สถาปัตยกรรมสีน้ำ ของ รูดอล์ฟ ริทเทอร์ ฟอน ไอลท์

โดย...

รูดอล์ฟ ริทเทอร์ ฟอน ไอลท์ (มีชีวิตระหว่างปี 1812-1905) เป็นหนึ่งในศิลปินชาวออสเตรียนชื่อดังในศตวรรษที่ 19 โดยเฉพาะภาพศิลปะแลนด์สเคป หรือในทางศิลปะเรียกว่า เวดูตา (Veduta) หรือซิตี้สเคป (Cityscape)นั้น กลายเป็นเอกลักษณ์ของเขาตั้งแต่เริ่มศึกษาด้านศิลปะจากบิดาของเขาเอง ยาค็อบไอลท์ กระทั่งเริ่มสร้างชื่อเสียงในฐานะจิตรกรไปตลอดจน 80 กว่าปีในอาชีพศิลปิน

นับเป็นครั้งแรกที่มีการนำผลงานศิลปะแลนด์สเคปของรูดอล์ฟ ริทเทอร์ ฟอน ไอลท์ออกมาแสดงแบบจัดเต็มนอกประเทศออสเตรียณ ศูนย์ศิลปะกราฟฟิกแห่งรัฐบาวาเรีย เมืองมิวนิก นอกจากภาพตึกรามบ้านช่องสถาปัตยกรรมต่างๆ ในเทคนิคสีน้ำแล้ว ยังมีภาพสเกตช์อีกจำนวนมากที่นำมาจัดแสดง ซึ่งทำให้เห็นแบบเจาะลึกถึงกรรมวิธีการทำงานของศิลปินดังชาวออสเตรียนอย่างชัดเจน

 

หากได้ไปเดินชมภาพแลนด์สเคปสีน้ำของรูดอล์ฟ ริทเทอร์ ฟอน ไอลท์ นับเป็นรางวัลของชีวิต ไม่เพียงแต่จะเหมือนได้ไปเยี่ยมชมตึกรามบ้านช่องจากเมืองต่างๆ ในสมัยอาณาจักรออสโตร-ฮังกาเรียนเท่านั้น ยังจะได้เห็นผลงานของจิตรกรที่ผสมผสานเทคนิคในการวาดภาพเข้ากับความรักในสิ่งที่วาดอย่างเห็นได้ชัด

ฟรีเดนส์ริค ฮุนเดอร์ทวาสเซอร์ จิตรกรและสถาปนิกเพื่อนร่วมชาติของรูดอล์ฟพูดถึงผลงานของรุ่นพี่เอาไว้อีกว่า ถ้าพิจารณาอย่างละเอียด จะเห็นได้ว่าผลงานของรูดอล์ฟมีความเป็นโมเดิร์นนิสม์สูง รวมทั้งองค์ประกอบภาพการใช้สี กับภาพรวมของการเป็นเวดูตาก็เป๊ะสุดๆ แทบไม่มีที่ติ ซึ่งเขาไม่เพียงวาดภาพตึกรามบ้านเรือนแห้งๆ แต่มักมีการวาดภาพผู้คนที่เขาเห็นเป็นสีสันเหมือนชีวิตจริงด้วย

 

ผลงานของรูดอล์ฟ ริทเทอร์ ฟอน ไอลท์ที่ศูนย์ศิลปะกราฟฟิกแห่งรัฐบาวาเรีย เมืองมิวนิก ส่วนใหญ่ได้มาจากบุตรสาวแท้ๆ ของเขาเอง ขณะที่ภาพสีน้ำชิ้นสำคัญๆ อีกหลายภาพมาจากสมบัติส่วนตัวของนักสะสมในกรุงเวียนนา รวมถึงส่วนหนึ่งจากกลุ่มนักสะสมชาวยิวที่เคยถูกนาซียึดไป หลังจากตามหาจนเจอโดยหน่วยงานตามหาศิลปะที่สูญหายระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 (Deutsches Zentrum Kulturgutverluste) ผลงานสีน้ำที่หาเจ้าของไม่ได้ก็ตกเป็นสมบัติของศูนย์ศิลปะที่เมืองมิวนิกแห่งนี้ตั้งแต่ปี 1959

จะว่าไปแล้ว หน่วยงานตามหาศิลปะที่หายไปช่วงสงครามดูเหมือนทำงานมากกว่าจุดมุ่งหมายของพวกเขา นอกเหนือจากการตามหางานศิลปะเพื่อคืนให้เจ้าของที่แท้จริงแล้ว ยังค้นเจอผลงานที่หาได้ยากยิ่ง อย่างผลงานในยุคแรกๆ ของรูดอล์ฟ ซึ่งหลังจากที่ได้มาแล้วผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะต้องทำการพิสูจน์กันอีกหลายขั้นตอนว่าใช่ผลงานของเขาจริงหรือเปล่า สำหรับคนยุคใหม่ซึ่งไม่คุ้นเคยก็อาจจะยากเย็นสักหน่อย เพราะหลายภาพนั้น รูดอล์ฟก็วาดเอาไว้หลายเวอร์ชั่น ยากที่จะสรุปฟันธงลงไปได้ง่ายๆ

 

รูดอล์ฟ ฟอน ไอลท์ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นอัศวิน หรือริทเทอร์ (Ritter) ในปี 1889 บิดาของเขาเป็นศิลปินภาพพิมพ์หินและเป็นครูศิลปะคนแรกให้เขาด้วย ก่อนที่เขาจะเข้าศึกษาในสถาบันศิลปะอะคาเดมี เดอร์บิลเดนเดน คุนสท์ ในกรุงเวียนนา

การเดินทางปีนเขาจากออสเตรียมายังอิตาลีบ่มเพาะความชื่นชอบทัศนียภาพ และเริ่มวาดภาพในแนวแลนด์สเคปด้วยสีน้ำในแนวเรียลิสติกตั้งแต่ปี 1833 ส่วนใหญ่เป็นภาพซิตี้สเคปของเมืองเวนิส และเมืองใกล้เคียง รวมทั้งวาดภาพในเชิงสถาปัตยกรรมพร้อมๆ กันไปด้วย

 

แม้จะนิยมวาดภาพซิตี้สเคปแบบเรียลิสติกแต่รูดอล์ฟก็ไม่วายที่จะทดลองหลายๆ สิ่งในผลงานของเขา เช่น การวาดภาพท้องฟ้าในโทนลดหลั่นแบบไม่ธรรมดา โดยเฉพาะผลงานในบั้นปลายของเขาเริ่มจะใกล้เคียงความเป็นอิมเพรสชันนิสม์เข้าไปทุกที

นอกจากนี้ มุมมองเพอร์สเปกทีฟของอาคารบ้านเรือนที่เขาวาดนั้นก็มีมุมมองไม่ธรรมดา โดยเฉพาะมุมภาพ และอาคารที่เขาเลือกที่จะวาด นอกจากนี้ภาพวาดแนวอินทีเรียร์ของเขาก็มีรายละเอียดแสนจะประณีตหาตัวจับยากอีกด้วย

 

นอกจากเมืองต่างๆ ในออสเตรียและเวนิสแล้ว เขายังเดินทางไปวาดภาพกรุงโรมเมืองเนเปิลส์ ทะเลสาบลอมบาร์ดี กาลีเซียโบฮีเมีย และแคว้นบาวาเรียอีกด้วย แต่ที่ที่เขาถูกอกถูกใจยังเป็นในอิตาลี ที่เขาเดินทางกลับไปอีกหลายครั้ง และไปยังที่ใหม่ๆ อย่างไครเมีย และซิซิลี