ส่องเกมส์นานาชาติ ยึดมารยาท-แข่งขันเป็นธรรม?

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

ในการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ การครองเจ้าเหรียญทองของประเทศเจ้าภาพจัดการแข่งขัน นับเป็นความน่าภาคภูมิใจของประเทศอย่างหนึ่ง เช่นเดียวกับ “สิงคโปร์” เจ้าภาพกีฬาซีเกมส์ปีนี้ ที่ในช่วงการแข่งขันวันแรกๆ สามารถทำเหรียญทองนำอันดับที่ 2 ไปค่อนข้างมาก กระนั้นไทยก็สามารถแซงขึ้นมาครองตำแหน่งเจ้าเหรียญทองแล้ว ซึ่งคงต้องลุ้นกันต่อว่าสิงคโปร์จะสานฝันเป็นเจ้าเหรียญทองได้สำเร็จหรือไม่

ทั้งนี้ สิงคโปร์ไม่ได้เป็นเพียงประเทศเดียวที่ต้องการครองความเป็นเจ้าเหรียญทองให้สมศักดิ์ศรีเจ้าภาพ เพราะเมื่อมองกลับไปในการแข่งขันระดับนานาชาติบางรายการแล้ว ก็พบว่าประเทศเจ้าภาพมักมีเทคนิคเล็กๆ น้อยๆ ที่จะผลักดันให้ประเทศคว้าเหรียญทองให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

หนึ่งตัวอย่างที่เห็นได้ชัด คือ “การแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์” ครั้งที่ 16 ในปี 2010 ที่เมืองกว่างโจว ของจีน โดยเป็นการจัดการแข่งขันที่มีชนิดกีฬามากที่สุดในประวัติศาสตร์การจัดการแข่งขันเอเชียนเกมส์ คือมีทั้งหมด 42 ชนิดกีฬา 476 รายการ

การแข่งขันในครั้งนั้นเห็นได้ชัดว่า เจ้าภาพจีนได้เพิ่มบางชนิดกีฬาเข้ามาในการแข่งขัน ซึ่งในหลายชนิดกีฬานั้น นักกีฬาแดนมังกรสามารถคว้าเหรียญทองไปเป็นจำนวนมาก เห็นได้จาก

- ลีลาศ มีชิงชัยเหรียญทองทั้งหมด 10 เหรียญ จีนได้เหรียญทองทั้ง 10 รายการ

- เกมกระดาน ซึ่งมีสามประเภทกีฬาย่อย ได้แก่ หมากรุกสากล ชิง 4 เหรียญทอง หมากล้อม ชิง 3 เหรียญทอง และหมากรุกจีนชิง 2 เหรียญทอง ซึ่งรวมแล้วในเกมกระดานมีการชิงเหรียญทองทั้งหมด 9 เหรียญทอง ซึ่งจีนสามารถคว้ามาได้ถึง 5 เหรียญทอง

- เรือยาวมังกร (Dragon Boat) ชิงทั้งหมด 6 เหรียญทอง เจ้าภาพสามารถคว้ามาได้ 3 เหรียญทอง

จากการแข่งขันเอเชียนเกมส์ครั้งดังกล่าว จีนสามารถครองตำแหน่งเจ้าเหรียญทองติดต่อกันเป็นสมัยที่ 8 และครองจำนวนเหรียญทองมากที่สุดเป็นประวัติศาสตร์ที่ 199 เหรียญ มากกว่าที่จีนเคยทำได้สูงสุดที่ 183 เหรียญทอง ในเอเชียนเกมส์ ปี 1990 ที่จัดขึ้นที่กรุงปักกิ่ง ของจีน

กระนั้นก็ตาม ในการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ในปี 2006 ที่โดฮา ของกาตาร์ และปี 2014 ที่อินชอน เกาหลีใต้ กีฬาที่จัดแข่งขันนั้นค่อนข้างมีความเป็นสากลมากกว่า

ขณะที่เมื่อลองสังเกตดูการจัดการแข่งขันกีฬาในระดับภูมิภาคอื่นๆ จะพบว่า “มีน้อยมากหรือในบางแห่งไม่มีการเพิ่มเติมกีฬาชนิดพิเศษ หรือกีฬาท้องถิ่นเฉพาะในการแข่งขัน” เพื่อช่วยเพิ่มจำนวนเหรียญทองให้กับประเทศเจ้าภาพ

สำหรับการแข่งขัน “แพน อเมริกัน เกมส์” ซึ่งเป็นการแข่งขันกีฬาในกลุ่มประเทศทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ ที่จัดขึ้นทุกๆ 4 ปี จะเห็นได้ว่ามีกีฬาบางชนิดที่แข่งขันเพียงครั้งเดียว เช่น “กีฬาแซมโบ” ศิลปะการต่อสู้จากสหภาพโซเวียตที่ทางเจ้าภาพเวเนซุเอลาจัดให้มีการแข่งขันในปี 1983 ในการแข่งขันครั้งนั้น เวเนซุเอลาคว้าได้ 7 เหรียญทอง จากแซมโบ จากการชิงชัย 20 เหรียญทอง และในปีนั้นเวเนซุเอลาได้เหรียญทองทั้งหมด 14 เหรียญทอง จากทุกประเภทกีฬา

อย่างไรก็ตาม หลังจากการแข่งขันที่เวเนซุเอลาเป็นเจ้าภาพ ชนิดกีฬาที่มีการแข่งขันในแพน อเมริกันส่วนมากเป็นกีฬาที่มีการแข่งขันในระดับโอลิมปิกทั้งสิ้น ถึงแม้ในบางปีจะมีการเพิ่มบางชนิดกีฬาเข้ามา เช่น ในปี 2003 ที่ประเทศโดมินิกันเป็นเจ้าภาพ ทางเจ้าภาพได้บรรจุกีฬาแบสก์เปโลตาเข้ามา ซึ่งเดิมเคยจัดอยู่ในแพน อเมริกัน เกมส์อยู่แล้ว ทว่านักกีฬาที่ได้เหรียญทองกลับไม่มีนักกีฬาจากประเทศเจ้าภาพแม้แต่คนเดียว

ส่วนการแข่งขันกีฬา “คอมมอนเวลธ์เกมส์” ซึ่งเป็นมหกรรมกีฬาของเครือจักรภพ การจัดแข่งขันกีฬาจะค่อนข้างเห็นได้ว่ามีมาตรฐานในการเลือกกีฬาที่นำมาบรรจุในแต่ละการแข่งขันค่อนข้างสูง โดยจะมีสหพันธ์คอมมอนเวลธ์เกมส์ (ซีจีเอฟ) เป็นผู้ดูแล ซึ่งจะมีการแบ่งชนิดกีฬาต่างๆ ออกเป็น 2 ประเภทด้วยกันคือ 1) กีฬาบังคับ และ 2) กีฬาเลือก

กีฬาบังคับคือกีฬาที่ต้องมีการแข่งขันทุกครั้งที่จัด ประกอบด้วย 10 ชนิดกีฬา ได้แก่ กรีฑา แบดมินตัน ชกมวย ฮอกกี้ รักบี้ 7 คน สควอช ว่ายน้ำ ยกน้ำหนัก ลอนโบวล์ส (ลักษณะคล้ายเปตอง) และเน็ตบอล ซึ่ง 2 ประเภทหลังเป็นกีฬาที่นิยมเล่นกันในกลุ่มเครือ จักรภพ

สำหรับกีฬาเลือกจะเป็นชนิดกีฬาที่ทางประเทศเจ้าภาพสามารถเลือกบรรจุเข้าไปได้ โดยเลือกได้สูงสุด 7 ชนิดกีฬา จากกีฬาในกลุ่มนี้ทั้งหมด เช่น บาสเกตบอล ระบำใต้น้ำ เทนนิส เทควันโด เป็นต้น กระนั้นกีฬาที่อยู่ในหมวดนี้ส่วนใหญ่แล้วเป็นกีฬาที่บุคคลทั่วไปรู้จัก และบางชนิดเป็นกีฬาโอลิมปิกด้วย

นอกจากนี้ คอมมอนเวลธ์เกมส์ ยังมีกีฬาอีกหนึ่งประเภทคือ กีฬาที่ได้รับการยอมรับ กีฬาในกลุ่มนี้เป็นชนิดกีฬาที่ได้รับการยอมรับจากซีจีเอฟ ทว่าความนิยมในการเล่นกีฬาดังกล่าวในกลุ่มเครือจักรภพไม่สูงมากนัก ซึ่งหากย้อนดูตามประวัติศาสตร์แล้ว บางชนิดกีฬาในกลุ่มนี้มีการจัดการแข่งขันเพียงไม่กี่ครั้ง หรือบางชนิดไม่เคยมีการจัดการแข่งขันเลย เช่น แฮนด์บอล หรือวอลเลย์บอล