เมื่อลูกกินข้าวยาก!

ปัญหาที่ลูกน้อยวัย 1 - 2 ขวบ กินข้าวยากไม่ใช่ปัญหาเล็กๆ ที่คุณพ่อคุณแม่มองข้าม เพราะเด็กไม่ยอมกินข้าวมีผลเสียหลายอย่างต่อพัฒนาการของเด็กๆ ในช่วง 2-6 ขวบ อาจมีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์กว่าเด็กที่สามารถกินได้ตามปกติ ไม่ใช่แค่มีผลต่อพัฒนาด้านร่างกายเท่านั้น ยังอาจส่งผลถึงการพัฒนาสมอง เพราะอาหารบางชนิด อาทิ พืชผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์และเนื้อปลามีคุณค่าพัฒนาสมองได้เป็นอย่างดี

 สถานการณ์ : กลุ้มใจมาก ลูกชายวัยขวบครึ่ง ไม่ชอบกินข้าว กว่าจะป้อนได้แต่ละคำ ยากเย็นแสนเข็ญ จนตัวเล็กนิดเดียวเมื่อเทียบกับเพื่อนๆ เตรียมอนุบาล บางครั้งจากที่ให้คุณยายพยายามป้อน จนสงสารคุณแม่ ต้องบอกท่านว่า ปล่อยถ้าหลานไม่ยอมกินก็ปล่อยเขา เพราะคุณแม่อย่างดิฉันก็รู้สึกอ่อนใจ ทั้งปลอบก็แล้วว่า ถ้ากินข้าวก็จะพาไปเที่ยว ลูกกลับตอบว่า จะไปเที่ยว แต่ไม่ยอมกินข้าว ดิฉันจึงใช้วิธีสุดท้ายคือ ปล่อยให้ลูกหิวจัดๆ เดี๋ยวก็ยอมกินเอง วิธีนี้เป็นวิธีแก้ไขปัญหาที่ถูกทางหรือเปล่าคะ

 วิธีแก้ : คุณหมอผู้รู้ด้านเด็กและโภชนาการมักกล่าวว่า ถ้าให้ลูกกินนมมากเกินไปก็ต้องลดนมขวดลง เพราะอาหารหลักของเด็กวัยเกิน 1 ขวบ คือ อาหารครบ 5 หมู่ ให้กินนมเฉพาะก่อนนอนเพื่อการหลับที่ง่ายมากขึ้น หลีกเลี่ยงขนมซอง น้ำอัดลม ลูกอม ช็อกโกแลตหรือของที่มีรสหวาน เพราะรสหวาน หลังกินจะไปทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น แล้วไปกดศูนย์กลางการหิวซึ่งอยู่ในสมองของเด็กน้อย อันนี้ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เด็กรู้สึกอิ่ม

 ผู้ปกครองเด็กอย่าละเลยบรรยากาศในการให้เด็กอยากกินอาหารด้วย อย่าบังคับขู่เข็ญให้เด็กต้องกินข้าวให้หมดถ้วย หรือป้อนคำโตๆ กับเด็ก เด็กจะรู้สึกเครียด ไม่อยากกินอาหารเอาได้ง่ายๆ และทริกสำคัญคือสร้างบรรยากาศการกินข้าวเป็นเรื่องที่สนุก เช่น ฝึกให้เด็กช่วยเหลือตัวเองในการกิน การจับช้อนเพราะการฝึกให้เด็กจับช้อน ก็เป็นการฝึกกล้ามเนื้อมือด้วย หรือหั่นอาหารเป็นชิ้นๆ  หยิบจับง่าย และอย่าลืมให้เด็กน้อยฝึกกินผักด้วย ฝึกให้เขากินข้าวแต่น้อยๆ พอดีกับเด็กอายุ 1 ขวบครึ่ง เด็กจะได้ตัวโตสมวัยไม่รูปร่างอ้วนหรือผอมจนเกินไป

แต่ถ้าเด็กกินไปสักพักแล้ว ไม่ยอมกินหรือไม่มีสมาธิกับการกิน เริ่มเล่น เริ่มอมข้าวในปากก็ให้เก็บอาหารในมื้อนั้นไปเลย วิธีจำกัดเรื่องเวลาในการกินไม่ให้เกิน 30 นาที ก็ดีเหมือนกัน เขาจะได้เรียนรู้ว่า ถึงเวลากินข้าวให้มีสมาธิกับการกิน ถ้าเลยเวลาแล้วจะอด แล้วต้องเริ่มมาตรการอย่าให้อาหารเสริมอื่นๆ เช่น กินนมระหว่างมื้อ หรือให้กินขนม เพื่อฝึกให้ลูกรู้ว่าเมื่อถึงมื้ออาหาร 3 มื้อ ต้องกิน ห้ามเล่น เพราะไม่กินแล้วจะอด

 หากลูกกินไม่อิ่มในมื้อนั้นๆ สังเกตมื้อถัดไปลูกจะกินข้าวได้เยอะ เพราะเกิดอาการหิวนั้นเอง คุณตาย่ายายก็ต้องใจแข็งเข้าไว้ วิธีเพิ่มบรรยากาศอีกวิธีหนึ่งคือ ผู้ปกครองควรกินอาหารพร้อมกับหลานตัวน้อย เพราะการกินอาหารพร้อมๆ กันจะเป็นตัวกระตุ้นให้เด็กอยากกินอาหารมากขึ้น หรือคุณพ่อคุณแม่ยุคใหม่จะใช้ศิลปะช่วยสร้างสรรค์อาหารให้ดูน่ารับประทานมากขึ้น ด้วยการประดิดประดอยให้เป็นรูปแบบต่างๆ ก็ดูน่าสนุก น่ารับประทาน น่าจะดึงดูดใจเด็กๆ ได้อีกทางหนึ่ง (อย่าละเลยเรื่องรสชาติด้วยนะคะ) อย่าลืมพูดชมลูกเวลาที่เขาสามารถใช้ช้อนกินข้าวได้เอง จะเลอะเทอะไปบ้างก็ปล่อยเขา ถือเป็นการฝึกพัฒนาการของลูกน้อย นอกจากแม่ไม่ดุลูก ลูกก็ไม่เครียด แม่ก็ไม่เครียดด้วยเช่นกัน

 ทริกอีกนิดหนึ่งคือ พ่อแม่ไม่ควรอ่านหนังสือ เล่นโทรศัพท์มือถือ หรือเปิดทีวีขณะที่กินข้าวร่วมโต๊ะอาหารกัน หรือปล่อยให้เด็กเอาของเล่นมาเล่นบนโต๊ะอาหาร เพราะของเล่นจะดึงดูดความสนใจของเด็กจากอาหารในจานตรงหน้า จำให้ขึ้นใจว่า ผู้ปกครองต้องใจแข็งในการฝึกให้ลูกกินข้าวเข้าไว้ อย่าเลิกล้มกลางคัน

 อย่าละเลยเรื่องการปลูกฝังเรื่องการเลือกรับประทานที่ดีมีประโยชน์ให้เป็นนิสัย เด็กวัย 1 ปีขึ้นไปควรจัดอาหารให้ลูกได้เรียนรู้รสชาติ รูปแบบ และการรู้จักเลือกกินอาหารที่ดีและมีประโยชน์ ถ้าพ่อแม่ฝึกลูกตั้งแต่เด็กๆ เรื่องการกินเขาจะจดจำไปเมื่อเขาโตขึ้น เช่น อย่าให้ลูกดื่มน้ำอัดลม หรืออาหารบางชนิดที่แม่ไม่เคยทำให้เขากิน เขาก็จะไม่กินเมื่อโตขึ้น เพราะเขาไม่รู้สึกคุ้นเคย เด็กๆ ฝึกง่าย อยากให้ลูกโตขึ้นมาเป็นเด็กแบบไหน เริ่มฝึกเขาตั้งแต่เด็กๆ กันค่ะ