สถานการณ์เปลี่ยน

สุดสัปดาห์นี้จะเป็นการประชุมผู้นำกลุ่มเศรษฐกิจขนาดใหญ่ 20 ประเทศ หรือที่รู้จักกันว่ากลุ่มประเทศ จี20 ที่เมืองบริสเบน รัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย

โดยประเด็นสำคัญของการคุยกันครั้งนี้ก็คือการที่จะนำปัญหาเศรษฐกิจโลกกลับมาหารือกันอีกครั้ง หลังจากที่สถานการณ์เศรษฐกิจโลกนั้นเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากครับ นับตั้งแต่มีการให้ความสำคัญกับกลุ่ม จี20 ขึ้นในช่วงปี 2009

ย้อนกลับไปในช่วงปี 2009 อันเป็นช่วงโลกกำลังเผชิญหน้ากับวิกฤตเศรษฐกิจที่ลุกลามมาจากวิกฤตการเงินในสหรัฐอเมริกา กลุ่มประเทศ จี20 ได้รับการยกระดับความสำคัญขึ้นมาทันที

โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น จีน อินเดีย บราซิล รัสเซีย รวมไปถึงอินโดนีเซียด้วย โดยต่างมองว่าประเทศเหล่านี้จะเป็นพลังสำคัญที่จะกระตุ้นเศรษฐกิจโลกขึ้นมาแทนที่กลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว

ยิ่งไปกว่านั้น เสียงของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาก็ดูเหมือนว่าจะดังขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะการเรียกร้องให้มีการปฏิรูปสัดส่วนการออกเสียงในองค์กรการเงินระหว่างประเทศทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นในกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) หรือธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์) แต่กระนั้นจนถึงขณะนี้การปฏิรูปเสียงดังกล่าวก็ยังไม่คืบหน้าแต่อย่างใดครับ และสถานการณ์ทางเศรษฐกิจโลกได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว

สหรัฐอเมริกา จากประเทศที่เป็นต้นตอของวิกฤตและเป็นผู้ที่เจ็บหนักที่สุดในวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ ในขณะนี้อเมริกากลับเป็นประเทศที่มีแนวโน้มการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ดีที่สุดของบรรดาเขตเศรษฐกิจหลักๆ ของโลก ขณะที่ จีน อินเดีย และกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ ที่เคยถูกมองว่าเป็นความหวังใหม่ของเศรษฐกิจโลกนั้นกลับมอ่อนแอลง เพราะอะไร?

ประการแรก คือการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีน ตามที่รัฐบาลจีนต้องการ อันเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปเศรษฐกิจของจีนในระยะยาวที่ทำให้พลังของเศรษฐกิจจีนนั้นหดตัวลง และส่งผลกระทบไปทั่วประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ ที่พึ่งพาการส่งออกสินค้าโดยเฉพาะสินค้าประเภทวัตถุดิบ แร่ และพลังงาน ไปยังจีนครับ

ประการที่สอง ประเทศกำลังพัฒนาล้วนได้รับผลกระทบจากการดำเนินนโยบายทางการเงินแบบเห็นแก่ได้ในสหรัฐ และในประเทศพัฒนาแล้วอื่นๆ ต้องยอมรับว่า นโยบายคิวอีและนโยบายดอกเบี้ยต่ำผิดปกติในสหรัฐ ญี่ปุ่น และยุโรป นั้นได้ส่งผลกระทบต่อตลาดทุนในประเทศกำลังพัฒนาอย่างรุนแรง กระแสทุนที่ไหลเข้าไหลออกอย่างไร้ทิศทางในปริมาณมากๆ นั้น ล้วนแต่ส่งผลต่อค่าเงิน และเศรษฐกิจของประเทศกำลังพัฒนาทั้งสิ้นเหล่านี้ครับ

ดังนั้น การประชุม จี20 ในครั้งนี้ ควรจะถามหาข้อเท็จจริงไปยังประเทศพัฒนาแล้วทั้งหลาย ว่าจะรับผิดชอบอะไรต่อการดำเนินนโยบายที่ไร้ความรับผิดชอบต่อโลกในช่วงที่ผ่านมาได้บ้างครับ