สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์ฯ จัดฉลอง 60 ปียิ่งใหญ่

โดย...ส.สต

วันที่ 5 มี.ค.ทุกปีเป็นวันนักข่าว วันที่ที่เคยหยุดงาน แต่ปัจจุบันหยุดไม่ได้แล้ว ทำให้วันนักข่าวเป็นเพียงวันประชุมใหญ่สามัญประจำปีสมาคมนักข่าว เลือกตั้งนายก และกรรมการ รับรองสมาชิกใหม่ กินเลี้ยงพอหอมปากหอมคอ งานก็จบในวันที่ 4 มี.ค. แต่ปีนี้เป็นปีที่พิเศษที่นักข่าวเก่าและใหม่มารวมตัวอีกครั้ง เมื่อสมาคมนักข่าวฯ ฉลองที่มีอายุครบ 60 ปี วันที่ 5 มี.ค.  2558 ที่โรงแรมอมารี วอเตอร์เกท โดยเชิญผู้ที่อยู่วงการมาให้ทัศนะ มุมมองด้านสื่อในยุคปัจจุบัน และมุมมองในอนาคต ในหัวข้อ (Theme) ปฏิวัติคนข่าว อภิวัฒน์สื่อ ในตอนค่ำ

เวลาสายๆ วันและสถานที่เดียวกัน เริ่มตั้งแต่เวลา 09.00 น. เป็นต้นไป ผู้สื่อข่าวอาวุโสที่ไม่ได้ประจำการ จะมาสะท้อนถึงอุดมการณ์ที่ภูมิใจ เล่าความประทับใจ เมื่อย่ำอยู่ในสนามการเมือง ในวงการข่าวเศรษฐกิจยุคริเริ่ม ในแวดวงข่าวอาชญากรรมที่น่าระทึกใจ รวมทั้งช่างภาพ ที่ต้องคอยกดชัตเตอร์เพื่อภาพที่มีคุณค่า แม้ว่าจะเสี่ยงภัย นักข่าวใหม่น่าไปฟังบทเรียนเก่าๆ นี้ยิ่งนัก

การที่นักข่าวหยุดวันนักข่าวได้นั้น เป็นข้อตกลงของผู้บริหารหนังสือพิมพ์ในยุคนั้น แต่ปัจจุบันเรื่องที่ว่ากลายเป็นอดีต เพราะการแข่งขันในยุคเศรษฐกิจเฟื่องฟู ถึงกระนั้นเมื่อถึงวันนักข่าวบรรดานักข่าวและผู้ที่อยู่ในวงการก็มาร่วมงานที่สมาคมฯ แต่ไม่คึกคักสดชื่นเหมือนอดีตเสียแล้ว

ย้อนอดีตไม่ไกล ประมาณ 30 ปี นักข่าวภาคสนาม ตลอดถึงผู้ที่อยู่ในวงการยังประทับใจกับงานพบปะสังสรรค์ สรวลเสเฮฮา เคล้าเสียงเพลงนกน้อยในไร่ส้ม ของผู้ที่มีอำนาจในมือแค่ปากกาด้ามเดียว มาขับขาน ณ สมาคมนักข่าว  และบนฟุตปาทถนนราชดำเนิน ที่มีโต๊ะอาหาร เครื่องดื่มพร้อม เป็นวันที่มีความหมายแต่ผ่านไปแล้ว ดังนั้นเมื่อครบ 60 ปี ครั้งนี้ หลายคนหวังดึงอดีตให้หวนคืนมาอีกครั้ง

แต่สมาคมนักข่าว กว่าจะถึงวันนี้มีบันทึกในใจหลายคน ผู้เขียนฟังจากผู้ที่ทันการก่อตั้งสมาคมฯ ยุคแรกๆ เช่น ประสิทธิ์ ลุลิตานนท์ อดีตบรรณาธิการ นสพ.บางกอกโพสต์ เล่าให้ฟังบางเรื่อง เช่นกรรมการสมาคมนักข่าวในยุคแรกๆ นั้น มีทั้งความตั้งใจอดทนและเสียสละ เพราะสมาคมฯ ไม่มีที่ทำการ เมื่อมีประชุมประจำเดือน ต้องไปใช้สำนักพิมพ์ต่างๆ ร้านอาหาร หรือโรงภาพยนตร์ (เฉลิมไทย) แล้วแต่สะดวกเป็นที่ประชุม  จนกระทั่งวันหนึ่ง (จำปี ไม่ได้) หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ที่เช่าอาคาร 8 ถนนราชดำเนิน ต้องการย้ายข้ามไปอีกฟากหนึ่ง จึงตกลงขายอาคารนั้นให้สมาคมนักข่าวแบบราคามิตรภาพ สมาคมนักข่าวจึงมีที่ตั้งถาวรที่ถนนราชดำเนิน จนกระทั่งย้ายไปตั้งที่อาคารสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย (ก่อตั้ง 2508) ที่หน้าโรงพยาบาลวชิระ ในวันที่ 4 มี.ค. 2542 เมื่อทั้งสองสมาคมตกลงรวมกันภายใต้ชื่อสมาคมใหม่ว่า สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

นักข่าวที่บุกเบิกตั้งสมาคมนักข่าว เมื่อปี พ.ศ. 2498 จำนวน 15 ท่าน ได้แก่ โชติ มณีน้อย, เท่ห์ จงคดีกิจ, ประจวบ อัมพะเสวต, วิเชียร โรจนวงศานนท์, ถาวร มุ่งการดี, สนิท เอกชัย, เชาว์ รูปเทวินทร์, จรัญ โยบรรยงค์, กุศล ประสาร, ชลอ อาภาสัตย์, อนงค์ เมษประสาท, วิสัย สุวรรณผาติ, นพพร ตุงคะรักษ์, วิภา สุขกิจ, และ เลิศ อัศเวศน์ ทั้งหมดนัดหมายกันที่ศาลานเรศวร ในสวนลุมพินี โดยมี ชาญ สินศุข จากหนังสือพิมพ์สยามนิกร เป็นประธานการประชุม เป็นอันว่าสมาคมนักข่าวถือกำเนิดวันที่ 5 มี.ค. 2498

บทบาทสำคัญของสมาคมคือปกป้องส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชน ภายใต้แนวคิดว่าเสรีภาพสื่อ คือเสรีภาพของประชาชน จึงต่อสู้ และเรียกร้อง เมื่อรัฐมีมาตรการ หรือกฎระเบียบที่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของสื่อ และประชาชน ซึ่งบางเรื่องใช้เวลานานมากกว่าเห็นผล  เช่นการเรียกร้องให้รัฐยกเลิก พ.ร.บ.การพิมพ์ พ.ศ. 2484 และคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครองฉบับที่ 42 พ.ศ. 2519 (ที่เรียกว่า ปร.42) กว่าจะได้ตามที่เรียกร้องนายกสมาคม หมดเทอมไปหลายคน รวมทั้งเปลี่ยนรัฐบาลหลายครั้ง

ในด้านการส่งเสริม และการพัฒนาศักยภาพสื่อ นั้น ได้จัดอบรมสื่อมวลชนทุกระดับทั้งนักข่าวใหม่ที่เพิ่งเข้าสู่วงการ นักข่าวรุ่นกลาง บรรณาธิการ รวมทั้งนักศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ เพื่อให้ได้เคล็ดลับการทำข่าวเชิงสืบสวนสอบสวนอย่างต่อเนื่องถึง 15 รุ่น จบไปแล้ว 500 คน

นักศึกษานิเทศศาสตร์และสื่อสารมวลชน ต้องการมีส่วนร่วมคือการเข้าอบรมพิราบน้อย ตอนนี้ไป 16 รุ่น จบไปกว่า 1,000  คน

เมื่อประเทศไทยก้าวสู่ความขัดแย้งทางการเมืองที่รุนแรง นักข่าวก็เสี่ยงภัยด้วย สมาคมฯ จึงจัดอบรมการทำข่าวในสถานการณ์ความขัดแย้ง (Safety Training) เพื่อให้นักข่าวรู้จักรักษาตัวรอด จัดแบบนี้มา 5 รุ่น ในระยะเวลา 5 ปี มีนักข่าวจำนวน 200 คน ได้ความรู้ติดตัวไป

ในด้านการส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาชีพ สมาคมนักข่าวฯ ได้รับความไว้วางใจจากมูลนิธิอิศรา อมันตกุล ให้จัดประกวดและมอบรางวัลอิศรา อมันตกุล ให้กับข่าวที่ชนะเลิศ และภาพข่าวที่ได้รับการคัดเลือกว่ายอดเยี่ยมทุกปี ซึ่งเป็นไฮไลท์วันนักข่าวก็ว่าได้

ในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 60 ปีครั้งนี้ สมาคมนักข่าวฯ  ไม่ละเลยด้านวิชาการ จึงจัดงานติดอาวุธทางปัญญาเรื่อง “ปฏิวัติคนข่าว อภิวัฒน์สื่อ” ในวันที่ 5 มี.ค. 2558  เวลา 17.30-20.15 น. ณ ห้องวอเตอร์เกท บอลรูม ชั้น 6 โรงแรมอมารี วอเตอร์เกท ...เพื่อเพิ่มศักยภาพคนข่าว ด้วยหวังให้สื่อทุกรุ่นคิดได้ วิเคราะห์เป็น และรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติ

ส่วนการพบปะกับสื่อมวลชนอาวุโส ที่มากด้วยประสบการณ์ประมาณ 50 คน จะมีที่ห้องอาหารจีน ชั้น 5 โรงแรมอมารี วอเตอร์เกท ในวันเดียวกัน เริ่มตั้งแต่ 09.00-12.00 น.

อย่าพลาดงานสื่อ 60 ปี มีครั้งเดียว แต่ยิ่งใหญ่ อลังการนัก