ทริปแห่งความท้าทาย 6 วัน (ที่ติดแหง็ก) ในแฟรงก์เฟิร์ต

เรื่อง แจนยูอารี  ภาพ ทวีชัย ธวัชปกรณ์-นิพนธ์ บุญมาสุวราญ-เอเอฟพี-รอยเตอร์ส-อีพีเอ

ปี 2554 วันที่ 21 พ.ค. มีรายงานแจ้งว่า ภูเขาไฟกริมสว็อตน์ในไอซ์แลนด์เกิดการปะทุขึ้น กลุ่มควันและเถ้าถ่านพวยพุ่งสู่ท้องฟ้า ทั่วทุกอณูมืดมนอนธการ วันถัดมาสื่อยังนำเสนอข่าวนี้อย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับพลังแรงควันและเถ้าถ่านก็ยังไม่หยุดสำแดงฤทธิ์ลงง่ายๆ

เราคนไทยฟังข่าวนี้อาจไม่รู้สึกเดือดร้อนอะไร ก็แล้วไง เพราะไอซ์แลนด์อยู่ไกลจากบ้านเราออกปานนั้น ไม่มีทางที่กลุ่มควันและเถ้าถ่านนั้นจะลอยมาถึงประเทศไทยเราได้

ถูกต้อง เป็นไปไม่ได้เลยที่ประเทศไทยจะได้รับผลกระทบโดยตรงจากมหันตภัยภูเขาไฟแถบยุโรป แต่ขอโทษเถอะ หากคุณไม่ได้เจอกับตัว แล้วก็ไม่ได้กลับประเทศไทย ทั้งๆ ที่วันนั้นคือวันที่จะต้องกลับ ด้วยคำสั่งห้ามเครื่องบินทุกเที่ยวขึ้นบิน ความรู้สึกนั้นก็คงยากอธิบาย

“นิพนธ์ บุญมาสุวราญ” ผู้จัดการฝ่ายขายและการตลาด คาลิปโซ แบงคอก ครั้งที่เธอไปรับจ๊อบวาระพิเศษเป็นไกด์บริษัทนำเที่ยวแห่งหนึ่ง เจอเหตุการณ์นี้กับตัวเอง เมื่อครั้งพาคณะลูกทัวร์ 40 ชีวิตไปเที่ยวยุโรป ประจวบกับภูเขาไฟเกิดการปะทุ เธอจำมันได้อย่างแม่นยำ เธอบอกตั้งแต่ทำอาชีพไกด์มา ครั้งนี้หนักหนาที่สุด ตื่นเต้นที่สุด ท้าทายที่สุด และสนุกที่สุด

“คือมันเป็นวันสุดท้ายของทริปค่ะ เป็นวันที่คณะเราจะกลับประเทศไทย ทุกคนพร้อมจะกลับบ้านด้วยกระเป๋าและของฝาก ซึ่งเยอะแยะมากมาย เช็กเอาต์จากโรงแรมเรียบร้อย รถก็ขับพามาส่งที่สนามบินแฟรงก์เฟิร์ต แต่ปรากฏว่าสนามบินปิด ไม่มีการบินเลยค่ะ ทุกเคาน์เตอร์ปิดหมด เราก็งงว่าเกิดอะไรขึ้น”

ในฐานะไกด์นำเที่ยวและต้องดูแลลูกทัวร์ 40 ชีวิต นิพนธ์ไม่รีรอที่จะรีบดำเนินการ ไต่ถามเหตุการณ์ปิดสนามบิน ค้นหาเหตุหยุดทำการบิน คำตอบที่เธอได้รับกลับมา “ท้องฟ้าปิด” ด้วยปริมาณควันและเถ้าถ่านจากภูเขาไฟระเบิดที่ไอซ์แลนด์

ทันควันเธอก็เกิดอาการใจแป้ว ทำไงดีล่ะ ทุกคนรอคอยที่จะกลับบ้าน ทุกอย่างเตรียมพร้อม กระเป๋าเดินทางใบมโหฬารกองพะเนิน แล้วไหนความคาดหวังตามประสาลูกทัวร์ ต้องดี ต้องเจ๋ง ต้องประทับใจ สมองของเธอเหมือนมีคนตีเข้าอย่างจัง เธอพูดกับตัวเอง บอกความจริงไปสิ

“เราเองก็ไม่โทษใครนะคะ เพราะนี่คือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นฉุกเฉิน ไม่มีใครแจ้งล่วงหน้าใครได้ ตอนนั้นส่วนตัวไม่กลัวนะคะ แค่ตกใจมากกว่าว่าฉันจะทำยังไงดี เพราะไม่เคยเจอเหตุการณ์แบบนี้มาก่อน ไม่เจอเจ้าหน้าที่สนามบินก็ยิ่งงงใหญ่ เคาน์เตอร์ปิด ตั้งแต่เป็นไกด์มา ครั้งนี้ครั้งแรกค่ะที่เจอกับเหตุการณ์ไม่คาดฝัน จะกลับบ้านแต่กลับไม่ได้ ลำพังตัวเองก็คงไม่มีปัญหา แต่มีคณะอีก 40 คนนี่สิ เป็นเรื่องใหญ่นะคะ รถก็ไปแล้ว กระเป๋าก็พร้อมกลับบ้าน ที่พักก็เช็กเอาต์ออกมาแล้ว เราก็โทรเช็กกับคนที่เกี่ยวข้องว่าเกิดอะไรขึ้น ลูกทัวร์ทุกคนพอรู้ว่าเครื่องบินบินไม่ได้ ก็ตกใจ แต่ก็ทำอะไรไม่ได้ ก็ได้แต่ตั้งสติกันค่ะ”

 

ชะตากรรมนี้ไม่ใช่แค่คณะลูกทัวร์ของนิพนธ์ ยังหมายรวมถึงคนหลากเชื้อชาติหลากประเทศที่ไปไม่ถึงกลับไม่ได้ ทุกคนต่างเฝ้ารอ รอ แล้วก็รอ จนกว่าจะมีคำสั่งอย่างเป็นทางการ สิ่งเดียวที่ต้องทำคืออยู่ร่วมชะตากรรมจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย

ทางเลือกที่เธอมี ณ เวลานั้น หนึ่งคือค้างแรมที่สนามบินแฟรงก์เฟิร์ตที่จัดสถานที่ให้สำหรับผู้ประสบภัย เตียงสนามขนาดจิ๋ว ขนม ผลไม้ เครื่องดื่ม บริการตามกำลังความสามารถ หรืออีกทางหนึ่งออกจากสนามบิน เพื่อไปหาที่ไหนสักแห่งเป็นฐานที่ตั้งมั่นในตัวเมืองแฟรงก์เฟิร์ต

“ก็ปรึกษากับคณะค่ะ เราก็บอกว่าถ้านอนสนามบินวันสองวันพอไหว แต่หลายวันคงไม่ไหวหรอก เพราะเราสอบถามทางสนามบินถึงสถานการณ์ ทางสนามบินบอกอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ หรืออาจมากกว่านั้น กว่าที่สนามบินจะกลับมาให้บริการตามปกติ ทุกคนได้ฟังก็เห็นตรงกันจะไปหาที่พักในเมือง”

เหมือนจะราบรื่น ไม่มีปัญหา ทุกคนส่วนใหญ่เห็นพ้องต้องกัน อืม!!! ทว่าก็ไม่ใช่จะราบรื่นทุกสิ่งอย่าง เมื่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากนี้ลูกทัวร์ต้องเป็นผู้รับผิดชอบทั้งหมด บริษัททัวร์หรือสายการบินไม่ได้ครอบคลุมถึงเหตุสุดวิสัย กรณีภูเขาไฟระเบิดอยู่คนละที่กับสถานที่ที่ลูกทัวร์ไปเยือน นั่นทำให้บางคนในคณะเริ่มอิดออดกับข้อเสนอ แต่สุดท้ายนิพนธ์ก็จัดการให้ทุกคนอยู่ในความสงบ ก็เป็นอันสรุปว่าคณะลูกทัวร์เธอและตัวเธอจะกลับไปพักในตัวเมืองแฟรงก์เฟิร์ต

“ตอนแรกเราก็ประสานงานเบื้องต้นให้ทางบริษัททัวร์ช่วยหาที่พักให้ ปรากฏว่าราคาตกคืนละ 7,000 บาท/ห้อง ซึ่งก็ถือว่าไม่ถูกนะคะ เราก็มานั่งบวกไปหนึ่งสัปดาห์ โอ้!!!
ลูกทัวร์เราคงรับค่าใช้จ่ายตรงนี้ไม่ไหวแน่ๆ เราก็เลยอาสาว่าจะไปหาห้องเอง เราก็นั่งรถไฟเข้าเมือง หัวก็คิดว่าเป็นโจทย์ที่ยากมากนะคะ ราคาไม่แพงไม่เท่าไหร่ แต่จะหา 20 ห้องในที่เดียวกันนี่สิ ยากมากๆ เลยล่ะค่ะ เราก็เดินหาห้องทั่วแฟรงก์เฟิร์ต บังเอิ๊ญ บังเอิญค่ะ ถือเป็นโชคดีของเราก็ว่าได้ ที่บังเอิญไปเจอคนไทยที่อยู่ในแฟรงก์เฟิร์ต ซึ่งเรากับเขาไม่รู้จักกันมาก่อนนะ ก็ถามเขาและให้เขาแนะนำโรงแรมราคาไม่แพงมาก เขาน่ารักมากพาเราเดินหาโรงแรม หาอยู่ 7 โรงแรม ไม่ใช่ไม่มีนะคะ แต่จำนวนห้องไม่พอ บางที่มี 5 ห้อง บางที่มี 10 ห้อง มันก็ไม่พอกับลูกทัวร์ ซึ่งจำนวนที่เราต้องการคือ 21 ห้อง ลูกทัวร์ 20 ห้อง ของเราอีกหนึ่งห้อง ปรากฏว่าไม่มี”

เจอคนไทยก็ถือว่าโชคดีหนักหนา แต่มันยังไม่ใช่โชคดีที่สุด เพราะสิ่งที่นิพนธ์หวังคือห้องพัก เธอครุ่นคิดถึงคณะที่รออยู่สนามบิน หากคำตอบคือไม่มีห้องพัก ทริปนี้ก็คงจบไม่สวยเท่าไหร่ สองเท้าเธอและมิตรคนไทยผู้น่ารักยังคงย่ำไปตามถนน แฟรงก์เฟิร์ตเมืองใหญ่ที่เธอไม่คุ้นเคยนำเธอสู่โรงแรมใจกลางเมือง เมื่อสอบถามรายละเอียด 2,500 บาท/คืน จำนวน 21 ห้อง เป็นไปตามโจทย์หลักที่เธอให้ไว้ ทว่าเธอกลับไม่กล้าที่จะตกปากรับคำเจ้าหน้าที่โรงแรม นิพนธ์ต่อรองว่าเข้าพักจริง แต่ขอกลับไปนำลูกทัวร์มาก่อน

“กลายเป็นว่าเราได้ห้อง แต่เราไม่สามารถจะตอบตกลง ณ ตอนนั้นได้ว่าจะเข้าพักจริง เพราะเราก็ไม่รู้ว่าราคานี้ลูกทัวร์จะโอเคกับเรามั้ย เราก็ต้องกลับไปสนามบินอีกครั้ง ซึ่งเจ้าหน้าที่ก็น่ารักค่ะ ทำการจองห้องพักไว้ให้เบื้องต้น ไปถึงสนามบินเราก็บอกได้แล้วห้องพัก ราคานี้ๆ มีอาหารเช้าให้ด้วย อยู่ใจกลางเมือง ไปไหนมาไหนสะดวก เสียงลูกทัวร์เริ่มแตกเป็นสองเสียง เอากับไม่เอา คนที่ไม่เอาก็ให้เหตุผลว่าไม่มีเงิน ในสถานการณ์แบบนั้นเราก็พูดตรงๆ เลยค่ะ ถ้าไม่ไปก็คือไม่ไปทั้งหมด ถ้าไปก็ต้องไปทั้งหมด จะแยกจากกันไม่ได้ ถ้าคนส่วนใหญ่ไป เราก็ต้องยอมทิ้งให้คนส่วนน้อยอยู่สนามบิน จะเอาแบบนั้นมั้ย (เริ่มดุ) เราก็ต้องใช้ความเด็ดขาดค่ะ (อมยิ้ม) 40 ชีวิต จะให้เราไปดูแลคนในเมืองแล้วกลับมาสนามบินคงไม่ไหวนะ เพราะมันค่อนข้างไกล สุดท้ายทุกคนก็ไปนอนในเมืองทั้งหมด คนที่ไม่มีเงิน เราก็แนะนำให้ใช้วิธีโอนเงินผ่านสถานทูต หรือจะหยิบยืมคนในคณะก่อน เราก็แนะนำทุกวิถีทาง”

คณะลูกทัวร์และนิพนธ์มุ่งหน้ากลับเข้าเมืองแฟรงก์เฟิร์ต ที่นั่นดีกว่าสนามบินหรือเปล่า ไม่มีใครรู้ชะตากรรม แต่ที่แน่ๆ พวกเขามีที่พักเป็นส่วนตัว ไม่ต้องไปเบียดเสียดกับคนอีกมาก ปัญหาถูกแก้ไปทีละเปลาะ หนึ่งสัปดาห์ หรืออาจมากกว่านั้น ไม่ใช่เรื่องสนุก ขำไม่ออก หากไม่เจอกับตัวก็คงไม่มีรู้

ออกจากรถไฟใต้ดิน นิพนธ์พาคณะเดินลากกระเป๋าไปตามถนน นี่หรือคือแฟรงก์เฟิร์ต หลายคนเอ่ยปากออกมาเกือบจะพร้อมกัน บางคนเริ่มส่อเค้าถึงความเริงร่าประสานิสัยคนไทย ความเหนื่อยค่อยๆ ผ่อนคลาย ทันทีที่ขาเหยียบพื้นโรงแรม ห้องพักอันแสนสบายก็รออยู่เบื้องหน้า ความดีนี้ต้องยกให้ไกด์กิตติมศักดิ์ ประสบการณ์ที่ทำทัวร์มาร่วม 5 ปี แม้ไม่มากเท่ากับคนอื่น แต่นิพนธ์ก็สามารถควบคุมเกมสติแตกนี้ได้ด้วยสายตาที่ยาวไกลและสติที่ตั้งมั่น

ชีวิตในแฟรงก์เฟิร์ตระหว่างรอท้องฟ้าเปิด รอปริมาณควันและเถ้าถ่านภูเขาไฟจางหาย รอสนามบินเปิดบริการ ลูกทัวร์ของนิพนธ์ต่างใช้ชีวิตตามปกติ เที่ยวเช้าจรดเย็น ค่ำๆ มาเจอกัน ด้วยข้อจำกัดคือต้องเขียมตัวเองในการจับจ่าย อารมณ์เหมือนนักท่องเที่ยวแบ็กแพ็กมาเที่ยวแฟรงก์เฟิร์ต กินราคาเบาๆ ช็อปราคาบางๆ ไม่ได้หรูหราอู้ฟู่ แต่ทุกคนก็แฮปปี้ดี ยิ่งเมื่อรู้ว่าขวดน้ำเปล่านั้นมีค่า พวกเขาก็ยิ่งสนุกที่จะทำ ใช้ขวดแลกเงินสำหรับซื้อขนมรายวัน ทั้งสนุกทั้งอร่อย

“ที่เยอรมันจะมีตู้รับซื้อขวดพลาสติกในซูเปอร์มาร์เก็ต ลูกทัวร์เราพอเห็นว่ามันแลกเป็นเงินได้ ก็สนุกกันใหญ่ค่ะ สนุกที่จะเก็บขวดพลาสติกไปหย่อนลงตู้ บางทีซื้อน้ำเปล่ามากินหมดก็เก็บขวดไว้ แล้วก็เอาไปหย่อนลงตู้ มันก็จะเปลี่ยนเป็นเงินกลับมาให้ เป็นกิจกรรมที่สนุกสนานมากๆ 6 วันที่อยู่ในแฟรงก์เฟิร์ต กลายเป็นว่ามีแต่ความสนุก เป็นอะไรที่ใหม่ๆ ที่เราเองก็ไม่เคยรู้มาก่อน ความทุกข์ใจที่ไม่ได้กลับบ้านกลายเป็นเรื่องรองละ เพราะลูกทัวร์ทุกคนแฮปปี้กับการติดอยู่ที่แฟรงก์เฟิร์ต”

ทริปหฤหรรษ์นี้เริ่มต้นขึ้นอย่างสวยหรู เส้นทางท่องเที่ยวจากอิตาลีมุ่งสู่สวิตเซอร์แลนด์จบลงที่เยอรมนี แต่แล้วมันก็พลิกแผนในวันสุดท้ายก่อนอำลาทริป ความระทึก ความกดดัน ความเครียด ความขัดแย้ง เรื่อยถึงความสนุกและมิตรไมตรี ทั้งหมดล้วนเป็นภาพจำที่นิพนธ์ยังจำได้แม่น แม้มันจะล่วงผ่านมาร่วม 4 ปี และแฮปปี้เอนดิ้งก็ตาม

“ก่อนหน้าตัวเองก็ไม่รู้จักแฟรงก์เฟิร์ตมากกว่าว่ามันคือเมืองๆ หนึ่งของเยอรมัน ทำทัวร์มาก็ไม่ได้แวะแฟรงก์เฟิร์ตจริงจัง ก็แค่ผิวเผิน หรือรู้จักเฉพาะสถานที่สำคัญ แต่ทริปนี้เราได้รู้จักแฟรงก์เฟิร์ตมากขึ้น เกือบจะทุกซอกทุกมุมเลยมั้งคะ (หัวเราะ) ก็ตอนที่เดินหาห้องพักให้ลูกทัวร์นี่ล่ะค่ะ รู้ว่าจุดไหนมีร้านอะไรอร่อย ร้านไหนน่าช็อป ร้านไหนขายของถูก

เป็นทริปที่ให้อะไรเราเยอะมากๆ เป็นประสบการณ์ เป็นบทเรียน เป็นแบบทดสอบที่ดีมากๆ มันสอนทุกอย่าง แต่ที่สอนเรามากๆ คือการมีสติ การรู้จักแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ที่ผ่านมาเวลาไปออกทัวร์ทุกอย่างถูกเตรียมไว้หมดละ โรงแรม อาหาร สถานที่ท่องเที่ยว รถ แต่นี่คือสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้นเดี๋ยวนั้น เวลานั้น มันไม่มีการเตรียมการใดๆ ไว้ล่วงหน้าเลย ถ้าไม่มีสติ หรือสติเราแตกกระเจิง ทริปนี้ก็คงไม่รอดหรอกค่ะ” นิพนธ์ยิ้มอย่างภูมิใจ เช่นเดียวกัน ลูกทัวร์ที่ร่วมชะตากรรมความรู้สึกก็คงไม่ต่างกัน