ชีวิตไร้ไฟฟ้า

เคยคิดไหมคะว่า หากเราต้องอยู่อย่างไร้ไฟฟ้า เราจะอยู่กันได้อย่างไร

หนูดีเองเคยเข้าไปแคมปิ้งในป่าช่วงสุดสัปดาห์กับเพื่อนๆกลุ่มใหญ่สมัยอยู่อเมริกา เป็นการพายเรือคายัคออกทะเลกันเพื่อไป

โลกที่ไร้ไฟฟ้านี่ ต่างกับโลกที่เราอาศัยอยู่ทุกวันนี้มากๆ เลยนะคะ

หนูดีจินตนาการไม่ออกเลยว่า คนที่ต้องอยู่แบบไร้ไฟฟ้าทุกๆ วันนี่ เขาอยู่กันได้อย่างไร โดยเฉพาะในประเทศเขตหนาว ที่พอหน้าหนาวเมื่อไร ก็ต้องรีบวิ่งเข้าไปหาห้องที่มีเครื่องทำความร้อนก่อนอย่างอื่น หนูดีเองเวลาหิมะตกข้างนอก แค่จะออกจากอาคารยังต้องนับ หนึ่ง สอง สาม แล้ววิ่งอย่างเร็ว ไปสู่อีกอาคารหนึ่งที่มีเครื่องทำความร้อนรออยู่แทบทุกที

แนวคิดนี้เริ่มมาประมาณ 300 ปีแล้วในประเทศเยอรมนี แต่ว่าโดนต่อต้านมาก และวันหนึ่งเมื่อผู้นำ 2 คนโดนฆ่าและเผาทั้งเป็น ชาวอามิชจึงค่อยๆ เริ่มหนีไปประเทศอื่นๆ ที่ยอมรับความแตกต่างทางความเชื่อทางศาสนาได้ ในช่วงนั้น วิลเลียม เพนน์ ผู้นำรัฐเพนซิลเวเนีย เห็นว่าชาวอามิชเป็นเกษตรกรฝีมือดี เลยเชิญเข้ามาอเมริกา ให้ที่ดินฟรีและยินยอมให้พวกเขานับถือคริสต์แบบที่ต้องการได้ ทุกวันนี้จึงยังมีชาวอามิชในประเทศสหรัฐอเมริกาถึงเกือบ 9 หมื่นคนทีเดียวค่ะ

ที่น่าทึ่งคือ พวกเขาไม่ยอมเปลี่ยนวิถีชีวิตตามกระแสโลกมาถึง 300 ปีแล้ว พวกเขายังขี่รถเทียมม้า ไม่มีแอร์ ไม่มีฮีตเตอร์ ไม่ใช้ไฟฟ้า ไม่มีโทรศัพท์ ทำการเกษตร ปักผ้าควิลต์ กวนแยมขาย เครื่องแต่งกาย ผู้ชายทุกคนแต่งเหมือนกันหมด เป็นชุดกางเกงขายาว มีสายเอี๊ยม ใส่หมวกฟางสาน และหากแต่งงานแล้วต้องไว้หนวดและเครา ส่วนผู้หญิงใส่ชุดกระโปรงยาว มีผ้ากันเปื้อนเต็มตัวคาดข้างหน้า และสวมหมวกบางๆ คลุมผมไว้ตลอดเวลา ผู้หญิงทุกคนไว้ผมยาว แสกกลาง และรวบผมไปไว้ข้างหลังเป็นมวยเล็กๆ

ปกติแล้วคนทั่วไปจะเข้าไปในบ้านของชาวอามิชไม่ได้เลย แม้กระทั่งไปจ้องมองเขาตรงๆ หรือขอถ่ายรูป แต่โชคดีที่ไกด์ของหนูดีเคยทำงานกับชาวอามิชและเป็นเพื่อนสนิทกัน เธอเลยพาเราเข้าไปชมได้ถึงในห้องนั่งเล่น ห้องครัว ห้องซักล้าง และห้องปักผ้าห่มควิลต์ของเจ้าของบ้านฝ่ายหญิง

บ้านของชาวอามิชนั้นหลังใหญ่มากๆ เริ่มจากตัวบ้านขนาดใหญ่พร้อมชั้นใต้ดิน สร้างแบบสมัยใหม่ ดูไม่ออกเลยว่าเป็นบ้านอามิช จนต้องสังเกตดีๆ จึงจะเห็นว่าไม่มีสายไฟฟ้า และจะมีบังตาสีเขียวที่หน้าต่างทุกบานเพื่อกันความร้อน ด้านข้างของตัวบ้านเชื่อมต่อออกไปหนึ่งด้านแทบทุกบ้าน ไกด์อธิบายว่า เพราะประเพณีอามิชนั้น พ่อแม่จะเกษียณตัวเองเมื่ออายุประมาณ 40 ปี แล้วยกไร่ให้ลูกทำงานต่อ รวมถึงยกบ้านให้ด้วย ลูกจะได้มีชีวิตครอบครัวของตัวเอง แต่พ่อแม่จะต่อเติมบ้านออกไปจากบ้านเดิม เพื่อให้ทุกคนยังคงอาศัยอยู่ด้วยกันได้ แต่ไม่รบกวนกัน

สามีภรรยาอามิชจะใช้เวลาด้วยกันแทบทั้งวัน ทำไร่ด้วยกัน เลี้ยงลูกด้วยกัน ทำอาหาร ปักผ้า แต่ในปัจจุบันเนื่องจากชาวอามิชมีลูกเฉลี่ยครอบครัวละ 8 คน และลูกเพียงคนเดียวเท่านั้นที่ได้มรดกที่ดินจากพ่อแม่ ดังนั้น ลูกอีก 7 คน จึงต้องออกไปหาอาชีพอื่นทำที่ไม่ขัดกับหลักศาสนา บางคนกลายเป็นนักธุรกิจ ทำคลังเก็บสินค้าให้เช่า ขายอาหาร เปิดร้านตัดเย็บ

ชีวิตแทบไม่มีรายจ่ายอะไร ชาวอามิชจึงเหลือเงินเก็บเยอะมาก ส่วนใหญ่จะอยู่ในระดับเศรษฐีทีเดียว

ในห้องใต้ดินของเขามีขวดแก้วที่บรรจุแยมผลไม้กวน รวมถึงผักดองไว้จำนวนมาก พวกเขาสามารถใช้ตู้เย็นที่ใช้พลังงานแก๊สได้ เพียงแต่จะบรรจุของได้ไม่มาก ในห้องรับแขกหนูดีเดินขึ้นไปเห็นเจ้าของบ้านฝ่ายหญิงกำลังนั่งถักผ้าพันคอและเห็นเจ้าของบ้านฝ่ายชายกำลังนอนพักหลับช่วงบ่ายอยู่บนเก้าอี้ยาวติดกัน เห็นแล้วน่ารักดีนะคะ เมื่อนึกดูว่า คู่นี้แต่งงานกันมาถึง 68 ปีแล้ว และมีลูกด้วยกันถึง 8 คนอีกด้วย มองไปที่ผนังห้องรับแขก เห็นป้ายชื่อครอบครัวสองครอบครัวแขวนอยู่เคียงกัน ทั้งสองครอบครัวมีลูก 8 คน พอถามแล้วถึงได้ทราบว่า เป็นป้ายชื่อของครอบครัวฝ่ายสามีและภรรยา คือ ทั้งสองคนเป็นลูกของบ้านที่มีลูก 8 คนเหมือนกัน ปัจจุบัน ทั้งคู่มีหลานประมาณ 50 คนและมีเหลนอยู่ที่หลักร้อย หนูดีฟังแล้วได้แต่ทึ่ง เพราะในประเทศไทยนั้น แค่ลูก 3 คนเราก็มองว่ามากแล้ว และเนื่องจากชาวอามิชไม่ยอมรับเรื่องการถ่ายรูป พวกเขาจึงไม่มีรูปตัวเองแม้แต่ใบเดียว ส่วนวิธีการรำลึกถึงบรรพบุรุษก็คือ การเขียนป้ายชื่อติดผนังไว้นั่นเองค่ะ

ชีวิตไร้ไฟฟ้าของชาวอามิชไม่ได้ไร้แสงสว่าง เวลากลางวันพวกเขาได้แสงสว่างจากแสงแดดที่ส่องเข้ามาตามหน้าต่าง ส่วนกลางคืนพวกเขาจุดแสงโคมขนาดไม่ใหญ่นักด้วยพลังงานแก๊ส ส่วนเวลาหน้าหนาวพวกเขาก็ใช้เตาผิงที่ใช้ฟืน

ส่วนโรงเรียนของชาวอามิช ทั้งโรงเรียนมีห้องเดียวเท่านั้น เด็กทุกคนเรียนรวมกัน และศาสนาอนุญาตให้เรียนได้ถึงแค่ชั้น ม.2 เพียงให้อ่านออก เขียนได้ คำนวณได้ รู้ประวัติศาสตร์บ้าง ทำไร่นาได้ ค้าขายได้ และที่สำคัญคือ รู้หลักศาสนาให้มากที่สุด

ครั้งแรกรัฐบาลอเมริกันไม่ยอมให้เรียนแค่นี้ แต่ชาวอามิชได้นำเรื่องขึ้นศาลสูงสุด และในที่สุดก็ชนะค่ะ เด็กๆ จึงไม่ต้องเรียนมากกว่านั้น ไม่มีชาวอามิชคนไหนเข้าเรียนมหาวิทยาลัยเลย เพราะไม่เห็นว่าจำเป็นต่อวิถีชีวิตแบบนี้ และเมื่ออายุ 18 ปี พวกเขามีสิทธิเลือกว่าจะอยู่เป็นอามิชต่อ หรือจะออกไปนับถือศาสนาอื่น และใช้ชีวิตแบบอเมริกัน เด็กกว่า 80% เลือกจะคงวิถีอามิช และเริ่มต้นมองหาคู่ แต่งงาน เริ่มต้นครอบครัวในกลุ่มของอามิชด้วยกัน

หนูดีไปเห็นทั้งหมดนี้ ด้วยความทึ่งและประทับใจว่ามีคนกลุ่มหนึ่งในโลกที่มีความเชื่อของตัวเองหนักแน่น ถึงขนาดที่เกาะกลุ่มกันอยู่ได้มั่นคง ในโลกที่เต็มไปด้วยกระแสความเปลี่ยนแปลงแบบในอเมริกา เป็นเวลาหลายร้อยปีแล้ว และพวกเขาไม่ได้อยู่กันอย่างชนกลุ่มน้อยที่ไร้สง่าราศี แต่เป็นคนกลุ่มเล็กที่เต็มไปด้วยศักดิ์ศรี ความภูมิใจในวิถีชีวิตและความเชื่อของตัวเอง มีความสุขอย่างเรียบง่าย ไม่ตื่นเต้นไปกับเทคโนโลยีและสิ่งเย้ายวนต่างๆ และเมื่อต้องขึ้นศาลกับรัฐบาลอเมริกันกี่ครั้งในเรื่องความเชื่อของตัวเอง พวกเขาก็สามารถรวบรวมข้อมูลและให้การต่อศาลได้อย่างน่าเชื่อถือ จนสามารถคงวิถีนี้ได้ อย่างไม่กระทบกระเทือน

การได้ออกไปเห็นชีวิตคนอื่นบ้างก็ดีนะคะ เป็นการจุดประกายความคิดของเราให้ได้เห็นว่า การมีความสุขอย่างเรียบง่ายมีได้หลายแบบจริงๆ