จูราสสิก ออฟฟิศ

โดย...ใบไม้ ภาพ ยูนิเวอร์แซล พิคเจอร์ส

หนังเรื่อง "Jurassic World" ที่ติดอันดับหนังโกยเงินไปทั่วโลก กลับมาตอกย้ำความเชื่อของเราอีกครั้งว่า ยุคสมัยของไดโนเสาร์เต่าล้านปีน่าจะเคยมีจริงในอดีตกาล และไม่น่าจะแตกต่างกับไดโนเสาร์เต่าล้านปีตัวเป็นๆ ทั้งแบบถนิมสร้อย หรือใส่จริตติดขนตาปลอม ที่พบเห็นได้ทุกวี่ทุกวันในสำนักงานของเรา

เมื่อหลายปีก่อน ผมเคยฟังเรื่องเล่าจากเพื่อนร่วมวงการที่เป็นหญิงมาดแมน นางเล่าถึงอดีตเจ้านายที่คร่ำครึ ความคิดดิ่งตรงเหมือนเส้นที่ขีดด้วยไม้บรรทัด ทุกวันคอยตรวจเช็กเวลาเข้างานของลูกน้องอย่างเข้มงวด ใครมาสายเกินเข็มนาฬิกาที่บริษัทกำหนดจะถูกหักเงินเดือนเต็มอัตราศึก โดยไม่ฟังข้ออ้างใดๆ เช่นว่า พนักงานคนนั้นไปทำงานจนดึกดื่นแบบไม่มีโอที หรือปวดหัวตัวร้อนตื่นสาย ฯลฯ แล้วพอถึงวันเงินเดือนออกซองบรรจุเงินสดจะถูกแจกจ่ายให้เฉพาะพนักงานที่เข้ามาทำงานในวันนั้นเท่านั้น จะไม่มีการฝากซองหรือรับแทนเด็ดขาด บรรยากาศในที่ทำงานก็ดูเคร่งขรึมไม่ต่างอะไรกับห้องสมุด มีคำสั่งห้ามพนักงานสวมรองเท้าเข้าห้องทำงาน ห้ามวิ่ง ห้ามคุยเสียงดัง ห้ามแม้กระทั่งทำเสียงดังระหว่างทำธุระส่วนตัวในห้องน้ำ ซึ่งอยู่ในชั้นไม่ไกลจากโต๊ะทำงาน

เพื่อนร่วมวงการของผมคนนี้ทนทำงานอยู่ที่นั่นไม่ถึงปี ก่อนจะได้ตำแหน่งงานเดียวกันในที่ใหม่ ที่ซึ่งบรรยากาศการทำงานดีกว่าที่เก่า และไม่มีเจ้านายเป็นไดโนเสาร์ "ระหว่างทนนั่งทำงานที่นั่น ฉันได้เรียนรู้อยู่อย่างเดียว คือฉี่อย่างไรไม่ให้เสียงดัง" นางบอก แล้วหัวเราะเสียงดังมาก

ไดโนเสาร์ เป็นศัพท์ซึ่ง "เซอร์ ริชาร์ด โอเวน" ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติในกรุงลอนดอนบัญญัติขึ้นเพื่อเรียกบรรดาสัตว์ดึกดำบรรพ์ที่เคยครองระบบนิเวศบนพื้นโลก ในยุคมีโซโซอิกกินเวลานานถึง 165 ล้านปี ก่อนจะสูญพันธุ์ไปเมื่อ 65 ล้านปีที่แล้ว และมีการค้นพบซากไดโนเสาร์ดึกดำบรรพ์ในทุกทวีปของโลก

สำนักงานอีกแห่งของเพื่อนร่วมงานผมที่เป็นเกย์ ตัวอาคารโอ่อ่า หรูหรา แต่ยังมีกลิ่นอายและบรรยากาศแบบดึกดำบรรพ์ เพราะมีเจ้านายเป็นไดโนเสาร์หลงยุค ที่นอกจากจะเจ้ายศเจ้าอย่างแล้ว ยังใจร้ายกับลูกน้องอีกด้วย ไม่มีลูกน้องคนไหนหายใจสะดวกเวลาอยู่ในออฟฟิศ ความเป็นส่วนตัวแทบไม่มี โต๊ะทำงานต้องเป็นระเบียบเรียบร้อย ข้าวของเครื่องใช้ที่ขัดหูขัดตา กรุณาอย่านำมาวางเกะกะให้เห็น ออฟฟิศออกจะสวย พวกแกจะเอาของห่วยๆ ไร้รสนิยมมาประดับทำไม อ้อ...ช่วยปิดม่านมูลี่ที่หน้าต่างทุกบานด้วยนะ กลางวันแดดมันร้อน เดี๋ยวเปลืองแอร์ แม่บ้านกับเมสเซนเจอร์ช่วยไปเข้าห้องน้ำด้านหลังออฟฟิศหน่อยได้ไหม ห้องน้ำในออฟฟิศมีไว้สำหรับพนักงานคนอื่นและแขกเท่านั้น

เจ้านายไดโนเสาร์ชอบเปรยบ่อยๆ ว่าโลกเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 แล้ว เลิกคิดเลิกพูดเรื่องเดิมๆ เสียที นางอยากมีโจทย์หรือปัญหาใหม่ๆ ไว้ทำไว้แก้ ไม่ใช่โจทย์ หรือปัญหาซ้ำซาก ฟังดูก็เข้าท่า แต่ถึงเวลาจริงๆ นางก็ซ้ำซากและวนเวียนกับเรื่องเดิมๆ ยิ่งถ้าเรียกใครเข้าไปตำหนิ นางโบยตีหูคนฟังด้วยคำพูดซ้ำไปวนมานานเป็นชั่วโมง และให้คนฟังรู้สึกอยากบอกให้นางหุบปาก แต่ไม่มีใครหรอกที่จะกล้าบอกอย่างนั้น

เพื่อนของผมพรั่งพรูให้ฟัง เวลาลูกน้องคนไหนต้องการคำปรึกษา หรือหาคนปรับทุกข์ หลวมตัวไปคุยกับเจ้านายไดโนเสาร์เข้าเมื่อไหร่ เมื่อนั้นอาจจะได้คำตอบหรือทางออกที่ดี แต่เรื่องทุกข์เหล่านั้นจะได้รับการบันทึกไว้อย่างดี และมันจะถูกหยิบยกมากล่าวอ้างในภายหลัง ให้พนักงานคนอื่นๆ รับฟังด้วย คล้ายเป็นกรณีศึกษาให้รู้สึกหลอนกันไปตลอดอายุการทำงาน

แล้ววันหนึ่งเพื่อนของผมคนนี้ก็มีสิทธิเข้าชื่อในลิสต์เลิกจ้าง ตามแผนการปรับโครงสร้างบริษัท นางถูกเจ้านายไดโนเสาร์เรียกไปคุย ชี้แจง เริ่มจากถามไถ่ทุกข์สุข เหมือนเข้าอกเข้าใจในความรู้สึก ก่อนยื่นข้อเสนอให้เลือกเป็นข้อๆ ตั้งแต่ 1) ลาออก แล้วจะได้รับเช็คเป็นค่าขนม 2) ทำงานต่อ แต่งานน้อยลงและต้องลดเงินเดือนตัวเอง 3) ลาออก แล้วทำงานเป็นจ๊อบประจำ...ทั้งหมดนั้นไม่มีคำว่า “เลิกจ้าง” หรือ “เงินชดเชย” ตามสิทธิของพนักงานที่ทำงานเกิน 10 ปี อยู่เลย

หน้าด้านมาก็ต้องหน้าด้านไป เพื่อนของผมบอก หลังจากนั้นนางก็ติดอยู่ในเกมจูราสสิก ทั้งถูกข่มขู่ด้วยกฎระเบียบบริษัทที่ปิดประกาศราวกับเป็นบริษัทก่อตั้งใหม่ และสีหน้าท่าทางที่ปกติมักจะเห็นกันว่าร้ายแต่ในละคร ท้ายที่สุดนางต้องแปะเบอร์โทรศัพท์เจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมายของศาลแรงงานให้ดูโดดเด่นที่ข้างโต๊ะทำงาน ไม่นานหลังจากนั้นนางก็ได้รับสิทธิที่ว่าพร้อมเงินชดเชย

นักวิชาการต่างๆ อธิบายเกี่ยวกับการสูญพันธุ์ของไดโนเสาร์ไว้หลายทฤษฎี ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุจากอุกกาบาตพุ่งชนโลก ภูเขาไฟระเบิด อากาศหนาวขึ้น และการเปลี่ยนแปลงอย่างกะทันหันของสภาพแวดล้อม หรือการที่ไข่ถูกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขโมยไปกิน...

แต่ใครจะรอให้ไดโนเสาร์ตามออฟฟิศต่างๆ ที่เล่ามาสูญพันธุ์ตามทฤษฎีเหล่านั้นล่ะ หาเวลาว่างนัดประชุมกันบ้างดีไหม ว่าจะอยู่ต่อไปแบบไม่ใจร้ายใจดำกับลูกน้องอย่างไร

เป็นเจ้านายที่อยากให้ลูกน้องรักและจริงใจด้วย มันต้องเริ่มที่การรักและจริงใจกับลูกน้องก่อนไหม