ลุยข้ามทวีป ตุ๊กตุ๊กไทยหัวใจฝรั่งเศส

โดย...พริบพันดาว

2 หมื่นกิโลเมตร ในระยะเวลาที่วางไว้ 120 วัน ผ่าน 16 ประเทศ การจับมือกันของเพื่อน 3 คน บนรถตุ๊กตุ๊ก 3 ล้อสัญชาติไทย ที่ขับเคลื่อนด้วยแบตเตอรี่พลังงานไฟฟ้า และ 1 แผงโซลาร์เซลล์หรือพลังงานแสงอาทิตย์

นี่คือแผนปฏิบัติการเดินทางข้ามทวีปจากกรุงเทพฯ สู่เมืองตูลูซ เมืองหลวงของแคว้นมีดี-ปีเรเน ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส ติดกับประเทศสเปน ด้วยรถตุ๊กตุ๊กสัญชาติไทยที่ใช้พลังงานสะอาดของพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์ ซึ่งไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อโลกใบนี้

ด้วยแนวคิดของสองนักศึกษาชาวฝรั่งเศสและหนึ่งเยอรมนี ลูดวิก แมร์ส, คาเรน กูลาเคียน และ เรมี เฟอร์นันเดส แดนเดร ผ่านโครงการ The Pilgreens ซึ่งเป็นองค์กรสัญชาติฝรั่งเศสที่ไม่แสวงหาผลกำไร ก่อตั้งเพื่อส่งเสริมแหล่งกำเนิดพลังงานสะอาดและพาหนะพลังงานไฟฟ้า จากการร่วมกันของวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล และวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยตูลูซ ประเทศฝรั่งเศส

พาหนะที่ใช้ในการเดินทางตะลุยเส้นทางที่ทุรกันดารและภูมิอากาศเลวร้ายในการฝ่าข้ามแม่น้ำ ภูเขา และทะเลทรายอันแห้งแล้งครั้งนี้ คือ รถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าฝีมือคนไทย

ว่าไปแล้วรถตุ๊กตุ๊กไทยเป็นเหมือนสัญลักษณ์ของประเทศไทย ซึ่งชาวต่างชาติที่มาเยือนต้องนั่งชมเมือง และนิยมซื้อรถตุ๊กตุ๊กจิ๋วเป็นของที่ระลึกกลับบ้าน ที่มาของชื่อเรียก “ตุ๊กตุ๊ก” นั้น เพราะเดิมทีชาวต่างชาติที่มาเที่ยวเมืองไทยไม่รู้จะเรียกรถสามล้อเครื่องว่าอะไรดี เลยอาศัยเรียกชื่อตามเสียงท่อไอเสียของรถ กลายเป็นชื่อ “รถตุ๊กตุ๊ก” ติดปากมาถึงวันนี้

ปัจจุบันรถตุ๊กตุ๊กไทยถูกจัดอันดับจากเว็บไซต์ hotels.com ที่ได้สำรวจความคิดเห็นนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกว่า เป็นรถโดยสารสาธารณะที่ได้รับความนิยมเป็นอันดับ 5 ของโลก รองจากแท็กซี่ในกรุงลอนดอน นิวยอร์ก โตเกียว และเบอร์ลินตามลำดับ

เช็กหัวใจ 3 หนุ่มฝรั่งเศส

หนึ่งคนหัวหาย สองคนเพื่อนตาย สามคนสบายผ่านฉลุย ลูดวิก แมร์ส, คาเรน กูลาเคียน และ เรมี เฟอร์นันเดส แดนเดร จะสร้างความเชื่อมั่นในระดับนานาชาติ ให้โลกได้ตระหนักถึงประโยชน์ของแหล่งกำเนิดพลังงานสะอาด ด้วยการเดินทางโดยพาหนะรถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้า ข้ามผ่านดินแดนยูเรเซีย (เส้นทางที่ทวีปเอเชียและยุโรปเชื่อมต่อกัน) เริ่มต้นจากไทย ลาว จีน คาซัคสถาน รัสเซีย จอร์เจีย อาร์เมเนีย ตุรกี บัลแกเรีย เซอร์เบีย โครเอเชีย ออสเตรีย เยอรมนี และสุดท้ายที่ฝรั่งเศส

รถตุ๊กตุ๊กที่ผนวกรวมเอาพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์คันแรกของโลก ในนาม “ตุ๊กตุ๊กไทยแลนด์” จะพาเหล่านักศึกษาหลักสูตร Double Degree ชาวฝรั่งเศส ที่เป็นความร่วมมือระหว่างวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล กับวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยตูลูซ ประเทศฝรั่งเศส ไปถึงจุดหมายได้หรือไม่?

ลูดวิก หนึ่งในสมาชิกผู้ริเริ่มโครงการขยายความถึงแรงบันดาลใจว่า ขณะนี้ปัญหาสิ่งแวดล้อมถือเป็นประเด็นสำคัญที่ทำให้ทั่วโลกต้องเผชิญกับภัยพิบัตินานาประการ ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นผลมาจากการปล่อยมลพิษจากการใช้พลังงานเชื้อเพลิงสู่สิ่งแวดล้อม ดังนั้นเพื่อแสดงให้คนทั่วโลกได้เห็นว่า จริงๆ แล้วในปัจจุบันความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี สามารถช่วยให้คนเราใช้พลังงานสะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“กว่า 1 ปีที่ผ่านมาจากการเรียนที่วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ส่งเสริมให้เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริงผมและเพื่อนชาวฝรั่งเศสจึงได้ริเริ่มโครงการรถ
ตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์ขึ้น เพื่อพิสูจน์ให้คนทั่วโลกได้เห็นว่าการเดินทางไกลข้ามทวีประยะทางรวมกว่า 2 หมื่นกิโลเมตร โดยใช้เพียงพลังงานไฟฟ้านั้นเป็นไปได้หรือไม่ ซึ่งท้ายที่สุดหากโครงการนี้ประสบความสำเร็จก็จะเป็นสิ่งที่ช่วยยืนยันว่า เราสามารถนำพลังงานไฟฟ้ามาใช้ในการเดินทางคมนาคมขนส่งได้จริง ซึ่งถือเป็นการแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ยั่งยืนที่สุด”

โครงการนี้ก็ถือเป็นจุดเริ่มต้นเล็กๆ ที่ลูดวิก บอกว่าจะช่วยเป็นแรงบันดาลใจและช่วยให้เมืองใหญ่ๆ ในอนาคตน่าอยู่มากยิ่งขึ้น

“เพราะหากเราสามารถเดินทางบนท้องถนนด้วยรถยนต์ที่ใช้พลังงานสะอาด ก็ไม่ต้องเผชิญกับควันพิษหรือมลภาวะที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ซึ่งถือเป็นโลกแห่งอนาคตที่ทุกคนต่างใฝ่ฝันและต้องการให้เกิดขึ้นจริง แม้ว่าการเดินทางด้วยรถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์เพียงอย่างเดียวนั้น จะไม่สามารถแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมทั้งหมดที่เกิดขึ้นในขณะนี้ได้ก็ตาม”

มิตรร่วมเดินทางและหนึ่งในทีมที่กระตือรือร้นอยู่ตลอดเวลา คาเรน เล่าเท้าความหลังว่า ครั้งแรกที่เขามาถึงกรุงเทพมหานคร รู้สึกตกตะลึงและสะดุดตากับรถตุ๊กตุ๊กที่วิ่งและจอดอยู่ตามท้องถนนเป็นจำนวนมาก

“ความพิเศษของรถตุ๊กตุ๊กของไทย คือ สามารถทำให้เราเดินทางได้สะดวกในเมืองใหญ่ จึงได้เข้าไปพูดคุยและอยากลองขับดูบ้าง ก็เลยเกิดเป็นไอเดียสนุกๆ ว่า น่าจะลองขี่เจ้ารถตุ๊กตุ๊กนี้ข้ามทวีปกลับบ้านได้ เนื่องจากมีคนเคยทำมาแล้ว แต่ครั้งนั้นเป็นน้ำมันเบนซิน ซึ่งครั้งนี้พิเศษออกไปเพราะมันคือรถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าและแสงอาทิตย์ ซึ่งตอบโจทย์กับโครงการ Pilgreens ของเรา”

การผจญภัยด้วยรถตุ๊กตุ๊กที่ต้องฝ่าไปในเส้นทางที่โหดหินและอันตรายเพื่อเข้าสู่ยุโรปให้ได้ คาเรน บอกถึงแผนการว่า

“หลายคนสงสัยและไม่มั่นใจว่าพวกเราจะทำได้หรือไม่? ซึ่งจะแสดงให้ทุกคนได้เห็นกัน ตอนนี้พวกเราตรวจสุขภาพกันแล้ว สมบูรณ์พร้อม 100 เปอร์เซ็นต์ รวมถึงทำประกันเดินทางไว้เรียบร้อย สำหรับ
ลูดวิกเขาเป็นวิศวะด้วย จึงมั่นใจในเรื่องการซ่อมแซมรถถ้าเกิดอุบัติเหตุกลางทาง เราวางเส้นทางเอาไว้โดยเลี่ยงสถานที่อันตรายและมีความรุนแรง พยายามเซฟอย่างเต็มที่ เพราะไม่สามารถคาดการณ์อะไรล่วงหน้าได้เลย นอกจากเส้นทางและเตรียมสภาพรถและร่างกายให้พร้อม ไม่รู้ว่าที่ไหนจะให้เราชาร์จไฟบ้าง บางทีอาจจะต้องนอนพื้นด้วยซ้ำ เป็นสิ่งที่ต้องลุ้นกัน แต่ที่แน่ๆ ต้องเดินทางให้ทันใน 120 วัน เพราะไม่งั้นจะต้องเจอกับสภาพอากาศหนาว นั่นต้องสร้างปัญหาให้กับเราแน่ๆ พวกเรามีการเตรียมการที่ดี ฝึกการซ่อมรถตุ๊กตุ๊กจากผู้เชี่ยวชาญ เป็นเรื่องที่ไม่ง่ายต้องอาศัยการทำงานหนักและความพร้อมทุกอย่าง”

ไม่จำเพาะการเดินทางเพื่อให้บรรลุฝัน แต่ระหว่างทางก็มีภารกิจเผยแพร่โครงการ Pilgreens เพื่อส่งเสริมแหล่งกำเนิดพลังงานสะอาดและพาหนะพลังงานไฟฟ้า ไปแนะนำ พูดคุย และสอบถามว่าผู้คนรู้แค่ไหนในเรื่องของรถยนต์พลังงานไฟฟ้า และมองเห็นความสำคัญของพลังงานสะอาดขนาดไหน เตือนว่าอย่าหลงระเริงหรือทำผิดเหมือนบางประเทศที่เจริญและใช้พลังงานเยอะมาก การใช้พลังงานสะอาดจะทำให้อยู่ได้นานและยั่งยืนมากขึ้น

ย้อนรอยตุ๊กตุ๊กข้ามทวีป

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกของโลกที่มีการเดินทางด้วยรถตุ๊กตุ๊กข้ามทวีป และไม่ใช่ครั้งแรกที่ใช้รถตุ๊กตุ๊กพลังงานสะอาดเดินทางจากเอเชียไปยุโรป ในปี 2549 แอนโทเนีย โบลิงโบรก-เคนท์ จากเมืองนอร์โฟล์ก และโจ ฮักส์เตอร์ จากเมืองไบรตัน ประเทศอังกฤษ สองสาววัย 27 ปี ออกเดินทางจากหน้าสถานทูตอังกฤษประจำประเทศไทย โดยมีพาหนะคู่ใจเป็นรถสามล้อสีชมพูหวานแหววชื่อว่า ติงต๊อง ประสบความสำเร็จผ่านเส้นชัยสีชมพูในไบรตัน พร้อมเงินจำนวน 2.5 หมื่นปอนด์ (1.75 ล้านบาทโดยประมาณ) เพื่อมอบให้กับมูลนิธิสุขภาพจิต “ไมนด์”

โดยทั้งคู่ขับรถตุ๊กตุ๊กจากไทย ลาว จีน คาซัคสถาน รัสเซีย ยูเครน โปแลนด์ สาธารณรัฐเช็ก เยอรมนี เบลเยียม และฝรั่งเศส และถึงจุดหมายปลายทางที่บ้านเกิดประเทศอังกฤษ เป็นระยะทาง 1.2 หมื่นไมล์ (19,312 กิโลเมตร)

ต่อมา ในปี 2552 แดเนียล สไนเดอร์ กับซูซี่ เบมเซล คู่รักชาวเยอรมัน ได้ทำลายสถิติโลก (Guinness World Records 2009) สร้างชื่อเสียงให้กับรถตุ๊กตุ๊กไทยอีกครั้งหนึ่ง โดยใช้รถตุ๊กตุ๊กจากบริษัท เอกซ์เพอร์ทีส ด้วยสถิติระยะทางที่ไกลที่สุดในโลก เริ่มเดินทางจากไทยไปกัมพูชา ลาว ญี่ปุ่น รัสเซีย มองโกเลีย ตุรกี อียิปต์ อิตาลี ฝรั่งเศส และไปสิ้นสุดที่ประเทศเยอรมนี

กรณีในต่างประเทศที่เดินทางข้ามทวีปโดยรถตุ๊กตุ๊ก 2 อาจารย์หนุ่ม นิค โกห์ กับริชาร์ด เซียส์ ออกเดินทางโดยรถตุ๊กตุ๊กจากประเทศอังกฤษ ในนาม ตุ๊กตุ๊กทราเวลส์ ข้าม 4 ทวีป ระยะทางกว่า 3.7 หมื่นไมล์ โดยใช้รถตุ๊กตุ๊กในการเดินทางไปอย่างช้าๆ และเคยผ่านมาที่ประเทศไทยด้วย โดยระหว่างทางที่ผ่านประเทศต่างๆ พวกเขาก็รณรงค์ในเรื่องการศึกษาของเด็กและเยาวชน

และเมื่อกลางปี 2557 นาวีน ราเบลลี วิศวกรหนุ่มชาวอินเดียได้เปิดตัวโครงการขับรถตุ๊กตุ๊กอินเดียที่ให้ชื่อว่า เทจาส์ ใช้พลังงานแสงอาทิตย์หรือติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ เดินทางขับข้ามทวีป จากเมืองบังกาลอร์ ประเทศอินเดีย ไปยังกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ผ่าน 10 ประเทศเป็นระยะทาง 9,600 กิโลเมตร โดยมีผู้ถ่ายทำสารคดีเป็นหนุ่มลูกครึ่งออสเตรีย-อินเดีย ชื่อ ราอูล โคแปคกา เดินทางร่วมไปด้วย โดยมีแผนงานเดินทางต้นปี 2558 แต่หลังจากนั้นก็ไม่มีข่าวคราวอีกเลย

แรงหนุนจาก อีโค มหาวิทยาลัย

สามคนนักศึกษาที่มีแค่ความคิดและแรงกระตุ้นในการไปสู่เป้าหมาย แต่หากปราศจากการสนับสนุนก็ยากที่จะทำให้ทุกอย่างเกิดขึ้นจริงได้ โดยเฉพาะประเด็นด้านพลังงานสะอาดที่นำมาใช้กับรถตุ๊กตุ๊กเพื่อบรรลุฝัน 

สำหรับ “ตุ๊กตุ๊กไทยแลนด์” ที่ใช้พลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์คันนี้ ได้รับความร่วมมือจากบริษัท ตุ๊กตุ๊ก แฟคตอรี่ บริษัทผลิตรถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าส่งออกไปยังประเทศต่างๆ ทั่วโลก ผลิตขึ้นมาให้ใช้งานโดยเฉพาะ เดนนิส ฮาร์ท กรรมการผู้จัดการ เล่าว่า รถคันนี้สามารถวิ่งได้สูงสุด 80 กิโลเมตร/ชั่วโมง

“หากรถตุ๊กตุ๊กขับเร็วขนาดนั้นจะมีอันตราย เพื่อความปลอดภัย เราพยายามจะคุมโปรแกรมให้วิ่งด้วยความเร็วที่ 50 กิโลเมตร/ชั่วโมงแทน พยายามดีไซน์ออกมาให้สามารถใช้งานได้ง่าย การดูแลซ่อมรักษาไม่ซับซ้อนมาก เพื่อรองรับเวลามีปัญหากลางทางในประเทศอื่นๆ หรือถ้ามีปัญหาจริงๆ จะมีการส่งอะไหล่ไปให้ ซึ่งทั้งสองคนผ่านการฝึกขั้นตอนเทรนการซ่อมมาหนักมาก จากทีมช่างผู้เชี่ยวชาญของเมืองไทย เพื่อความพร้อมในโปรเจกต์เดินทางไกลครั้งนี้ ซึ่งถ้ามีอะไรเกิดขึ้น เบื้องต้นทั้งสามคนสามารถซ่อมได้เองแน่นอน”

การขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์ โดยการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคารถ สามารถกักเก็บพลังงานไว้ในแบตเตอรี่ลิเทียม 72 โวลต์ ความจุ 30 กิโลวัตต์/ชั่วโมง สามารถเดินทางได้ 200 กิโลเมตร/การชาร์จไฟ 1 ครั้ง (6-8) ชั่วโมง คิดเป็นค่าไฟ 0.7 บาท/กิโลเมตร หรือ 1.4 หมื่นบาท ตลอดการเดินทาง รศ.นพ.ปรีชา สุนทรานนท์ รองอธิการบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยมหิดล บอกว่า

“แม้พวกเขาจะเป็นนักศึกษาจากประเทศฝรั่งเศส แต่การได้มาเรียนที่มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งมีการบริการ หลักสูตร กิจกรรม ส่งเสริมลดการใช้พลังงาน และรู้จักใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า ทำให้พวกเขาเกิดแนวคิดใส่ใจถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม และยังเป็นการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ให้คนไทยและคนต่างชาติในแต่ละประเทศที่เดินทางมาได้เข้าใจและตระหนักถึงการดูแลใส่ใจสิ่งแวดล้อม และการใช้พลังงานทดแทน จึงอยากฝากคนไทยทุกคนติดตามและให้กำลังใจที่เดินทางโดยรถตุ๊กตุ๊กพลังงานไฟฟ้าและพลังงานแสงอาทิตย์ในครั้งนี้”

การขับรถตุ๊กตุ๊กครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงเผยแพร่ความเป็นไทยผ่านรถตุ๊กตุ๊กเท่านั้น แต่ยังเป็นการแสดงให้คนทั่วโลกได้เห็นว่า ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีจะช่วยให้มนุษย์สามารถใช้พลังงานสะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ รศ.ดร.อรรณพ ตันละมัย คณบดีวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล ชี้ว่า ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยมหิดลกับมหาวิทยาลัยตูลูซ ที่ได้ร่วมกันจัดการเรียนการสอน การเรียนรู้ผ่านนักศึกษา เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความต้องการที่จะศึกษาค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม นำมาคิดวิเคราะห์แก้ปัญหา ซึ่งไม่ใช่การเรียนรู้เพียงองค์ความรู้เท่านั้น แต่ให้นักศึกษาได้รู้จักคิด เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และนำสิ่งที่เรียนรู้มาประยุกต์ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น

“แนวคิดการจุดประกายให้คนทั่วโลกหันมาใส่ใจปัญหาสิ่งแวดล้อม เพราะการเดินทางรอบโลกด้วยรถตุ๊กตุ๊กในครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ตามที่กล่าวในข้างต้น และเป็นการรณรงค์เพื่อลดใช้พลังงานฟอสซิลเพื่อลดการปล่อยมลพิษสู่สิ่งแวดล้อมแล้ว อีกด้านหนึ่งยังถือเป็นการโปรโมทการท่องเที่ยว และสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศไทยสู่สายตาชาวโลกด้วยเช่นกัน”

แม้เส้นทางที่เลือกเดินทางจะเป็นเส้นทางที่ปลอดภัยที่สุด พยายามหลีกเลี่ยงพื้นที่ภูเขาสูงหรือทะเลทราย เพราะรถตุ๊กตุ๊กไม่ได้ออกแบบมาสำหรับการเดินทางในภูมิประเทศที่ทรหดขนาดนั้น พวกเขาจะเดินทางถึงเมืองตูลูซ ประเทศฝรั่งเศส ในวันที่ 10 ต.ค. 2558 ได้หรือไม่?

ร่วมติดตามและให้กำลังใจสามนักศึกษาต่างชาติ และหนึ่งรถตุ๊กตุ๊กไทยเดินทางจากกรุงเทพฯ สู่ประเทศฝรั่งเศสได้ที่ www.facebook.com/thepilgreens