ฤดูเปลี่ยนสีปีเปลี่ยนไป
“จะหมดปีแล้ว” คำพูดติดปากของคนช่วงนี้ที่บางคนอาจจะมีต่อว่า “เร็วมาก” “ไวมาก”
เรื่อง-ภาพ กาญจน์ อายุ
“จะหมดปีแล้ว” คำพูดติดปากของคนช่วงนี้ที่บางคนอาจจะมีต่อว่า “เร็วมาก” “ไวมาก” หรือตัดพ้อตัวเองที่ปล่อยให้เวลาผ่านไปโดยที่ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรเลย
ตอนนี้ฤดูกาลกำลังเปลี่ยน พื้นดินที่เก็บความชุ่มชื้นมาตลอด 4 เดือนทำให้ต้นไม้เจริญวัย ถ้าฝนจากไปมันก็พร้อมผสมพันธุ์ และเมื่อนั้น “ดอกไม้” จะบาน
เดือน 11 ชวนชม บัวตอง ดุสิตา
หญ้าข้าวก่ำน้อยหรือ “ดุสิตา” ดอกไม้ป่าสีม่วงลำต้นอ่อนโยนกำ ลังเต้นระบำเต็มลานหินที่ผาแต้ม จ.อุบลราชธานี มันเป็นพืชล้มลุกกินแมลงขนาดเล็กที่ดูไม่มีพิษสงเหมือนหม้อข้าวหม้อแกงลิงหรือจอกบ่วาย แต่ดอกที่กำลังร่าเริงอยู่นั้น ในขณะเดียวกันถุงดักแมลงที่อยู่บริเวณใบก็กำลังจับแมลง
ดุสิตามักขึ้นที่ระดับความสูง 150-1‚400 ม. รวมหมู่กันเป็นทุ่งตามพื้นที่โล่งชื้นแฉะ ช่วงหน้าร้อนมันจะดูเหมือนทุ่งหญ้าแล้ง หน้าฝนเปลี่ยนเป็นสีเขียว และหน้าหนาวกลายเป็นทุ่งดอกไม้สีม่วง เวลาชมเหมาะที่สุดคือช่วงก่อนเที่ยง ช่วงที่กลีบดอกกำลังแย้มและน้ำค้างยังไม่ระเหยราวกับว่าความสดใสของวันถูกบรรจุอยู่ในนั้น
ทุ่งดอกดุสิตาที่ผาแต้มมีให้ชมตั้งแต่เดือน ต.ค.-ก.พ. แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับสภาพภูมิอากาศ เพราะหากเมฆฝนเกเรปล่อยฝนลงมาอีกระลอกจากสีม่วงแซมเขียวจะกลายเป็นสีเขียวแกมม่วงได้เพียงไม่กี่วัน
จากตะวันออกเฉียงเหนือเลี่ยงขึ้นเหนือสู่ดอยแม่อูคอ อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน กลาง พ.ย.ถึงต้น ธ.ค. ภูเขาจะกลายเป็นสีเหลืองจากสีย้อมธรรมชาติ “ดอกบัวตอง” วัชพืชที่ห่มดอยแม่อูคอไว้เกือบทุกกระเบียดนิ้ว กินพื้นที่กว้างจนเป็นทุ่งดอกบัวตองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย บัวตองเป็นพืชพื้นเมืองของเม็กซิโก แต่เป็นดอกไม้ประจำจังหวัดแม่ฮ่องสอน มันขึ้นได้ดีบนดอยที่มีความสูง 800 ม.ขึ้นไป นักท่องเที่ยวสามารถไปชมบนดอยแม่อูคอได้สะดวกสบายเพราะมีถนนตัดผ่าน แต่ถ้าอยากละเลียดก็จอดรถไว้ไหล่ทางแล้วลงมาชมวิวมุมสูงได้ที่จุดชมวิว
ชาว อ.ขุนยวม ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยใหญ่หรือชาวไต ทำให้มีกลิ่นอายของวัฒนธรรมพม่าเข้ามาผสมผสาน เช่น ที่วัดต่อแพ และวัดม่วยต่อ แต่ที่เป็นไฮไลต์ไม่แพ้กันคือผืนนาขั้นบันไดบ้านนาบงเปียง ที่น่าจะออกรวงเป็นผืนนาสีทองแล้วในขณะนี้ และเมื่อพูดถึงนาขั้นบันไดต้องพูดถึง บ้านแม่กลางหลวง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ ถิ่นอาศัยของชาวเขาเผ่าปกากะเญอที่ส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา แต่ทุกวันนี้เริ่มมีรายได้จากการท่องเที่ยวเมื่อนาขั้นบันไดกลายเป็นสิ่งที่คนอยากถ่ายรูปด้วยไปแล้ว
นอกจากทุ่งดอกไม้ตามธรรมชาติ สวน “ชวนชม” ในสวนนงนุช พัทยา ก็ถึงเวลาออกดอกเช่นกัน ต้นชวนชมในกระถางทั้งสายพันธุ์ไทยไซโค ชวนชมยักษ์ญี่ปุ่น และกลุ่มอาราบีคัม ถูกตัดแต่งกิ่งและจัดวางอย่างเป็นศิลปะนับพันต้น มันน่าชมสมชื่อทั้งในยามไร้ดอกเพราะกิ่งก้านที่หงิกงอวาดลวดลายกลางอากาศ และในยามดอกสะพรั่งที่ทุกก้านจะแข่งกันอวดโฉม ชวนชมจะออกดอกปีละ 2 ครั้ง คือปลาย พ.ย.-ม.ค. และอีกครั้งในฤดูร้อน เม.ย.-พ.ค. แต่ดอกหน้าหนาวสีจะสดกว่า ดังเช่นตอนนี้ที่ทุกต้นเป็นสีช็อกกิ้งพิงค์
เดือน 12 ดอกกาแฟ ทานตะวัน ลานคริสต์มาส
ธันวาคมเดือนแห่งวันหยุดและวันลาพักร้อนให้หมดก่อนสิ้นปี เป็นช่วงเวลาที่ไม้เมืองหนาวกำลังสะพรั่งเต็มที่ รวมถึงผลไม้หน้าหนาวอย่างสตรอเบอร์รี่ก็กำลังมีให้เก็บและถ่ายเซลฟี่ด้วย ทั้งหมดที่พูดมาเป็นกิจกรรมของคนขึ้นเหนือ แต่ภาคอื่นๆ อย่างใต้ อีสาน และกลาง ก็มีเส้นทางดอกไม้เช่นกัน
อย่างที่ไร่กาแฟ อ.ท่าแซะ จ.ชุมพร อาจฟังดูแปลกๆ ว่าให้มาดูดอกไม้ในไร่กาแฟ แต่เข้าใจถูกแล้ว “ดอกกาแฟ” มีลักษณะเป็นพู่สีขาว ส่งกลิ่นหอมอ่อนๆ ในช่วงกลางวัน และหอมแรงขึ้นในช่วงพลบค่ำ เริ่มออกดอกในช่วงเดือน ต.ค.-ก.พ. แต่ดอกจะบานเพียง 2-3 วันเท่านั้นแล้วก็โรย เมื่อดอกร่วงก็จะกลายเป็นเมล็ดสีเขียว แต่กว่าจะเก็บได้ต้องรอให้สุกเป็นสีแดงเสียก่อน จากนั้นนำเมล็ดกาแฟมากะเทาะเปลือกเพื่อใช้เพียงเมล็ดด้านใน ผ่านกระบวนการทั้งตาก ทั้งคั่ว ให้เหลือเพียงเมล็ดกาแฟหอมกรุ่นในการทำกาแฟ
จากนั้นไปตามหาตะวันที่ทุ่งดอก “ทานตะวัน” จ.ลพบุรี เขาจีนแลเป็นที่ตั้งของทุ่งทานตะวันที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย อยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 10 กม. ช่วงต้น ธ.ค.ของทุกปีมันจะบานแฉ่งแข่งกับใบหน้าและหันหน้าท้าดวงอาทิตย์ประมาณ 3 เดือนจนถึง ก.พ. ดอกก็จะเริ่มเฉาพร้อมเงาของลมหนาวที่กำลังจากไป
นอกจากนี้ ไม่ใช่เพียงดอกไม้เท่านั้นที่เปลี่ยนสี ยอดใบของต้นคริสต์มาส หรือพอยน์เซตเทียก็เปลี่ยนสีจากเขียวเป็นแดงเมื่ออากาศเย็นเช่นกัน ซึ่งที่ อ.ภูเรือ จ.เลย จะจัดเป็นเทศกาลต้นคริสต์มาสให้นักท่องเที่ยวไปชื่นชม มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ลานคริสต์มาสภูเรือ (ทางขึ้นอุทยานแห่งชาติภูเรือ) โดยมีการจัดสวน จัดไฟ และจัดมุมถ่ายภาพราวกับอยู่เมืองนอก
ดอกไม้ไม่เคยทำให้ประเทศไทยขาดสีสัน เพราะมีดอกไม้ออกสลับกันตลอดปี ซึ่งทางการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้นำมาจัดเป็นเส้นทางสายดอกไม้ 22 เส้นทาง ตลอด 12 เดือน ในโครงการดรีม เดสทิเนชั่น 2 กาลครั้งนั้น...ความฝันผลิบาน โดยได้จัดทำเป็นไกด์บุ๊กให้ผู้สนใจไปรับฟรีที่สำนักงาน ททท.ทั่วประเทศ นับแต่นี้ไปดอกไม้จะไม่ให้แค่ความสวยงาม แต่มันจะเป็นแรงบันดาลใจให้คนออกเดินทาง ออกไปตามหาสีสันแห่งฤดูกาลที่เปลี่ยนเฉดไปทุกเดือน
เส้นทางสายดอกไม้ 22 เส้นทาง ตลอด 12 เดือน ได้แก่
1.มกราคม หุบเขาสีชมพู ภูลมโล อ.ด่านซ้าย จ.เลย, สวนทิวลิป เทศกาลเชียงรายดอกไม้งาม อ.เมือง จ.เชียงราย, ทางสายสุพรรณิการ์ จ.นครนายก
2.กุมภาพันธ์ ทุ่งดอกเบญจมาศ อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา, ทะเลบัวแดง อ.กุมภวาปี จ.อุดรธานี, ถนนเหลืองปรีดียาธร จ.สุพรรณบุรี, ป่าดอกเสี้ยว ป่าเหมี้ยง อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน อ.เมืองปาน จ.ลำปาง
3.มีนาคม อุโมงค์ชมพูพันธุ์ทิพย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ.นครปฐม
4.เมษายน ถนนสายดอกคูน จ.ขอนแก่น, บึงล้านบัว อุทยานนกน้ำทะเลน้อย จ.พัทลุง
5.พฤษภาคม นาบัว คลองมหาสวัสดิ์ จ.นครปฐม
6.มิถุนายน ทุ่งดอกเปราะภูขาว อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า จ.พิษณุโลก
7.กรกฏาคม ทุ่งดอกกระเจียว อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม อ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ
8.สิงหาคม ทุ่งดอกเทียนปีกผีเสื้อ ดอยหัวหมด อ.อุ้มผาง จ.ตาก, ทุ่งดอกปอเทือง อ.สิงหนคร จ.สงขลา
9.กันยายน ทุ่งดอกหงอนนาค อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว จ.อุตรดิตถ์
10.ตุลาคม ทุ่งดอกไม้ป่า อุทยาน-แห่งชาติผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
11.พฤศจิกายน หุบเขาบัวตอง ดอยแม่อูคอ จ.แม่ฮ่องสอน, สวนชวนชม สวนนงนุช จ.ชลบุรี
12.ธันวาคม ไร่ดอกกาแฟบาน จ.ชุมพร, ลานต้นคริสต์มาส อ.ภูเรือ จ.เลย, ทุ่งทานตะวัน เขาจีนแล จ.ลพบุรี
