ทัวร์จีน...หัวใจใหม่

โดย...กองบรรณาธิการ

เริ่มตั้งแต่กระแสภาพยนตร์ Lost in Thailand ในปี 2555 ทำให้ปีต่อมานักท่องเที่ยวจีนที่เดินทางมาไทยเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด รวมถึงนักแสดงไทยหลายคนได้ไปนั่งอยู่ในใจคนจีน ก่อให้เกิดกระแสไทยเวฟ และยังคงได้รับความนิยมต่อเนื่อง

ล่าสุด ภาพยนตร์เรื่องไอฟาย..แต๊งกิ้ว เลิฟยู้ ได้ก่อให้เกิดกระแสการเลียนแบบในหมู่ชาวจีนอย่างมาก มีคลิปเลียนแบบจากเด็กวัยรุ่นผู้สูงอายุ สร้างยอดวิวถล่มทลายหลักล้าน เช่นเดียวกับนักท่องเที่ยวชาวจีนที่เดินทางมาไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเป้าหมายปีนี้ คือ 5.6 ล้านคน เพิ่มขึ้นถึง22% จากจำนวน 4.62 ล้านคนในปีที่แล้ว

 

กล่าวได้ว่าคนจีนกลายเป็นชาติที่มีนักท่องเที่ยวมากที่สุดในโลก จากข้อมูลของสถาบันการท่องเที่ยวแห่งประเทศจีน (CTA) ในปีที่ผ่านมานักท่องเที่ยวจีนเดินทางทั่วโลกเพิ่มขึ้น 17% โดยไทยเป็นประเทศลำดับที่ 7 ที่ชาวจีนอยากมาเยือนมากที่สุด คิดเป็น 80.73% ส่วนอันดับ 1-3 ได้แก่ นิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา และแคนาดา ตามลำดับ

ปัจจุบันคนจีนกลายเป็นกลุ่มหลักที่เดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยมากที่สุด คิดเป็นสัดส่วน 18.6% ในปี 2557 หรือประมาณ 4.6 ล้านคน และเป้าหมายปีนี้ คือ 5.6 ล้านคน สร้างรายได้เข้าประเทศกว่า 2 แสนล้านบาท

อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมของชาวจีนโดยเฉพาะด้านลบ ก็โด่งดังไม่แพ้ปริมาณคนที่เข้ามา มีหลายกรณีที่กระฉ่อนในโลกออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการไปนั่งปลดทุกข์ในคูเมือง จ.เชียงใหม่ ล่าสุด เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ศิลปินแห่งชาติ สั่งห้ามนักท่องเที่ยวจีนที่ไม่มีไกด์เข้าวัดร่องขุ่น จ.เชียงราย เนื่องจากสร้างความสกปรกให้กับสถานที่ รวมถึงบ้านดำของ ถวัลย์ ดัชนี ศิลปินแห่งชาติผู้ล่วงลับ ก็ถูกนักท่องเที่ยวจีนสร้างพฤติกรรมไม่เหมาะสมหลายประการ

ภายใต้สถานการณ์เศรษฐกิจที่ชะลอตัว และฟันเฟืองหลักอย่างภาคการส่งออกที่มีปัญหา ความหวังจึงอยู่ที่ภาคการท่องเที่ยว ขณะที่นักท่องเที่ยวยุโรปซึ่งเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพที่มีทั้งการใช้จ่ายสูงและใช้เวลาพำนักในประเทศไทยค่อนข้างนาน ยังไม่ฟื้นตัวนัก นักท่องเที่ยวจีนจึงเป็นความหวังที่จะกระตุ้นภาคการท่องเที่ยวของไทย

 

สุริยะ ประสาทบัณฑิตย์ ผวจ.เชียงใหม่ หนึ่งในจังหวัดยอดนิยมของนักท่องเที่ยวจีน มองเห็นความสำคัญของนักท่องเที่ยวจีนอย่างมาก และอยากให้ทุกคนเปลี่ยนมุมมองใหม่กับนักท่องเที่ยวจีน

เขากล่าวว่า ปีหนึ่งๆ มีนักท่องเที่ยวชาวจีนเดินทางเข้ามาจ.เชียงใหม่ จำนวนมาก สร้างรายได้อย่างมหาศาลให้กับจังหวัดข้อดีของกลุ่มนักท่องเที่ยวจีน คือ เที่ยวตลอดทั้งปี ไม่มีฤดูกาล (ซีซั่น) นอกจากนี้ยังมีวัฒนธรรมใกล้เคียงกับคนไทย ชอบเที่ยววัด สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์

จุดเด่นของนักท่องเที่ยวจีน คือ เดินทางท่องเที่ยวตลอดทั้งปีแบบไม่มีซีซั่น มีการใช้จ่ายต่อคนประมาณ 2 หมื่นบาท ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวทั่วไป จากสถิติของกรมการท่องเที่ยวจะอยู่ที่ประมาณ 4,600 บาท/คน รวมทั้งนักท่องเที่ยวจีนยังชื่นชอบการซื้อสินค้าแบรนด์เนม ส่งผลดีกับประเทศไทยที่เป็นจุดหมายสำคัญของแหล่งช็อปปิ้งในภูมิภาคนี้

 

สำหรับจุดหมายปลายทางสำคัญของนักท่องเที่ยวจีนในประเทศไทย ได้แก่ กรุงเทพฯ ภูเก็ต เชียงใหม่ และกระบี่ ทั้งนี้ช่วงวันหยุดตรุษจีนที่ผ่านมา ซึ่งนักท่องเที่ยวจีนมีวันหยุดรวม 10 วัน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) คาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้ามากว่า 3 แสนคน เพิ่มขึ้น47% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน กระจายไปท่องเที่ยวตามจังหวัดต่างๆ ทั่วไทย

ทะลักเที่ยวใต้เพิ่ม 150%

ประภาส อินทนปสาธน์ ผู้อำนวยการ ททท. สำนักงานสุราษฎร์ธานี บอกว่า กระแสนักท่องเที่ยวชาวจีนทะลักเข้ามาเที่ยวประเทศไทยมากในช่วงนี้ เป็นผลมาจากการทำการตลาดเชิงรุกเข้าถึงกลุ่มบริษัททัวร์ รวมถึงการทำตลาดที่ประเทศจีนเอง อีกทั้งประเทศไทยมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจ ทั้งธรรมชาติที่มีทั้งภูเขา น้ำตก ทะเล รวมทั้งอาหารที่อร่อยหลากหลายรส

 

จากการทำตลาดเชิงรุกช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ทำให้สถิตินักท่องเที่ยวชาวจีนที่เข้ามาในประเทศไทยเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดดจากที่ จ.สุราษฎร์ธานี ปี 2555 มีนักท่องเที่ยวเข้าพัก 3.9 หมื่นคน/ปี ในปี 2556 มี 9.8 หมื่นคน/ปี เพิ่มขึ้นถึง 150% มาลดลงในช่วงปี 2557 ช่วงสถานการณ์ทางการเมืองและรัฐประหาร ทำให้มียอดนักท่องเที่ยวชาวจีนลดลงไปประมาณ 20%

แนวโน้มสถานการณ์ด้านการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวชาวจีนที่จะเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทย จะมีเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ด้วยหลากหลายปัจจัย รวมไปถึงขณะนี้ได้มีการเดินทางที่ค่อนข้างง่าย สะดวกสบาย และราคาประหยัด ไม่ว่าจะเป็นสายการบินแบบเช่าเหมาลำ หรือสายการบินต้นทุนต่ำ รูปแบบของกลุ่มนักท่องเที่ยวก็เริ่มเปลี่ยนแปลง จากเมื่อก่อนนี้จะเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มากับกรุ๊ปทัวร์ต่างๆ เนื่องจากต้องอาศัยบริษัททัวร์ในการเดินทาง แต่ช่วงระยะหลังมานี้กลุ่มนักท่องเที่ยวชาวจีนนั้นจะเป็นช่วงกลุ่มวัยทำงานมากขึ้น

ประภาส กล่าวอีกว่า นักท่องเที่ยวชาวจีนชื่นชอบทะเล เช่น การดำน้ำ กินอาหารซีฟู้ดสดๆ เช่นที่เกาะสมุย และ พะงันจะได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวชาวจีนเป็นพิเศษ สำหรับพฤติกรรมที่โดดเด่นของนักท่องเที่ยวชาวจีนนั้น จะเป็นในเรื่องของการกิน จะเป็นการกินแบบง่ายๆ

“ในส่วนวีรกรรมของนักท่องเที่ยวชาวจีน หากพูดถึงขณะนี้ค่อนข้างจะแตกต่างจากเมื่อก่อนเป็นอย่างมาก ซึ่งหลังจากที่ได้ทำตลาดเชิงรุก รวมถึงมีการกวดขันในมาตรฐานของบริษัททัวร์ต่างๆ ทำให้กลุ่มนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวค่อนข้างเปลี่ยนไปจากเมื่อก่อน โดยก่อนหน้านี้อาจจะเห็นพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวจีนที่อาจจะแสดงพฤติกรรม ส่งเสียงดัง โวยวาย ซึ่งอาจมาจากการที่รับการบริการที่ไม่เป็นที่พอใจจากบริษัททัวร์ที่ไม่ได้มาตรฐาน แต่ระยะหลังมานี้เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มนักท่องเที่ยว รวมถึงบริษัททัวร์ต่างๆ มีมาตรฐานที่ดีขึ้น ทำให้วีรกรรมเหล่านี้ลดลงไปอย่างมาก และเห็นได้ค่อนข้างน้อยจากเมื่อก่อน และถือว่าตลาดนักท่องเที่ยวชาวจีนที่เดินทางมาประเทศไทยค่อนข้างไปได้ดีและเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะสามารถสร้างรายได้ให้กับประเทศไทยได้เป็นอย่างมาก”

ถ่ายหนัง รักช็อปปิ้ง กรุ๊ปใหญ่

อโนมา วงษ์ใหญ่ ผู้อำนวยการ ททท. สำนักงานภูเก็ต กล่าวว่า กระแสทัวร์จีนมาแรงหลายปัจจัย บ้านเมืองของเขาพัฒนา นิยมมาเที่ยวต่างประเทศมากขึ้น และภูเก็ตไม่ไกลจากประเทศจีน มีสถานที่ท่องเที่ยวมากมายให้เที่ยว รวมทั้งมีการถ่ายทำภาพยนตร์ของชาวจีนที่เชียงใหม่ ทำให้นักท่องเที่ยวจีนเข้ามาเมืองไทยมากขึ้น ส่งผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวและเศรษฐกิจของไทย เนื่องจากชาวจีนชอบความคึกคัก ช็อปปิ้ง ซื้อของ ท่องเที่ยวทะเล ภูเก็ตสามารถตอบโจทย์การเข้ามาท่องเที่ยวของตลาดจีน ตอนนี้จองออนไลน์เข้ามาแบบกรุ๊ปใหญ่และแบบกรุ๊ปเล็ก

“สถิตินักท่องเที่ยวชาวจีนเข้าภูเก็ตประมาณ 1.1 ล้านคนแนวโน้มของจีนยังดีกว่าหลายตลาดอื่น ตลอดทั้งปีนี้คาดว่าจะมีชาวจีนเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวมากขึ้นจากปีที่ผ่านมา เพราะสถานการณ์การเมืองสงบและไม่มีปัจจัยลบด้านอื่นเข้ามาแทรก ทำให้นักท่องเที่ยวชาวจีนเข้ามาท่องเที่ยวไทยแล้วมีความมั่นใจปลอดภัยมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ส่วนพฤติกรรมที่โดดเด่นของนักท่องเที่ยวจีนมักส่งเสียงดังโหวกเหวกนั้น ถือว่าเป็นเรื่องปกติ” อโนมา กล่าว

 

สันติ ป่าหวาย ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดภูเก็ต และ นายทะเบียนธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ สาขาภาคใต้เขต 2กล่าวว่า ตลาดจีนมาแรง นักท่องเที่ยวจีนนิยมเที่ยวภูเก็ตมากขึ้น แต่พฤติกรรมจะดื้อ ไม่เชื่อฟังคำเตือนของมัคคุเทศก์ เช่น การลงเล่นน้ำบริเวณหาดต่างๆ การขับรถจักรยานยนต์ เป็นต้น มีการฝ่าฝืนและเสียชีวิตหลายราย

ปั่นจักรยานเที่ยวเหนือ

อิศรา สถาปนเศรษฐ์ ผู้อำนวยการ ททท. สำนักงานเชียงราย กล่าวว่า ปัจจุบันนักท่องเที่ยวชาวจีนเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่อยู่ในลำดับแรก ซึ่งเดินทางเข้า-ออก มากที่สุด ผ่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 4 (เชียงของ–ห้วยทราย)แห่งนี้ เมื่อเทียบกับนักท่องเที่ยวทุกชาติในอาเซียน ไม่เพียงแต่ชาวจีนจากสิบสองปันนาเท่านั้น แม้แต่คุนหมิงและเมืองต่างๆอีกหลายแห่งในโซนจีนตอนใต้ ที่มีความนิยมในการเดินทางโดยใช้เส้นทาง R3-A ผ่าน สปป.ลาว ที่แขวงหลวงน้ำท่า และแขวงบ่อแก้ว เพื่อเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทย โดยยังคงมีสถิติเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุกๆ ปี อีกทั้งยังมีช่องทางผ่านสายการบินไชนาอีสเทิร์นแอร์ไลน์ส ที่บินตรงจากนครคุนหมิงถึงสนามบินนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย อีกสัปดาห์ละ 3 วัน ได้แก่ วันจันทร์ พุธ และศุกร์

 

“จากการประสานความร่วมมือกับสำนักงาน ททท.ในคุนหมิง ยังพบว่ามีนักท่องเที่ยวชาวจีนอีกจำนวนมาก ที่ยังมีความสนใจเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทย โดยเฉพาะการเดินทางโดยรถยนต์ และเมื่อเร็วๆ นี้ยังพบว่านักท่องเที่ยวชาวจีนเริ่มมีรูปแบบการท่องเที่ยวใหม่ๆ เกิดขึ้น นั่นคือการปั่นจักรยานท่องเที่ยว พร้อมกับการค้นหาแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ ที่มากกว่าเชียงราย เชียงใหม่ และสุโขทัย ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมอยู่ก่อนแล้ว” อิศรา กล่าว

การปรับตัวเพื่อตั้งรับกับนักท่องเที่ยวชาวจีนจำนวนมหาศาล ที่ทะลักสู่แหล่งท่องเที่ยวในไทย จึงเป็นการบ้านที่สำคัญของทั้งภาครัฐและผู้ประกอบการไทย ในขณะที่นักท่องเที่ยวชาวจีนเองก็ต้องปรับพฤติกรรมเพื่อการเรียนรู้มารยาททางสังคมไทยที่มากขึ้น