only see happiness in their future : หลายคนมักมัวมองแต่ความสุขในอนาคต

4.Many people think happiness comes from having more power or more money: และหลายๆ คน ก็คิดว่าความสุขมาจากการมีอำนาจหรือมีเงิน

5.Sometimes happiness is not knowing the whole story : บางครั้งความสุขเกิดจากการที่ไม่ต้องรู้ในทุกเรื่อง

6.Happiness is a long walk in beautiful, unfamiliar mountains : ความสุขคือการเดินทางที่สวยงาม ข้ามภูเขาที่ไม่คุ้นเคย

7.It’s a mistake to think that happiness is the goal : เป็นเรื่องผิดพลาดหากคิดว่าความสุขคือเป้าหมาย

8.Happiness is being with the people you love; unhappiness is being separated from the people you love : ความสุขเกิดจากการได้เคียงข้างคนที่คุณรัก และคือความทุกข์เมื่อโดนพลัดพรากจากพวกเขา

9.Happiness is knowing that your family lacks for nothing : ความสุขคือรู้ว่าครอบครัวคุณขาดอะไร

10.Happiness is doing a job you love: ความสุขคือการได้ทำงานที่คุณรัก

11.Happiness is having a home and a garden of your own : ความสุขอยู่ในบ้านและสวนของคุณเอง

12.It’s harder to be happy in a country run by bad people : เป็นเรื่องยากที่จะมีความสุข ในประเทศที่ขับเคลื่อนโดยคนไม่ดี

13.Happiness is feeling useful to others : การได้ทำประโยชน์แก่ผู้อื่นนั่นแหละคือ ความสุข

14.Happiness is to be loved for exactly who you are (People are kinder to a child who smiles) : ความสุขจะอยู่กับคนที่เป็นตัวของตัวเอง (ที่เป็นคนใจดีที่สร้างรอยยิ้มแก่ผู้อื่น)

15.Happiness comes when you feel truly alive : ความสุขจะมาเมื่อคุณได้ใช้ชีวิตแท้จริง

16.Happiness is knowing how to celebrate : ความสุขคือการเฉลิมฉลองให้เป็นเมื่อควร

17.Happiness is caring about the happiness of those you love : ความสุขคือการได้ใส่ใจในความสุขของคนที่คุณรัก

18.Happiness is not attaching too much importance to what other people think : ความสุข คือการไม่ให้ความสำคัญมากเกินไปกับสิ่งที่คนอื่นคิด

19.The sun and the sea make everybody happy : ดวงอาทิตย์และทะเล ทำให้ทุกคนมีความสุข

20.Happiness is a certain way of seeing things : ความสุขประกอบจากเส้นทางจากสิ่งที่เห็น

21.Rivalry poisons happiness : การแข่งขันคือยาพิษของความสุข

22.Women care more than men about making others happy : ผู้หญิงใส่ใจในการสร้างความสุขแก่ผู้อื่นมากกว่าผู้ชาย

23.Happiness means making sure that those around you are happy : ความสุขหมายถึงความแน่ใจว่าคนรอบตัวคุณมีความสุข

หวังว่าบันทึกทั้ง 23 ข้อนี้ คงมีบางประโยคที่สร้างพลังใจและจุดประกายให้คุณพบความสนุกในทุกก้าวเดินค่ะ