ธุรกิจสตาร์ทอัพ เทรนด์ใหม่ของโลก

โดย...พริบพันดาว

หัวใจของความสำเร็จในธุรกิจ คือต้องรู้จักสร้างนวัตกรรมและความแตกต่างให้สินค้าสามารถต่อยอดใช้ในเชิงพาณิชย์ได้จริง

โครงการประกวดแผนธุรกิจระดับเอเชีย (Asia Venture Challenge 2015) ซึ่งจัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 10 ภายใต้แนวคิด “Be Different” ได้ทีมชนะเลิศไปเรียบร้อยแล้วก็คือ ทีม Eden Fresh Fruit Solution Co.,Ltd ตัวแทนจากสถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งส่งแผนธุรกิจ "Naturen" ฟิล์มเคลือบผลไม้ที่มีส่วนประกอบจากธรรมชา­ติ 100% ช่วยยืดอายุความสดของผลไม้ได้นานถึง 15 วัน และช่วยลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์ได้ถึง 50%

การแข่งขันที่มีตัวแทนนักศึกษาปริญญาโทโครงการบริหารธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยชั้นนำในภูมิภาคเอเชีย 12 ทีมที่ผ่านรอบคัดเลือกจาก 9 ประเทศ คือ  จีน ฮ่องกง ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย และอินเดีย

อีกครั้งที่ตัวแทนจากไทยได้รางวัลชนะเลิศและได้สิทธิไปแข่งขันรายการแผนธุรกิจระดับนักศึกษาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก Global Moot Corp ที่สหรัฐ

โครงการประกวดแผนธุรกิจเอเชียเป็นการเปิดโอกาสให้คนที่ร่ำเรียนมาโดยตรงและวางแผนที่จะเป็นนักธุรกิจรุ่นใหม่ได้แสดงความคิดสร้างสรรค์ทางธุรกิจและมีโอกาสเรียนรู้ทักษะเชิงธุรกิจ เช่น การวางแผนทางธุรกิจ การวางแผนด้านการเงิน การเขียนแผนงานธุรกิจและทักษะการนำเสนองาน เป็นการเตรียมความพร้อม หาประสบการณ์จริง เพื่อพัฒนาเป็นนักธุรกิจที่มีศักยภาพในอนาคต

การสร้างผู้ประกอบการขึ้นมาพร้อมชวนนักลงทุนผ่าแผนธุรกิจที่น่าจับตามองของพลังคนรุ่นใหม่จึงเป็นเรื่องที่ต้องทำอย่างทันที เพราะปัจจุบันธุรกิจสตาร์ทอัพที่ริเริ่มคิดค้นใหม่ที่ไม่ซ้ำแบบใคร ทำแบบเล็กๆ ทว่าท้าทายกำลังเป็นเทรนด์ใหม่ของโลก

วิสัยทัศน์ทีมชนะเลิศ

จากสถานการณ์ธุรกิจปัจจุบัน พบว่าผู้ประกอบการไทยต้องเผชิญกับความท้าท้ายที่เพิ่มขึ้นทั้งจากปัจจัยภายในประเทศ เช่น นโยบายการเพิ่มรายได้แรงงานและจากปัจจัยภายนอกประเทศ ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและการเปิดตลาดเสรีทางการค้าในอาเซียนที่จะมีขึ้นในช่วงปลายปี 2558 รวมถึงความต้องการจำนวนผู้ประกอบการรายใหม่เพิ่มขึ้น เพื่อรองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจไทย ส่งผลให้ผู้ประกอบการไทยที่มีอยู่จำเป็นต้องเร่งปรับตัวเพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน และเพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับเศรษฐกิจของไทยในอนาคต

เพราะฉะนั้นทีมที่ชนะเลิศและทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันประกวดแผนธุรกิจเอเชียของไทย จึงเป็นความหวังในจุดนี้อยู่พอสมควรที่จะนำธุรกิจของตนมาสู่วงจรธุรกิจที่แท้จริงในอนาคต ไม่ใช่จบลงแค่เวทีประกวดประชันขันแข่ง

สมาชิกทีม Eden Fresh Fruit Solution Co.,Ltd ตัวแทนสถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มีด้วยกัน 5 คน คือ อนันต์ สิงห์ จาวาลา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ภูมภาร อรุณธรรมกุล ผู้อำนวยการฝ่ายการเงิน (CFO) นรภัทร เผ่านิ่มมงคล ผู้อำนวนการฝ่ายการตลาด (CMO) ชวัล หงษ์ยนต์ ผู้อำนวยการฝ่ายปฎิบัติการ (COO) และชารีฟ อินทพันธ์ ผู้อำนวยการฝ่ายเทคโนโลยีและวิจัย (CTO) ได้เริ่มโปรเจกต์ "Naturen" เริ่มมาตั้งแต่เดือน พ.ค. 2557

ภูมภาร อรุณธรรมกุล ผู้อำนวยการฝ่ายการเงิน (CFO) ของทีม บอกว่า การแข่งขันเป็นเรื่องรองเท่านั้น เพราะถ้าคิดแผนงานมาเพื่อการแข่งขัน เวลาที่ไม่ประสบความสำเร็จในการประกวดก็จะทิ้งทันที แต่แผนงานที่ทำเป็นธุรกิจของตัวเองในอนาคต อะไรที่เป็นชีวิตจริงก็จะทำอย่างเต็มที่ ต้องทุ่มไปหมดตัว เลยมองเป็นเรื่องของการทำธุรกิจแบบจริงๆ

สำหรับแผนงานตัวนี้ โดยส่วนตัวของภูมภารนั้นสนใจในเรื่องการเกษตรอยู่แล้ว รวมถึงตลาดผลไม้ไทยที่มีการส่งออกไปยังต่างประเทศปีละไม่ต่ำกว่า 148 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือปริมาณ 226,407 ตัน และยังมีการส่งออกตลอดทั้งปีไม่นับรวมผลไม้ที่ขายภายในประเทศ เขาไปค้นเจองานวิจัยฟิล์มเคลือบผลไม้ของนักวิจัย คือ ผศ.ดร.โศรดา กนกพานนท์ ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และผู้ร่วมวิจัย ดร.อภิตา บุญศิริ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน และชารีฟ อินทพันธ์ นิสิตปริญญาโท ภาควิชาวิศวกรรมเคมี คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำให้สามารถต่อยอดทางธุรกิจได้ทันที

“เพราะประเทศของเราพื้นฐานเป็นเกษตรกรรม พยายามหางานวิจัยที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ ก็ไปเจองานวิจัยที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิศวกรรมเคมี จุฬาฯ โดย EDEN Fresh Fruits เป็นสารสกัดจากธรรมชาติ 100% มีสารประกอบหลักคือ สารเคลือบ CMC ที่ใช้ในการทำความหนืดในผลิตภัณฑ์ไอศกรีม ไคโตซานที่เป็นสารสกัดธรรมชาติมักใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเสริมและวิตามินซี จึงปลอดภัยสำหรับผู้บริโภค”

ไอเดียในการลดต้นทุนด้วยการยืดอายุสินค้าด้วยการผลิตฟิล์มเคลือบผลไม้ ซึ่งเป็นของเหลวฉีดพ่นลงบนพื้นผิวผลไม้ที่ผ่านการตัดแต่ง/ปอกแล้ว เคลือบพื้นผิวไว้สกัดกั้นการหายใจ สามารถยืดอายุของผลไม้ได้นานขึ้น 10 เท่า (จาก 1 วัน เป็น 15 วัน) สามารถทำงานได้ดีในอุณหภูมิตั้งแต่ 5-25 องศาเซลเซียส โดยสารดังกล่าวใช้ได้ทั้งผลไม้ที่มีความเปรี้ยว เช่น ส้มโอ ส้ม และผลไม้ที่มีรสหวาน เช่น ทุเรียน ขนุน แต่ทั้งนี้ยังต้องมีการหุ้มด้วยพลาสติกใสต่อไปเพื่อสุขอนามัย และเพื่อความสะดวกในการขนส่ง

สำหรับการไปแข่งระดับโลกที่สหรัฐ ตอนนี้ภูมภารกับทีมของเขากำลังปรับแผนให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับเวลาที่ออกไปทำตลาดที่เมืองนอก

“คงปรับนิดหน่อย เพราะอย่างที่บอกเราทำแผนงานนี้เพื่อประกอบธุรกิจจริงๆ ไม่ใช่บนกระดาษ เพราะฉะนั้นทุกอย่างจึงออกมาจากความเป็นจริงที่จะทำธุรกิจในอนาคต อย่างบางทีมเขาปรับเพื่อให้ไปแข่งขันให้ได้โดยไม่ได้มองว่าความจริงเป็นอย่างไร ซึ่งทางเราคิดว่าโปรดักต์ตัวนี้จะไปทำตลาดที่อเมริกาหรือประเทศอื่นๆ ได้อย่างไร ซึ่งตอนนี้ทีมก็กำลังรีเสิร์ชกันอยู่

“ตอนนี้เรามีลูกค้าที่สนใจอยู่แล้ว ก็เหลือแต่กระบวนการขออนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และเปิดโรงงาน จดทะเบียนบริษัทแล้วและจะมีการเพิ่มทุนในอนาคต หลังจากแข่งเสร็จที่สหรัฐก็จะมาเดินหน้าธุรกิจโปรดักต์นี้ ผมทำเต็มที่ไม่ได้มองถึงแชมป์โลก คิดว่าเราเอาแผนธุรกิจที่เป็นแผนจริงๆ ไปให้คณะกรรมการดูว่าควรปรับแก้ตรงไหนและมีอะไรเพิ่มเติมหรือเปล่า มองตรงนั้นมากกว่าการแข่งขันที่จะเอาชนะให้ได้ ไม่เคยคิดว่าจะชนะเลย อย่างระดับเอเชียเราก็แค่อยากเสนอแผนธุรกิจที่เราจะทำกันจริงมากกว่า ไม่มีความคาดหวัง เพราะเราจะทำธุรกิจกันจริงๆ ที่ประสบความสำเร็จในอนาคตมากกว่า คือมองข้ามตรงจุดเรื่องแข่งขันไปนานแล้ว”

ภูมภารขยายความว่า ในการทำธุรกิจแบบจริงๆ นั้น ตลาดที่ทีมมองไว้ มี 3 กลุ่ม คือ 1.กลุ่มรีเทล โมเดิร์นเทรดต่างๆ มีผลไม้แพ็กขายอยู่แล้ว โดยจะเข้าไปช่วยลดการสูญเสีย ซึ่งต้นทุนในจะเพิ่มขึ้นไม่เกิน 4 บาท จากราคาเดิม 2.กลุ่มขายส่งผลไม้ ที่จะเป็นกลุ่มกระจายสินค้าไปยังแผง และไฮเปอร์มาร์เก็ตต่างๆ และ 3.กลุ่มผู้ส่งออกผลไม้ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีมูลค่าตลาดสูงสุด โดยจะช่วยลดต้นทุนในการขนส่งไม่ต้องขนส่งแบบเที่ยวบินที่บินตรงซึ่งมีราคาแพง แต่บินด้วยการต่อเที่ยวบินราคาถูกกว่า 2-3 เท่า หรือในกรณีประเทศใกล้เคียงสามารถส่งทางเรือลดต้นทุนได้มากกว่าเท่าตัว โดยมีการจัดจำหน่ายเป็นของเหลวมีบรรจุภัณฑ์พร้อมใช้งานสำหรับรายย่อย หากเป็นโรงงานขนาดใหญ่สามารถนำไปบรรจุในส่วนของการพ่นเพื่อเคลือบได้เลย

ร่วมสร้างนักธุรกิจรุ่นใหม่ไฟแรง

นักศึกษาไทยเคยได้รับเกียรติให้ไปสั่นระฆังเปิดตลาดหุ้นที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก NASDAQ ที่มหานครนิวยอร์ก สหรัฐ มาแล้ว เมื่อปี 2548 หลังจากที่ได้แชมป์โลกการจัดทำแผนธุรกิจจากการแข่งขันรายการที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก Global Moot Corp

แผนธุรกิจ Idyll Life จากนักศึกษานักศึกษาโครงการปริญญาโททางการตลาด คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในครั้งนั้น เป็นแผนธุรกิจเสนอขายน้ำตาลจากหญ้าหวาน โดยจะนำสินค้าภายใต้ชื่อ Pure Lite เข้าสู่ตลาดสารให้ความหวาน ซึ่งผลิตภัณฑ์ของบริษัทมีจุดเด่นคือผลิตจากวัตถุดิบธรรมชาติ ปราศจากแคลอรี มีรสชาติดี และให้ความหวานสูงกว่าน้ำตาลถึง 300 เท่า

การสร้างเวทีจริงสำหรับนักศึกษาปริญญาโททางธุรกิจให้ได้มีโอกาสนำเสนอแผนของธุรกิจที่สร้างขึ้นใหม่ต่อนักธุรกิจและนักลงทุนที่มีประสบการณ์ระดับชั้นนำของโลก ซึ่งจะเป็นผู้ตัดสินว่าแผนธุรกิจนั้นมีความเป็นไปได้และน่าลงทุนมากน้อยเพียงใด โดยจะต้องทำการวิเคราะห์ วิจัย ศึกษาตลาด และเลือกแนวคิดที่มีความเป็นไปได้ทางธุรกิจ แล้วนำมาจัดทำแผนธุรกิจที่มีรายละเอียดในด้านต่างๆ อย่างครบถ้วน แล้วนำเสนอแผนธุรกิจดังกล่าวต่อคณะกรรมการตัดสิน ทั้งนี้ ทีมที่เข้าแข่งขันจะต้องสามารถสร้างความเชื่อมั่นให้ได้ว่า หากโครงการธุรกิจของตัวเองได้รับเงินทุนสนับสนุนแล้วจะสามารถดำเนินการทางธุรกิจได้จริงและประสบความสำเร็จได้

ชนิตร ชาญชัยณรงค์ รองผู้จัดการ สายงานผู้ออกหลักทรัพย์และบริษัทจดทะเบียน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย มองว่านิสิตนักศึกษาไทยที่เข้าร่วมการแข่งขันประกวดแผนธุรกิจในระดับเอเชียจะได้ประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีค่าต่อชีวิตในวันข้างหน้าอย่างมาก

“ทั้งการเสริมสร้างทักษะในเรื่องการเขียนแผนธุรกิจและการนำเสนอแผนธุรกิจอย่างมืออาชีพ ในการเตรียมความพร้อมที่จะก้าวเข้าสู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจที่มีวิสัยทัศน์และศักยภาพในอนาคต โดยต้องสร้างความเชื่อมั่นแบบ “ผู้ลงทุน” (Investor) หรือ “ผู้ประกอบธุรกิจเงินร่วมทุน” (Venture Capitalist) โดยจัดทำแผนธุรกิจของผลิตภัณฑ์และบริการ ตั้งแต่การวิเคราะห์วิจัย ศึกษาตลาด ด้วยแนวคิดการดำเนินธุรกิจรูปแบบใหม่ที่เป็นไปได้จริง มีมุมมองใหม่ๆ สามารถเกิดการต่อยอดทางความคิดได้อีกด้วย”

การที่มีนักศึกษาระดับหัวกระทิทั่วทั้งเอเชียมาแสดงความรู้ความสามารถ ส่งผลให้เกิดการพัฒนาสู่ผู้ประกอบการไทยในวงกว้างได้ในระยะยาว ชนิตรชี้ว่าผู้ประกอบการรุ่นใหม่ควรฝึกเขียนแผนธุรกิจที่เป็นสากล ซึ่งแผนธุรกิจที่ดีจะช่วยตอบคำถามต่างๆ ให้กับนักลงทุนหรือแหล่งลงทุนที่สนใจเข้าร่วมลงทุนธุรกิจได้ง่ายขึ้น

“โดยเฉพาะความสามารถด้านภาษาอังกฤษที่จะต้องถามตอบได้อย่างคล่องแคล่ว เพราะในอนาคตผู้ประกอบการไทยจะต้องเข้าไปแข่งขันธุรกิจในระดับโลกผ่านเวทีอาเซียน”

สำหรับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ ศ.ดร.ศิริลักษณ์ โรจนกิจอำนวย คณบดีคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บอกเคล็ดลับว่า ต้องรู้จักสร้างนวัตกรรมและความแตกต่างให้สินค้า เพราะเป็นหัวใจช่วยให้ธุรกิจประสบความสำเร็จ

“มั่นใจว่าจะสร้างนักรบเศรษฐกิจรุ่นใหม่ที่เป็นต้นแบบของ SMEs ไทยได้ เนื่องจากเป็นการบ่มเพาะนักศึกษาให้พัฒนาศักยภาพด้านวิชาการควบคู่ไปกับความคิดสร้างสรรค์ในการผลิตเชิงพาณิชย์ที่ตรงกับความต้องการของตลาดภายในและต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นการสนับสนุนนโยบายรัฐในการสร้างผู้ประกอบการใหม่ให้เติบโตได้อย่างยั่งยืน และเป็นแนวทางการผลักดันให้เกิดความร่วมมือระบบเครือข่ายความเชื่อมโยงระหว่างสถาบันการศึกษา ผู้ประกอบการ นักลงทุน และหน่วยงานรัฐอย่างต่อเนื่องต่อไป”

ด้วยการสร้างความแตกต่างของธุรกิจ อาทิ การบริหารจัดการที่เป็นระบบ มีผลิตภัณฑ์ที่ดี มีความเข้าใจผู้บริโภค มีช่องทางการจำหน่ายที่เข้าถึงง่าย เป็นต้น  ศ.ดร.ศิริลักษณ์ บอกว่าสิ่งเหล่านี้จำเป็นสำหรับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ในยุคสมัยที่มีการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เกิดขึ้นรวดเร็ว

“ธุรกิจในหนึ่งรุ่นคนไม่อาจอยู่ได้ยืนนานอย่างในอดีต การปรับตัวและพัฒนาสู่สิ่งใหม่ รวมถึงผู้ประกอบการที่สามารถตอบโจทย์ได้อย่างท้าทายจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง การแข่งขันประกวดแผนธุรกิจจะได้ประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีค่าต่อชีวิตในวันข้างหน้าอย่างมาก ทั้งการเสริมสร้างทักษะในเรื่องการเขียนแผนธุรกิจและการนำเสนอแผนธุรกิจอย่างมืออาชีพ เตรียมพร้อมที่จะก้าวเข้าสู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจที่มีวิสัยทัศน์และศักยภาพในอนาคต”

แน่นอนความคิดเห็นของ ศ.ดร.ศิริลักษณ์ สอดคล้องกับภูมภารแห่งทีม Eden Fresh Fruit Solution Co.,Ltd ตัวแทนสถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มองว่าปัจจุบันธุรกิจพวกสตาร์ทอัพเป็นเทรนด์ใหม่ของโลก

“เราสามารถสร้างธุรกิจได้โดยคนกลุ่มเล็กๆ ที่มีศักยภาพซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าธุรกิจแก่ตัวเองและประเทศได้ในอนาคต โดยส่วนตัวของผมมองว่าเด็กรุ่นใหม่มีความสามารถที่สูง เขาสามารถทำบริษัทได้ด้วยคนจำนวนน้อยและสามารถต่อยอดเป็นบริษัทใหญ่ในอนาคตได้ต่อไป ผมคิดว่าการแข่งขันที่จัดขึ้นหรือว่าการแข่งขันทางด้านแผนธุรกิจเป็นสิ่งที่ดี เพราะเป็นการกระตุ้นให้เด็กรุ่นใหม่มาตั้งธุรกิจของตัวเองกันมากขึ้น มีการเปิดทางมากขึ้น ไม่ใช่เป็นมนุษย์เงินเดือนกันตลอดไป ตรงนี้เป็นคำตอบหนึ่งของคนชอบความท้าทายและต้องการคำตอบในชีวิตอย่างรวดเร็ว”