ไปรษณียบัตรจดหมายเหตุ

โดย...ส.สต

ภาพเก่า เล่าเรื่อง วันนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับไปรษณียบัตร หรือ Postcard/Post Card ที่ บุศยารัตน์ คู่เทียม แห่งสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ รวบรวมไว้ พร้อมทั้งข้อมูล เบื้องต้น ที่เรียกบทคัดย่อ ว่า

ไปรษณียบัตร เป็นเอกสารโสตทัศนจดหมายเหตุประเภทหนึ่งที่น่าสนใจ ด้วยความงดงามของภาพ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงรูปลักษณ์ทางศิลปกรรม สถาปัตยกรรม จิตรกรรม และอื่นๆ รวมทั้งลายลักษณ์ของผู้เขียนในการสื่อสารกับบุคคลต่างๆ อันเป็นเรื่องราวที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันกับบุคคล เหตุการณ์สถานที่ที่ปรากฏอยู่บนไปรษณียบัตรเหล่านั้น ประเทศแรกที่จัดพิมพ์ไปรษณียบัตร ได้แก่ ประเทศออสเตรเลีย จัดพิมพ์ขึ้นในปี 2412 ต่อมาเมื่อได้รับความนิยมมากขึ้น ประเทศอื่นๆ จึงได้ทำตามแบบอย่างมาอย่างต่อเนื่อง

ส่วนในประเทศไทย เริ่มจัดพิมพ์ไปรษณียบัตรออกจำหน่ายเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 4 ส.ค. 2426 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยจัดพิมพ์ในประเทศอังกฤษ ไปรษณียบัตรถือเป็นเอกสารจดหมายเหตุประเภทหนึ่งที่มีคุณค่ามาก  ซึ่งนอกจากความสวยงามแล้ว ยังแสดงให้เห็นถึงสภาพบ้านเมือง สถานที่ วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน รวมทั้งเหตุการณ์ต่างๆ ของยุคหนึ่งให้คนอีกยุคหนึ่งได้ศึกษาค้นคว้าและเรียนรู้ความเป็นมาที่เกิดขึ้นในอดีต

ในการเขียนเรื่องนี้ บุศยารัตน์ค้นคว้าและอ้างอิงแหล่งข้อมูลจากหลายแห่งด้วยกัน แต่ที่ขาดไม่ได้คือภาพและข้อมูลจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติที่เธอทำงาน ทั้งนี้งานของเธอจะปรากฏในวารสารศิลปากร เป็นประจำในคอลัมน์ ภาพเก่า เล่าอดีต

เรื่องไปรษณียบัตรในคอลัมน์ ภาพเก่า เล่าเรื่อง เธออนุญาตให้ตีพิมพ์ได้เพื่อเผยแพร่สิ่งดีๆ ที่เก็บอยู่ที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ บริเวณเดียวกับสำนักหอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี ซึ่งเปิดให้บริการทุกวัน เว้นวันหยุดราชการ และวันหยุดนักขัตฤกษ์