เพื่อนร่วมถนน

โดย...ณศักต์ อัจจิมาธร

ขณะที่คำว่า “เมืองจักรยาน” ดูจะเป็นนโยบายที่ติดปากผู้บริหารประเทศมาหลายยุคหลายสมัย และ “ทางจักรยาน” ก็ได้ถูกสร้างขึ้นในหลายสถานที่ แต่ความปลอดภัยของคนใช้จักรยานบนท้องถนนที่ร่วมสัญจรกับคนทั่วไปในชีวิตประจำวัน ก็ดูเหมือนเป็นเรื่องที่ยังไม่ได้ถูกใส่ใจมากเท่าใดนัก

เมื่อเร็วๆ นี้ข่าวการเสียชีวิตของนักขี่จักรยานรอบโลกชาวชิลี ที่ถูกรถกระบะชนขณะขี่อยู่ริมถนนมิตรภาพเขตรอยต่อขอนแก่น-นครราชสีมา ก็ทำให้เรื่องความปลอดภัยของคนใช้จักรยานถูกสปอตไลต์ของสังคมส่องลงไปจับอีกครั้ง

ทว่า เพียงไม่กี่วันแสงจากสปอตไลต์ก็เคลื่อนจากไป พร้อมกับข่าวการเสียชีวิตของนักขี่จักรยานที่เงียบลง

คนขับรถกระบะที่ชนนักปั่นชาวชิลีให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ช่องหนึ่งว่าอยากให้บนท้องถนนมีทางวิ่งสำหรับจักรยานโดยเฉพาะเพื่อให้เกิดความปลอดภัย เพราะไม่เช่นนั้น อุบัติเหตุแบบนี้ก็คงมีเกิดขึ้นไปเรื่อยๆ

ภาพของ “คนขี่จักรยาน” ที่คนจำนวนหนึ่งในสังคมมองเห็นยังคงเป็นภาพของ ผู้คนที่มาในชุดนักขี่จักรยานเต็มยศ เสื้อ-กางเกงรัดรูป หมวกกันน็อกที่มาพร้อมจักรยานคันเพรียวบาง

บางคนมักนึกถึงการขี่จักรยานเพื่อออกกำลังกาย หรือท่องเที่ยวมากกว่าการใช้เป็นยานพาหนะเพื่อเดินทางในชีวิตประจำวัน

เมื่อภาพที่เห็นเป็นเช่นนี้ หลายคนจึงมักตั้งคำถามเมื่อเห็นคนขี่จักรยานบนท้องถนนว่า ทำไมจักรยานไม่ไปขี่ในสถานที่ที่มีการจัดไว้ให้...บางคนอาจหมายถึงเลนจักรยาน บางคนอาจหมายถึงสวนสาธารณะ

ทว่า ในความเป็นจริงแล้ว ยังมีคนขี่จักรยานอีกจำนวนมาก ที่ไม่ได้เป็นเหมือนภาพที่สังคมบางส่วนมองเห็น คนขี่จักรยานเหล่านี้คือคนที่ใช้จักรยานเป็นพาหนะในการสัญจรในชีวิตประจำวัน

ผู้คนเหล่านี้ไม่ได้ใส่ชุดขี่จักรยานเหมือนนักกีฬามือโปร หากแต่เป็นเสื้อผ้าปกติที่เราสวมใส่ในชีวิตประจำวัน จักรยานที่พวกเขาใช้ก็ไม่ใช่เสือหมอบน้ำหนักเบาหวิว ราคาแพงหลักหมื่นหลักแสน หากแต่เป็นจักรยานทั่วๆ ไปที่มีราคาหลักพันบาท

ไม่ว่าจะเป็นช่วงเช้า กลางวัน เย็น ทั้งวันธรรมดา วันหยุดผู้ใช้จักรยานเหล่านี้ก็ยังคงใช้ถนนสัญจรร่วมกับยานพาหนะประเภทอื่นอยู่เสมอ และบ่อยครั้งก็มักจะถูกปฏิบัติจากผู้คนที่ใช้ยานพาหนะอื่นราวกับเป็นสิ่งที่แปลกแยกบนท้องถนน บ้างก็บีบแตรไล่ บ้างก็เบียด บ้างก็ไม่หยุดให้ในขณะที่ผู้ใช้จักรยานเหล่านี้พยายามจะข้ามถนน

จริงๆ แล้ว ในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ มีจักรยานสัญจรร่วมถนนกับยานพาหนะอื่นๆ มายาวนานแล้ว แต่สุดท้ายก็ยังคงถูกมองว่าเป็นสิ่งที่ไม่ควรจะลงมาอยู่บนถนน แทนที่จะถูกมองเป็น “เพื่อนร่วมถนน” ทั้งที่จักรยานเป็นยานพาหนะประเภทหนึ่งที่คนจำนวนไม่น้อยใช้เดินทางในชีวิตประจำวัน

เมื่อผู้ใช้ยานยนต์ยังมองว่า “จักรยาน” เป็น “ยานพาหนะแปลกแยก” บนถนน มากกว่าที่จะมองว่าเป็นเพื่อนร่วมถนน และเชื่อว่าความปลอดภัยของจักรยาน คือการสร้างที่ทางสำหรับวิ่งให้ชัดเจน และต้องไม่มารบกวนการสัญจรของยานพาหนะประเภทอื่น คำว่า “เมืองที่เป็นมิตรกับจักรยาน” ก็ดูเหมือนยังห่างไกลความเป็นจริง