Self-Care สร้างภูมิให้ใจ

โดย...กาญจนา อายุวัฒน์ธนชัย

บาดแผลในใจเมื่อเกิดขึ้นแล้วยากนักที่จะลืม และมันจะกลับมาเจ็บปวดอีกเมื่อไหร่ก็ได้เมื่อมีสิ่งกระตุ้นให้คิดถึง ดังนั้นแล้วหากเราไม่สามารถควบคุมปัจจัยภายนอกได้ก็ต้องควบคุมตัวเอง ข้อมูลจากเว็บไซต์สุขภาพจิต www.psychcentral.com นำเสนอบทความของ คริสเตน เดรปเปอร์ (Kristen Dreaper) ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลสุขภาพจิต แนะนำวิธีสร้างภูมิคุ้มกันให้กับตัวเอง หรือที่เรียกว่า Self-Care ไว้ดังนี้

หนึ่ง วาดวงกลม แต่ละคนจะมีวงกลมของตัวเอง ภายในวงกลมนั้นคือปัญหาทั้งหลายที่ติดค้างอยู่ในใจ วิธีวาดให้เริ่มจากปัญหาที่สามารถควบคุมได้โดยให้อยู่ในวงกลมเล็ก จากนั้นวาดวงกลมใหญ่ให้เป็นปัญหาที่ยากจะควบคุม เพื่อให้ตนเองเห็นชัดว่ามีปัญหาอะไรบ้างและอยู่ในระดับใด หากเจอกับปัญหาเหล่านั้นให้จัดการกับวงกลมเล็กก่อน เพราะเป็นสิ่งที่ทำได้ง่ายกว่า จากนั้นค่อยควบคุมปัญหาในวงกลมใหญ่ที่อาจต้องใช้เวลามากเสียหน่อย

สอง รู้ขีดจำกัด ทุกคนล้วนมีขีดจำกัดโดยเฉพาะเรื่องความอดทน จึงไม่ใช่เรื่องน่าอายที่จะสร้างแนวป้องกันความรู้สึกว่าเราสามารถรับได้แค่ไหน เช่น เราไม่จำเป็นต้องทราบทุกเรื่อง หากเรื่องไหนที่ทราบแล้วไม่สบายใจก็เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ การปิดกั้นข้อมูลบางอย่างก่อนจะทำลายขีดจำกัดของตัวเองเช่นนี้ถือว่าเป็นความกล้าหาญอย่างหนึ่งที่ดูเหมือนทำง่ายแต่แท้จริงแล้วยากนัก

สาม หาเพื่อนคุย หากพร้อมแล้วที่จะรับรู้เรื่องที่เกี่ยวข้องกับบาดแผลในใจ ขอให้มีเพื่อนอยู่ข้างๆ ซึ่งเพื่อนคนนั้นควรจะเป็นคนที่แคร์และเข้าใจคุณ เพราะการมีคนช่วยแชร์ความรู้สึกจะทำให้ความจริงอันแสนเจ็บปวดกลายเป็นเรื่องที่อ่อนโยนขึ้น

สี่ แสดงความรู้สึก หากเพลงที่ฟัง หนังที่ดู หรือหนังสือที่อ่านมันเสียดแทงจิตใจไปเสียหมด ต้องระบายความรู้สึกในใจออกมาด้วยการเขียนไดอารี่ เล่นดนตรี ทำงานศิลปะ เล่นกีฬา หรือวิธีใดๆ ก็แล้วแต่ที่ทำแล้วนำพาความรู้สึกนั้นออกมาด้วย

ห้า พักทุกสิ่ง ถ้าการอ่านหนังสือ ฟังเพลง หรือดูหนัง ไม่ใช่ทางออก ขั้นต่อมาของการหาทางออกให้ตัวเอง คือ ให้หยุดทุกสิ่งและรักษาความรู้สึกของตัวเองด้วยตัวเอง โดยเริ่มจากการอยู่บ้านก่อนเป็นอันดับแรก และห้ามรื้อฟื้นเรื่องราวในอดีตขึ้นมาคิดให้เจ็บปวดใจอีก แต่อยู่กับปัจจุบัน อยู่กับคนที่คุณรักและรักคุณ

หก เกี่ยวพันสักนิด ถ้ายังไม่พร้อมกลับไปสู่สถานการณ์ที่ทำให้เจ็บปวด ให้เข้าไปหามันในทางอ้อม ยกตัวอย่าง ถ้าคุณเคยประสบภัยพิบัติทางธรรมชาติแล้วจำฝังใจ คุณไม่ต้องไปเป็นอาสาสมัครช่วยเหลือในพื้นที่จริง แต่สามารถรวบรวมเงินบริจาคให้แก่ผู้ประสบภัยแทน จะเป็นวิธีที่ดีกว่าในการกลับไปในเหตุการณ์วันนั้นแบบค่อยเป็นค่อยไป

เจ็ด อ่านดีกว่าดู การอ่านหรือการเคลื่อนไหวดวงตาทำให้สมองส่งสัญญาณที่ช่วยให้ผ่อนคลาย ดังนั้นการอ่านเรื่องราวที่กระทบกระเทือนจิตใจจะไม่เลวร้ายเท่าการดูภาพเคลื่อนไหวแม้มีเนื้อหาเดียวกัน

คริสเตน ยังทิ้งท้ายไว้ว่า มันเป็นไปไม่ได้ที่จะทำนายสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต แต่เราสามารถปกป้องตัวเองได้จากความคิดและการกระทำของตนเอง