สึนามิบนสังคมออนไลน์

จะว่าไปบางครั้งสิ่งที่เกิดขึ้นในโซเชียลมีเดียก็คล้ายกับเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิ

เมื่อเกิดแผ่นดินไหวใต้ทะเล การเปลี่ยนแปลงรูปร่างกะทันหันของเปลือกโลกจะทำให้น้ำทะเลเคลื่อนตัวเพื่อปรับสมดุลและก่อให้เกิดคลื่นสึนามิที่มีความยาวคลื่นนานเป็นหลายเท่าของคลื่นปกติ

นั่นทำให้เมื่อเวลาพัดเข้าหาฝั่งจะทำให้คลื่นยกตัวสูงขึ้นหลายเมตรมีอานุภาพที่สามารถทำลายล้างสิ่งต่างๆ ที่อยู่บนฝั่งให้พังราบได้ในพริบตา

โซเชียลมีเดียก็เช่นกัน...

บางข้อความที่ถูกโพสต์ก็ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวบนโลกออนไลน์ สร้างอารมณ์บางประการให้กับผู้คนจำนวนมาก และสุดท้ายอารมณ์เหล่านั้นอาจกลายเป็นคลื่นสึนามิถาโถมเข้ามาใส่เจ้าของข้อความจนเกินรับไหว

หลังเกิดเหตุคนร้ายยิงเจ้าหน้าที่ตำรวจเสียชีวิต ในย่านมงต์รูจ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งเป็นเหตุการณ์ต่อเนื่องจากเหตุบุกยิงสำนักพิมพ์ นิตยสาร ชาร์ลี เอ็บโด มีชายชาวปารีสรายหนึ่งได้บันทึกภาพนาทีที่คนร้ายลั่นไกใส่ตำรวจไว้ได้ และนำภาพดังกล่าวไปโพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก ด้วยหวังที่จะรายงานเหตุการณ์ให้โลกโซเชียลมีเดียได้รับรู้

เพียงไม่กี่นาทีภาพนั้นถูกแชร์ไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว และกลายเป็นภาพที่ทำให้ญาติของตำรวจที่เสียชีวิตรู้สึกสะเทือนใจอย่างรุนแรง หนุ่มรายนี้ระบุกับสื่อต่างประเทศว่า เขารู้สึกเสียใจที่ไม่คิดให้ดีก่อนโพสต์ภาพจนทำให้เกิดผลกระทบทางจิตใจต่อญาติผู้เสียชีวิต

ขณะที่นักวิชาการระบุว่า การที่คนเราใช้โซเชียลมีเดียจนเคยชิน ก็อาจทำให้เราลืมตระหนักไปว่า สิ่งใดที่ควรเผยแพร่ต่อสาธารณะ และสิ่งใดที่ไม่ควรเผยแพร่

จริงๆ แล้วความเป็น “สาธารณะ” และความเป็น “ส่วนตัว” บนโลกโซเชียลมีเดียโดยเฉพาะเฟซบุ๊ก ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่เนืองๆ บางคนเชื่อว่าหน้าเฟซบุ๊กส่วนตัวเปรียบเสมือน อาณาบริเวณภายในบ้านอันเป็นส่วนตัวที่เราสามารถทำอะไรก็ได้ และคนอื่นไม่มีสิทธิที่จะเข้ามาแอบถ่ายภาพ หรือนำเอาเรื่องที่เกิดขึ้นในบ้านเราไปเผยแพร่ให้กับผู้อื่นได้ชมได้ฟัง

ขณะที่อีกฟากบอกว่า หน้าเฟซบุ๊กส่วนตัวของแต่ละคนเปรียบเสมือนอาณาบริเวณภายในบ้านก็จริง แต่หากสิ่งที่เราทำภายในนั้น มีสถานะเป็น “สาธารณะ”  (Public) ก็เท่ากับว่าเราเอาข้อมูลเหล่านั้นมาติดป้ายไว้หน้าบ้านที่คนผ่านไปผ่านมาสามารถมองเห็นได้ทันที

หากดูกฎเกณฑ์ที่เฟซบุ๊กกำหนดขึ้นแล้วก็จะพบว่า เฟซบุ๊กเขียนไว้ชัดเจนว่า เมื่อเราตั้งค่าสถานะของการโพสต์เป็นสาธารณะ ข้อความเหล่านั้นจะถูกมองเห็นได้จากผู้คนที่เชื่อมต่อบนโลกออนไลน์ ซึ่งไม่จำกัดอยู่แค่สมาชิกที่ใช้งานเฟซบุ๊กเท่านั้น

ก่อนคลิกปุ่มโพสต์ หรือแชร์บนเฟซบุ๊ก เราอาจจำเป็นต้องหยุดคิดก่อนสักนิดว่าข้อมูลที่กำลังจะเผยแพร่นั้นควรมีสถานะเป็นสาธารณะหรือไม่

อย่างน้อยก็เป็นการป้องกันไม่ให้เกิดสึนามิบนโลกออนไลน์ขึ้นกับตัวเรา