สังคมพิลึก ภาพถ่ายพรรฦก

โดย...แจนยูอารี

ครั้งที่ 3 ของการจัดแสดงผลงาน “ชฤต ภู่ศิริ” ยังคงเลือกพื้นที่เล็กๆ ณ อาร์เดลเธิร์ดเพลส แกลเลอรี (ทองหล่อ ซอย 10) ที่นี่ถูกโฉลกกับเขาก็ว่าได้ เพราะนิทรรศการ 2 ครั้งก่อนหน้า “รฦก” กับ
“ฤ เรา ลืม” เขาก็เลือกเปิดตัวที่นี่ อีกอย่างด้วยความที่เป็นแกลเลอรี่ไม่ใหญ่มาก ทำให้ที่นี่เหมาะจะแวะมาชมงานศิลปะได้นานสองนาน ชมเสร็จก็ไปแฮงเอาต์ร้านเก๋ๆ (ฟินเวอร์!!!)

ผลงานชุดนี้ ชฤตนำเสนอผ่านภาพถ่ายเช่นเดิม ขนาดใหญ่มั้ย เขาว่า เล็กลงมาหน่อย ไม่เบ้อเร้อเบ้อร่าเหมือนครั้งก่อน 1.20 เมตร คูณ 80 เมตร ติดตั้งเรียงรายเต็มพื้นที่แกลเลอรี่ เมื่อลองเพ่งพิศแล้วก็จะเกิดคำถามตามมา ตกลงมันคือภาพถ่าย หรือภาพวาดกันแน่ ชฤตยืนกราน ภาพถ่าย ไม่ใช่ภาพวาด เพียงแต่เป็นภาพถ่ายที่อาศัยเทคนิคตกแต่งและตัดต่อ ภาพที่ปรากฏบนเฟรมจึงให้อารมณ์ฟรุ้งฟริ้งพอสมควร

        

“เป็นภาพถ่ายครับ แต่เป็นภาพถ่ายที่สร้างขึ้นโดยมีการจัดฉาก ตัวละคร และสถานการณ์ ความสมจริงจะมีมากขึ้นเมื่อเทียบกับงานชุดก่อนๆ รายละเอียดค่อนข้างมีความสมจริง แต่ภาพก็ยังคงความเหนือจริง ซึ่งจริงๆ เรื่องเทคนิคการตัดต่องานชุดนี้ใช้น้อยนะ เพราะผมไปเน้นการจัดฉาก การเซตอัพมากขึ้น เทคนิคการตัดต่อที่ผมใช้ก็จะช่วยเรื่องให้งานมันสมบูรณ์ยิ่งขึ้น เช่น สถานที่กับคน แยกกันถ่าย แล้วค่อยนำมาใส่ในเฟรมเดียวกัน เทคนิคนี้มันก็ช่วยลดข้อจำกัดบางอย่างได้ในกรณีไม่สามารถถ่ายพร้อมกันได้ หรือแม้แต่เพื่อสร้างอะไรที่ไม่มีอยู่จริง ก็สามารถทำได้ สำหรับผม ไม่ว่าจะตัดต่อหรือไม่ตัดต่อ ผมอยากให้มองข้ามตรงจุดนี้ แต่อยากให้มองที่เนื้อหามากกว่า เนื้อหาที่นำเสนอคืออะไร อยากให้มองว่าผลงานมีความสวยงามมั้ย มากกว่าจะไปจับจดว่าใช้เทคนิคอะไร”

และก็เป็นอีกครั้งที่ชฤตตั้งชื่อนิทรรศการชวนฉงนสนเท่ห์ “พรรฦก” เขายอมรับว่าชื่อนี้มีความหมายและนัยตรงกับคอนเซ็ปต์ โดยย้อนแย้งกับสังคมไทยที่กำลังขับเคลื่อนไปด้วยการกระทำ หรือพฤติกรรมที่คล้ายจะปกติสุขดี ทว่า กลับถูกทับซ้อนไว้ซึ่งความผิดปกติ ความประหลาด และความแปลกต่าง 

 

“ชื่อนิทรรศการก็แปลตรงตัวเลยครับ พิลึกพิลั่น พิลึกกึกกือ อะไรประมาณนั้นเลยครับ มันคือความแปลกประหลาดของคนไทยและสังคมไทย เป็นเรื่องที่เกี่ยวโยงกับวิถีผู้คนที่พบเห็นในชีวิตประจำวัน ที่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่เราคุ้นเคยกันดี จนคิดว่ามันเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องประหลาดแต่อย่างใดเลย ทั้งๆ ที่ความจริงมันเป็นเรื่องไม่ปกติที่คนปกติทำกัน”

ภาพถ่ายทุกชิ้น ชฤตชวนให้ผู้ชมได้ขบคิดกับนัยที่แฝงไว้ ตีความหมายกันไม่ยากนัก สะท้อนถึงความลักลั่นทางความคิด ยั่วล้อกับความเป็นไปของสังคม ยิ่งเฉพาะประเด็นคำถาม “สมควรหรือไม่” กับสิ่งที่คุณกระทำ เช่น ขับขี่มอเตอร์ไซค์ซ้อน 3 แล้วยังไม่ใส่หมวกกันน็อก นักเรียนชั้นมัธยมมีความคิดที่จะลองมีอะไรก่อนวัยอันควร เด็กชายชั้นประถมเดินผ่านแผงหนังสือที่เต็มไปด้วยนิตยสารหน้าปกผู้หญิงผู้ชายนุ่งน้อยห่มน้อย หญิงไฮโซออกมาจากร้านเครื่องประดับหรูโดยมีลุงแก่นั่งหลบฝนอยู่หน้าร้าน แม่กำลังแต่งองค์ทรงเครื่องให้ลูกสาววัยกระเตาะ เหล่านี้คือเรื่องปกติที่เห็นได้ทั่วไป กระทั่งตัวคุณเอง หรือตัวศิลปินเองก็ด้วย

 

“ผมก็เคยทำนะครับ (หัวเราะ) อย่างการขับรถเร็วกว่ากฎหมายกำหนด ทั้งๆ ที่รู้ก็ทำ แต่พอตั้งสติได้ ผมก็พยายามจะให้มันอยู่กฎระเบียบ ไม่ออกนอกกฎละ ส่วนคนอื่นผมก็ไม่รู้เหมือนกันว่ายังไง แต่สิ่งที่ผมนำเสนอนี้มันคือสิ่งที่มีในสังคมไทยจริงๆ ความมุ่งหวังของผู้เป็นแม่ที่อยากให้ลูกเด่นลูกดัง อยากให้เป็นดารา ก็จะพยายามทำทุกวิถีทางเพื่อให้ลูกได้สิ่งที่แม่วาดหวัง ซึ่งก็ล้วนแต่เป็นสิ่งแม่มโนแทนลูกทั้งสิ้น หรือภาพไฮโซเดินออกจากร้านเครื่องประดับ มันก็สะท้อนความเหลื่อมล้ำทางสังคม จะมองผู้หญิงใจดำก็ได้ ในแง่หนึ่งด้วยความเป็นผู้หญิง เพื่อความปลอดภัย เธอก็มีสิทธิที่จะปกป้องตัวเองจากคนแปลกหน้า สังคมไทยมีเยอะนะแบบนี้ ภาพเด็กชายยืมมองแผงหนังสือ มันก็เป็นสิ่งที่มีให้เห็นกัน สิ่งพิมพ์ยั่วยุด้วยภาพโป๊เปลือย ง่ายมากที่เด็กจะเข้าถึง วางหราบนแผง ไม่ใช่ซ่อนอย่างลับๆ ขณะที่หนังสือสารประโยชน์กลับถูกวางทับไว้ด้านใน หรือแม้แต่การมีเซ็กซ์ก่อนวัยอันควรของเด็กนักเรียนมัธยมส่วนหนึ่ง ก็เพราะข่าวสารและสื่อบันเทิงที่ทำให้เกิดพฤติกรรมเลียนแบบ

สิ่งที่ผมอยากนำเสนอคืออยากให้คนกลับมาสำรวจตัวเอง ไตร่ตรองให้ดีก่อนว่าสิ่งที่ทำอยู่มันเป็นเรื่องไม่สมควรกระทำหรือเปล่า อย่าให้ความเคยชินมาเป็นตัวกำหนด แต่อยากให้ทุกคนมีสำนึกว่าอะไรควรทำ ไม่ควรทำ เพราะนิสัยคนไทยจะติดกับความเคยชิน พอทำไปนานๆ ก็จะคิดว่านั่นคือสิ่งที่ถูกที่ควร แต่ความจริงมันไม่ใช่สิ่งควรทำเลย แต่คนไทยก็ยังทำกันต่อ ทำจนกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติ” 

นิทรรศการ “พรรฦก” เปิดให้ชมอย่างเป็นทางการวันที่ 9 เม.ย.นี้ ใครอยากไปกระทบไหล่ ขอลายเซ็น หรือถ่ายภาพกับเจ้าของผลงานก็แวะไปได้ งานเริ่ม 18.30 น. และจะจัดแสดงจนถึงวันที่ 30 พ.ค. โทร. 02-422-2092

ชฤต ภู่ศิร

ิ