อนาคตจะก้าวหน้าเพราะไทย-กัมพูชา ร่วมมือกัน

โดย... ทีมงานโลก 360 องศา

ในบรรดาประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกับไทย ดูเหมือนว่ากัมพูชาจะเป็นประเทศที่มีข่าวคราวความขัดแย้งกับไทยอยู่บ่อยครั้ง และบางครั้งก็กระทบกระเทือนต่อความรู้สึกของคนในประเทศอยู่บ้าง ทำให้เวลาที่เราเริ่มต้นพูดถึงประเทศกัมพูชา คนไม่น้อยจะนึกถึงคำว่า“กรณีพิพาท” อย่างไรก็ตาม ปัญหาต่างๆ ที่เคยเกิดขึ้นคงต้องใช้เวลาแก้ไข และทำความเข้าใจร่วมกันตามวาระและโอกาส แต่ประเด็นสำคัญกว่าคือการสร้างและพัฒนาความร่วมมือให้เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ของทั้งสองประเทศ ดังนั้น เราเชื่อเหลือเกินว่าการสร้างความร่วมมือกับประเทศนี้ จะเป็นการสร้างสรรค์มากกว่าการเน้นย้ำถึงเรื่องราวความขัดแย้งในอดีต ทั้งนี้ก็คงต้องเริ่มต้นจากการพยายามทำความรู้จักกับประเทศนี้ “ในเชิงลึกอย่างไม่มีอคติ” เสียก่อน

ในยุคแรกเริ่มของการเปิดประเทศหลังจากสิ้นสุดสงคราม กัมพูชาต้องเร่งพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสนามบิน ถนนหนทาง ระบบไฟฟ้า ระบบประปา ทำให้บ้านเมืองเดินหน้าเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว แต่อย่างไรก็ตาม การพัฒนาส่วนใหญ่ก็ยังคงกระจุกตัวอยู่ในเมืองหลวงอย่างพนมเปญเท่านั้นทุกวันนี้มีผู้คนทั้งชาวต่างชาติและชาวกัมพูชากว่า 2 ล้านคน อาศัยกันอยู่อย่างหนาแน่นในพื้นที่ไม่ถึง 700 ตารางกิโลเมตร ของเมืองหลวงเพราะว่าเมืองนี้ยังคงเป็นศูนย์กลางการพัฒนาในทุกๆ ด้าน

เมื่อเศรษฐกิจขยายตัวมากขึ้น ทำให้กรุงพนมเปญเริ่มจะแออัด ประกอบกับการพัฒนาเศรษฐกิจยุคใหม่ จำเป็นต้องมีเส้นทางขนส่งที่มีประสิทธิภาพ กัมพูชาจึงได้มองหาเมืองใหม่ที่จะเป็นได้ทั้งเมืองท่าทางเศรษฐกิจและเป็นเมืองที่มีสภาพแวดล้อมน่าอยู่อาศัย ซึ่งเมืองที่มีความเหมาะสมที่สุดในเวลานี้ก็คือ “สีหนุวิลล์” ที่อยู่ห่างออกไปเพียง 230 กิโลเมตรเท่านั้น โดยมีถนนหมายเลข 4 เชื่อมระหว่างกรุงพนมเปญและเมืองสีหนุวิลล์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของท่าเรือน้ำลึกนานาชาติที่สามารถขนถ่ายสินค้าเข้าออกเพียงแห่งเดียวของประเทศ ในขณะเดียวกันเมืองนี้ก็เป็นเมืองตากอากาศชายฝั่งทะเลที่มีชื่อเสียงที่สุดของกัมพูชาอีกด้วย

ชายหาดในเมืองสีหนุวิลล์นั้นมีอยู่หลายแห่ง ซึ่งแต่ละแห่งก็จะมีความสวยงามและมีเสน่ห์แตกต่างกันไป แต่ก็จะเปิดเป็นหาดสาธารณะให้นักท่องเที่ยวลงเล่นได้เพียงบางหาดเท่านั้น เพราะบางจุดเป็นหาดส่วนตัวของโรงแรมและรีสอร์ทขนาดใหญ่ ที่เข้ามาครอบครองเป็นเจ้าของในช่วงที่ธุรกิจท่องเที่ยวกำลังเติบโตในยุคแรกๆ แต่ถ้าพูดถึงชายหาดสาธารณะที่เป็นที่นิยมมากที่สุดก็คือ โอเฌอเตียล (Occeteal) เพราะมีน้ำทะเลใสสะอาด มีหาดทรายยาวถึง 2 กิโลเมตร

สีหนุวิลล์ไม่ได้มีดีแค่การเป็นเมืองท่าและเมืองตากอากาศ หากแต่ว่าเมืองนี้กำลังได้รับการพัฒนาให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ เพื่อดึงดูดภาคอุตสาหกรรมให้เข้ามาตั้งโรงงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
อุตสาหกรรมสิ่งทอ เนื่องจากตั้งอยู่ไม่ไกลจากท่าเรือมากนัก สะดวกในการขนส่ง ก็ยิ่งทำให้เจ้าของโรงงานทอผ้า โรงงานตัดเย็บ และธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ให้ความสนใจมาตั้งฐานการผลิตในเขตนี้มากขึ้น

การพัฒนาเส้นทางคมนาคมทั้งทางบกและทางอากาศเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้อุตสาหกรรม และโดยเฉพาะอย่างยิ่งการท่องเที่ยวเดินหน้าไปได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งในปีที่ผ่านๆ มาจะมีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามายังกัมพูชาผ่านเส้นทางทางบกกว่า 2 ล้านคน และทางอากาศกว่า 2 ล้านคน ในจำนวนนี้ผ่านทางท่าอากาศยานเมืองเสียมราฐถึงกว่า 1 ล้านคน เพราะที่นั่นคือปลายทางที่มีเรื่องราวทางอารยธรรมและหลักฐานที่สะท้อนถึงความเจริญของอาณาจักรขอมโบราณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ปราสาทนครวัด

“นครวัด” ตั้งอยู่ในเขตเมืองพระนคร ถูกสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ในช่วงต้นศตวรรษที่ 12 เพื่อใช้เป็นเทวสถานของศาสนาฮินดู จุดเด่นของที่นี่คือตัวปราสาทนครวัด ที่ตั้งอยู่ใจกลางนคร มีขนาดใหญ่ถึง 2 แสนตารางเมตร  ตัวปราสาทสูงถึง 60 เมตร  กว้าง 80 เมตรและยาว 100 เมตร ล้อมรอบด้วยกำแพงและคูน้ำ ยาวด้านละ 1.5 กิโลเมตร  ซึ่งออกแบบตามคติความเชื่อของศาสนาฮินดู เพื่อทำให้เทวสถานแห่งนี้เปรียบได้กับศูนย์กลางของจักรวาล  ด้วยการจำลองให้เหมือนเขาพระสุเมรุ ที่ล้อมรอบด้วยมหาสมุทร จึงจัดได้ว่าปราสาทนครวัดเป็นศาสนสถานที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และยังติดอันดับ 1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก

ต้องยอมรับความจริงว่าเท่าที่ผ่านมา มีหลายเหตุการณ์ที่ทำให้คนไทยและคนกัมพูชาส่วนหนึ่งมีความไม่พอใจกันบ้างโลก 360 องศา ขอไม่มุ่งเน้นหาสาเหตุของความขัดแย้ง  เพียงแต่อยากจะนำเสนอว่า เราไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย จากการพยายามเน้นย้ำถึงปัญหาที่เคยเกิดขึ้น ในทางตรงกันข้าม เราทั้งสองประเทศจะได้ประโยชน์มากกว่าหลายเท่าหากเราช่วยกันส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือให้เกิดขึ้น ซึ่งประโยชน์ส่วนแรกที่ไทยและกัมพูชาจะสามารถมีร่วมกันได้ก็คือการค้าขายระหว่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการค้าจากส่วนกลางหรือการค้าขายผ่านชายแดนประเทศ ซึ่งในแต่ละปีทั้งสองประเทศมีการทำการค้าขายแลกเปลี่ยนกัน คิดเป็นมูลค่ารวมสูงถึงกว่า 3,100 ล้านเหรียญสหรัฐเลยทีเดียว โดยการค้าชายแดนมีมูลค่ากว่าครึ่งหนึ่งของมูลค่าการค้ารวมระหว่างสองประเทศ เนื่องจากไทยมีพรมแดนติดต่อกับกัมพูชาเป็นระยะทาง 725 กิโลเมตร มีด่านถาวรที่สามารถส่งออกและนำเข้าสินค้าได้จำนวน 6 แห่ง ทำให้การค้าชายแดนมีบทบาทสูง มิหนำซ้ำยังมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปีอีกด้วย

ในยุคที่เศรษฐกิจโลกมีความผันผวนอยู่บ่อยครั้งการพึ่งพิงธุรกิจจากชาติตะวันตกมากจนเกินไป อาจทำให้เกิดความเสี่ยง ดังนั้นการเพิ่มมูลค่าการค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน จึงน่าจะเป็นเครื่องมือเสริมความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้กับไทยมากขึ้น การรักษาบรรยากาศความสัมพันธ์ ให้กิจการการค้าชายแดนยังคงดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น จึงเป็นเรื่องสำคัญที่รัฐบาลและผู้เกี่ยวข้องจะต้องตระหนักเป็นอย่างยิ่งซึ่งไทยและกัมพูชาต่างก็เป็นเพื่อนบ้านที่หนีกันไม่พ้น เรามีประวัติศาสตร์ร่วมกัน เรามีพรมแดนติดกัน เป็นเมืองพุทธเหมือนกัน ผู้คนไปมาหาสู่และทำการค้าร่วมกัน ดังนั้นไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นไทยและกัมพูชาก็ยังถือเป็นเพื่อนบ้านกันตลอดไปเช่นเดิม