ธรรมะนำทางใช้ชีวิตอย่างมีความสุข

โดย... ชีวรัตน์ กิจนภาธนพงศ์

เจริญสติเข้าใจตัวเองความสุขแบบง่ายๆ

ในสังคมไทยจะติดตาว่าคนแก่เท่านั้นที่จะเข้าวัดฟังธรรม แต่ในปัจจุบันกลับเห็นคนรุ่นใหม่ และบุคคลที่ประสบความสำเร็จในชีวิตการงานก็หันมาสนใจปฏิบัติธรรมมากขึ้น ซึ่งงานวิจัยจากสหรัฐและญี่ปุ่นค้นพบว่าการปฏิบัติสมาธิมีผลต่อการพัฒนาของสมองและมีงานวิจัยพบว่าคนที่มีความสุขที่สุดในโลกคือพระในพระพุทธศานา โดยมีการทดสอบด้วยการสแกนสมองพระที่ทำสมาธิและได้ผลลัพธ์ออกมาจริง

“ณัชร สยามวาลา” นักคิด นักเขียน และนักแปล คนรุ่นใหม่ที่สนใจศึกษาการเจริญสติที่มีต่อการพัฒนาตัวเอง และสะสมประสบการณ์การไปเข้าคอร์สการเจริญสติ 7 คืน 8 วันมาทั้งหมด 57 ครั้งในเวลา 13 ปีที่ผ่านมา โดยส่วนใหญ่จะไปฝึกสมาธิเจริญสติที่มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่

ณัชร เริ่มต้นเล่าถึงการเข้าถึงการปฏิบัติธรรม เพราะคิดว่าคงถึงเวลาแล้วบุญนำมาทำให้เราสนใจเรื่องการปฏิบัติธรรมะมากเป็นพิเศษ ซึ่งในตัวเองไม่มีเหตุปัจจัยอะไรที่จะต้องใช้ธรรมะเป็นที่พึ่งของชีวิต เพราะชีวิตมีความสุขปกติดี แต่อยู่ๆ ก็สนใจที่จะศึกษาปฏิบัติธรรม เจริญสติมากเป็นพิเศษ ซึ่งอาจจะเป็นอานิสงส์บุญ เพราะในช่วงเด็กๆ คุณแม่ชอบปฏิบัติธรรมและพาตัวเองไปด้วยบ่อยๆ ก็ได้ซึมซับเข้ามา

“การเริ่มต้นแรกๆ การปฏิบัติธรรมก็เริ่มการปฏิบัติตามแนวทางหลวงพ่อจรัญและมาเจอแนวทางการปฏิบัติธรรมที่เป็นธรรมชาติจนเกิดความเข้าใจทำให้เรารู้ว่าเราเกิดมาเพื่ออะไรอยากจะทำสิ่งใดเหมือนเราค้นพบสิ่งที่เราอยากจะทำและมีความสุข อิ่มใจ ซึ่งอยากจะชักชวนคนมาให้เจอความสุขที่แท้จริงเหมือนกับเรา” ณัชร กล่าว

คนแรกที่ไปชวนมาปฏิบัติธรรมที่มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่ คือ คุณแม่ ซึ่งคุณแม่เมื่อมาปฏิบัติธรรมแล้วก็เกิดความปลื้มปีติมาก การที่เราเชิญคนรอบข้างเรามาปฏิบัติธรรมมาให้เขาเจอความสุข ถือว่าเป็นกำไรเป็นโบนัสของชีวิต ซึ่งก็ชวนคนมาปฏิบัติธรรมเป็นร้อยคนก็ยังรักษาสถิติว่าร้อยคนจะพูดตรงกันว่ามีความสุข และทุกคนจะพูดว่า “รู้อย่างนี้มาตั้งนานแล้ว”

ณัชร มีมุมมองว่า การฝึกสมาธิตอนอายุน้อยๆ ดีอย่ารอไปถึงตอนแก่เพราะว่าสังขารไม่ให้ และจะเหนื่อยกว่าตอนทำอายุน้อยๆ การฝึกสมาธิตอนเด็กๆ จะเข้าถึงได้เร็วกว่าแต่จะไม่อยู่นาน แต่ถ้าเป็นผู้ใหญ่จะเข้าถึงสมาธิได้ช้ากว่า แต่จะสามารถที่จะมีความอดทนและมีสมาธิ ตั้งมั่นได้ระยะเวลานานได้กว่าเด็กๆ เพราะผู้ใหญ่ชีวิตผ่านมาเยอะแล้วมีความเข้าใจชีวิตมากกว่า

“การฝึกสมาธิอายุน้อยๆ กับอายุมากแล้วก็มีจุดดีจุดเสียต่างกัน เหมือนเล่นกีฬา หรือหัดว่ายน้ำตอนแรกๆ ก็จะลำบาก แต่ถ้าว่ายน้ำเป็นแล้ว แล้วต่อไปก็จะสบายไม่เหนื่อยว่ายน้ำไปได้เรื่อยๆ”

มักจะมีคำถามบ่อยๆ ว่าเราจะเลือกวิธีปฏิบัติธรรมอย่างไรดีนั้น ณัชร ให้คำแนะนำว่า การปฏิบัติธรรมที่ถูกกับจริตตัวเอง และถ้าปฏิบัติธรรมที่มาถูกทาง คือการปฏิบัติแล้วมีความสุขกับชีวิตไม่เครียด ถ้าปฏิบัติเครียด ต้องหาเงินมาเยอะๆ และมีความเชื่อว่าทำบุญมากๆ จะได้บุญมาก หรือการทำบุญเพื่อขึ้นสวรรค์เป็นการที่ทำผิดทาง เป็นไปยึดติดกับ “อัตตา” เพราะยิ่งเราปฏิบัติธรรมเจริญสติมากๆ ชีวิตจะเรียบง่าย ไม่ได้เกิดกิเลสความอยากมี อยากได้ แต่กลับทำให้เรามีความสุขและสามารถเข้าถึงความสุขได้ง่ายมาก และเราจะอยู่อย่าง “พอเพียง” ตามพระราชดำรัสในหลวง

จากประสบการณ์จะพบว่าผู้ที่ไปปฏิบัติธรรมจะมีอยู่ 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ 1) คนรุ่นใหม่ธรรมดาๆ ทั่วไปและ 2) ผู้ที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมากในหน้าที่การงาน

สำหรับคนกลุ่มแรกนั้นโดยมากจะเป็นคนอายุน้อยจากวัยรุ่นตอนปลายไปจนถึง 40 กว่าๆ โดยปัจจุบันแนวโน้มเด็กรุ่นๆ อายุ 20-30 ปี หันมาสนใจเข้าคอร์สเจริญสติมาปฏิบัติธรรมกันมากขึ้น จากเมื่อประมาณปี 2545 ส่วนใหญ่ผู้มาปฏิบัติธรรมจะกลุ่มอายุประมาณ 35-40 ปี เหตุผลที่มาปฏิบัติบางคนอาจจะไปเพราะเป็นกิจกรรมที่ทางมหาวิทยาลัยหรือบริษัทส่งไป บางคนอาจจะไปเป็นเพื่อนให้เพื่อนในกลุ่ม บางคนอาจจะเพียงอยากรู้อยากเห็น แต่แน่นอนเมื่อพวกเขาพบว่าการเจริญสตินั้นมีประโยชน์อย่างไรต่อชีวิตของเขา ทุกคนก็จะกลับมาด้วยตัวเองอีกเฉลี่ยอย่างน้อยปีละครั้งเพื่อ “ชาร์จแบต” ให้กับกายและใจ

ส่วนกลุ่มคนประเภทที่ 2 นั้น โดยมากมักจะอายุมากกว่ากลุ่มแรกค่ะ พวกเขามากันจากองค์กรทุกรูปแบบไม่ว่าจะเป็นจากภาครัฐหรือเอกชนเป็นกลุ่มผู้บริหารที่ประสบความสำเร็จที่สนใจการเจริญสติเพราะได้ยินมาว่ามันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของพวกเขายิ่งๆ ขึ้น ซึ่งเมื่อกลับไปจากคอร์สการเจริญสติแล้วก็จะส่งลูกน้องมาเข้าฝึกด้วยทุกวันนี้องค์กรชั้นนำมองคอร์สการเจริญสติว่าเป็นโครงการ “ฝึกพัฒนาบุคลากร” ที่ยอดเยี่ยม

เริ่มลองฝึกการเจริญสติอย่างเป็นกิจจะลักษณะภายใต้การควบคุมดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดของครูบาอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อที่ท่านจะได้มี “ชุดเครื่องมือ”ที่จะเป็นทักษะการใช้ชีวิตประจำวันที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งติดตัวท่านไปตลอดชีวิต และท่านจะประหลาดใจที่พบว่าท่านมีศักยภาพอีกมายมายเพียบพร้อมอยู่แล้วภายในตัวของท่านเองโดยที่ท่านไม่เคยรู้มาก่อนว่าท่านมีการเจริญสติจะเป็นตัวไปปลดล็อกรหัสลับนั้น