รูปนี้ไม่ฟรี โว้ยยย!!!

โดย...มะลิจันทร์

เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่สังคมไทยเริ่มถกเถียงถึงความถูกต้อง ในเรื่องของลิขสิทธิ์ภาพถ่ายที่ใครๆ ต่างดึงในเว็บต่างๆ เพื่อใช้กันแบบไม่เกรงใจเจ้าของผลงาน ซึ่งล่าสุดได้มีเว็บไซต์ที่ชื่อว่า fotofaka.com ออกมาเผยแพร่ข้อมูลในอีกด้านที่สะท้อนหัวอกของเจ้าของผลงานที่ถูกขโมยรูปไปใช้ไว้อย่างน่าสนใจ ซึ่งก็มีหลายต่อหลายความเห็นทั้งเข้าข้างและไม่เห็นด้วยกับเรื่องดังกล่าว เรียกได้ว่างานนี้มีกองเชียร์กันคนละฝั่งและน่าสนใจว่าวันนี้เรื่องลิขสิทธิ์ภาพในเมืองไทย คงไม่ใช่เรื่องอื่นใดที่ดูไกลห่างอีกต่อไป จึงอยากยกเหตุการณ์ดังกล่าวมาสมมติเป็นกรณีศึกษากัน เชื่อว่าหลายคนคงโดนใจ

สถานการณ์
เมื่อช่างภาพมากฝีมืออย่างนายบอล อึดอัดใจกับการถูกขโมยภาพ เขาจึงหาวิธีระบายความอึดอัดและพยายามอธิบายให้เข้าใจหัวอกด้วยการโพสต์กระทู้ที่จั่วหัวไว้ว่า "รูปนี้ไม่ฟรี โว้ยยย!!!" แล้วก็อัพโหลดรูปภาพวิวทิวทัศน์รูปหนึ่งไว้ และบอลก็อธิบายใต้ภาพว่า รูปที่คุณๆ เห็นอยู่เป็นภาพที่เขาถ่ายไว้เมื่อปี 2012 ซึ่งการไปถ่ายภาพนั้น เขาต้องจ่ายเงิน 2 แสนบาท เพื่อที่จะได้รูปแสนสวยรูปนี้มา

เจ้าบอลแจกแจงไว้ละเอียดว่าค่าใช้จ่ายที่เขาใช้ทั้งหมด ต้องใช้เงิน 5,000 บาท สำหรับค่าน้ำมันไปกลับ ค่ากล้องบวกเลนส์ 160,000 บาท อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง อย่างขาตั้ง สายลั่นซัตเตอร์อีก 30,000 บาท เมื่อถึงบ้านต้องอัพโหลดผ่านคอมแอปเปิ้ลที่บอลซื้อมาในราคา 42,000 บาท และโปรแกรมแต่งภาพที่สนนราคา 15,000 บาท ก่อนจะเขียนเพิ่มต่อท้ายประโยคอีกว่า ถ้าคุณทำนิตยสาร เว็บไซต์ บริษัท หรือนักโฆษณาที่อยากจะใช้รูปนี้ กรุณาไม่ต้องมาขอรูปตัวกระผมเพื่อที่จะไปใช้ฟรีเพราะมันมีราคาที่เกี่ยวข้องกับทุกสิ่ง และนี่คืออะไรที่ต้องจ่าย ไม่มีช่างภาพคนไหนที่ลงภาพโดยอยากให้มันเป็นของฟรี แค่เพราะว่ามันเป็นภาพในอินเทอร์เน็ต

ทางออก
เพราะหลายๆ คนยังไม่เข้าใจคำว่า "ลิขสิทธิ์ภาพถ่าย" ทำให้เรื่องราวของช่างภาพหนุ่มอย่างบอลเป็นเรื่องราวที่ดูไร้สาระไกลห่าง รูปเพียงรูปเดียวทำไมมีมูลค่าอะไรเกินจริงได้ขนาดนั้น ซึ่งจริงอยู่การรักษาสิทธิและผลประโยชน์เป็นเรื่องที่ถูกต้องสำหรับเจ้าของภาพ ข้อนี้เราเองต้องยอมรับให้ได้และมองในแง่ของผลงานที่เป็นศิลปะ

หากเราจำเป็นต้องใช้ภาพในการทำงานตีพิมพ์หรือใช้สร้างผลประโยชน์ก็ควรสอบถามราคา ซึ่งเอาเข้าจริงๆ ค่าใช้จ่ายไฟล์รูปไม่ได้แพงอย่างที่คิด หรืออย่างที่ยกตัวอย่างข้างบน เพียงแต่ว่าอยู่ที่ความพึงพอใจซึ่งกันและกัน เพราะที่สุดแล้วผู้สร้างสรรค์ผลงานออกมาย่อมอยากมีรายได้ และบอลก็เช่นกันเพราะคงไม่มีใครลงทุนเดินทางไปถ่ายภาพสวยๆ มาลงอินเทอร์เน็ตและปล่อยให้นำไปใช้ฟรีๆ เพียงเพราะต้องการคำชื่นชม

งานนี้หากเจ้าบอลไม่อยากให้ใครนำรูปไปใช้จริงๆ ก็ควรจะใส่ลายน้ำในแบบของตัวเองไว้ในรูป เพื่อเป็นการแก้ปัญหาขั้นต้น เพราะเชื่อว่าคงไม่มีใครกล้านำรูปลักษณะแบบนั้นไปใช้ในเรื่องทางการพาณิชย์อย่างแน่นอน