ร้อนนัก (พาย) คายักเสียเลย

โดย...วันพรรษา อภิรัฐนานนท์ ภาพ : รอยเตอร์ส/เอเอฟพี

ปีนี้ร้อนจริงๆ อยากหาอะไรที่ผจญภัยด้วย สนุกด้วยและทำให้หายร้อนด้วย หนึ่งในคำตอบน่าจะมีการพายเรือคายัก (Kayak) รวมอยู่ด้วย กิจกรรมท้าทายธรรมชาติที่แสนจะเหมาะเจาะลงตัวกับบ้านเรา ด้วยมีห้วยหนองคลองบึง ลำน้ำ ชายฝั่งทะเล และหมู่เกาะมากมาย รอคอยให้ผู้นิยมคายักได้มาสำรวจชื่นชมทัศนียภาพ ขณะเดียวกันก็ท้าทายอยู่ในที

คายักเป็นเรือที่ใช้พลังมนุษย์ มีต้นกำเนิดมาจากนักล่าในเขตใต้อาร์กติก (อเมริกาเหนือและกรีนแลนด์) ชนพื้นเมือง Aleut และ Inuit เป็นผู้สร้างขึ้น เพื่อใช้ในการล่าสัตว์ตามลำน้ำและชายฝั่งทะเล ลักษณะเรือคายักดั้งเดิมจะมีรูปร่างเรียวยาว หัวแหลมท้ายแหลม ด้านบนของดาดฟ้าเรือปิด มีเพียงช่องกว้างพอประมาณให้ผู้พายได้สอดตัวเข้าไปในเรือ และจะมีผ้าปิดช่องว่างนั้นเพื่อกันไม่ให้น้ำเข้าเรือ (Skirt) ใช้พายแบบมีใบพาย 2 ด้าน ส่วนเรือคายักยุคใหม่ๆ ทุกวันนี้ มีการออกแบบด้วยวัสดุที่หลากหลายมาก

 

เรือคายักสามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ หนึ่ง สอง หรือสามในบางโอกาส ผ้าป้องกันน้ำเข้าเรือทำจากผ้ากันน้ำ ซึ่งจะยึดติดกับขอบด้านบนของที่นั่ง ป้องกันคลื่นและละอองน้ำ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ “พลิกเรือ” หรือที่เรียกว่า Eskimo Roll ได้ ในกรณีที่เรือคว่ำน้ำ หากไม่มีผ้าป้องกันน้ำ น้ำจะไหลเข้าเรือ ผ้ากันน้ำหรือสเกิร์ตนี้ยังใช้เป็นอุปกรณ์ในการช่วยผู้พายให้ออกจากเรือได้

การพายเรือคายักนั้น อาจพายในแหล่งน้ำนิ่ง เช่น อ่างเก็บน้ำ เขื่อน หรือในแหล่งน้ำตามธรรมชาติ เช่น ทะเล บึง ป่าชายเลน หรือแม้กระทั่งพายในแก่งน้ำเชี่ยว (Whitewater kayaking) เช่น แม่น้ำ การพายเรือคายักในแม่น้ำที่มีกระแส ควรร่วมทีมกันกับผู้มีประสบการณ์ เพราะอาจได้รับอันตรายได้ อุปกรณ์ในการพายคายักควรมีอย่างน้อย 5 สิ่ง ได้แก่ เรือคายัก ไม้พาย (แบบ Paddle) กระโปรงกันน้ำ (Skirt) เสื้อชูชีพ และหมอกกันน็อก

 

ผู้นิยมพายเรือคายัก ส่วนใหญ่นิยมในความโลดโผน โดยเรือแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ

1.เรือคายักแบบ Sit-inside เป็นคายักรูปแบบดั้งเดิมที่ผู้พายจะต้องสอดตัวเข้าไปในเรือ โดยมีผ้าคลุมปิดเพื่อป้องกันน้ำเข้าเรือ จะมีทั้งแบบเรือที่ใช้ท่องเที่ยวระยะไกล (Touring) เรือแบบล่องแก่งที่มีระดับความยาก 3-5 ให้เลือกตามความต้องการในการใช้งาน

2.เรือคายักแบบ Sit-on-top เป็นคายักรูปแบบใหม่ที่ได้พัฒนาให้พายได้ง่ายและสะดวกมากขึ้น ข้อดีคือจะไม่จมน้ำเนื่องจากตัวเรือจะถูกปิดหมด โดยผู้พายจะนั่งอยู่ด้านบนของเรือ ลำเรือจะมีรูระบายน้ำเพื่อให้น้ำที่สาดกระเซ็นเข้ามาสามารถระบายออกไปได้ ใช้พายเล่นท่องเที่ยวหรือล่องแก่งในระดับเริ่มต้น มีตั้งแต่ 1-3 ที่นั่ง น้ำหนักเบา สะดวกต่อการใช้งานในทะเล

 

ท่ามาตรฐาน 5 ท่าสำหรับนักพายคายัก ก็คือ 1.การพายเรือไปข้างหน้า 2.การพายถอยหลัง 3.การพายเลี้ยวซ้าย 4.การพายเลี้ยวขวา และ 5.การเบรก ทุกท่าไม่ยาก หัดเรียนรู้ก่อนลงน้ำสักนิดหน่อยก็ทำได้ หากการพายเรือที่ถูกต้อง ต้องใช้ทั้งส่วนของลำตัว เอวและการยืดแขนเป็นหลัก โดยที่การเคลื่อนไหวของลำตัว เอวจะต้องสัมพันธ์กัน การวาดพายจะต้องยืดแขนให้ตึงและบิดเอวด้วยทุกครั้ง ควรฝึกฝนทักษะท่าพื้นฐานให้ชำนาญ เริ่มจากช้าๆ ก่อน จนทำได้อย่างถูกต้อง

การกู้ภัยและการช่วยชีวิตผู้ประสบอุบัติเหตุ

อันดับแรก เริ่มจากกู้ “คน” ก่อน จากนั้นจึงกู้ “เรือ” และตามด้วยกู้ “อุปกรณ์และเครื่องมือ” สำหรับวิธีการช่วยผู้ประสบภัย การยื่นมือหรือพายให้เกาะเป็นวิธีที่เร็วที่สุด หากอยู่ไกลเกินเอื้อม ควรใช้วิธีโยนเชือกให้ผู้ประสบภัยจากฝั่งหรือจากเรือ ซึ่งต้องยึดหลัก 3 ประการ คือ 1.สื่อสารกับผู้รอรับการช่วยเหลือด้วยสายตาหรือภาษามือ 2.ดูตำแหน่งของริมฝั่งที่จะกู้ผู้ประสบภัยที่เหมาะสม และ 3.การโยนเชือกที่แม่นยำ บางกรณีนั่งเรือเข้าไปช่วยถึงตัวได้สะดวกกว่า หรือในบางกรณีต้องขอความช่วยเหลือโดยการเรียกเฮลิคอปเตอร์หย่อนเชือกโรยตัวลงไปช่วย

 

ปลอดภัยไว้ก่อน ด้วยการสวมเสื้อชูชีพทุกครั้ง และที่สำคัญต้องเตรียมความพร้อมของตัวเองด้วยการฝึกฝนทักษะต่างๆ แค่นี้ก็สนุกกับคายักได้ไม่ยาก ตบท้ายด้วยเส้นทางการพายเรือคายักในประเทศไทย สถานที่ยอดนิยมมีที่แม่น้ำโขง จ.เลย เกาะกูด จ.ตราด หมู่เกาะอ่างทอง จ.สุราษฎร์ธานี หมู่เกาะทะเลใต้ จ.นครศรีธรรมราช เกาะห้อง และบ้านบ่อท่อ จ.กระบี่ อ่าวท่าเลน จ.กระบี่ และที่เขื่อนรัชชประภา จ.สุราษฎร์ธานี ส่วนคนกรุงเทพฯ เดี๋ยวนี้สามารถไปพายคายักได้ใกล้ๆ ที่ศูนย์กีฬาวชิรเบญจทัศ และที่สวนรถไฟ จตุจักรด้วย รู้หรือเปล่า?

ขอบคุณข้อมูลบางส่วน บริษัท จอย สปอร์ต