ลายแทงแห่งนักบุญ (ตอนจบ)

7.ทำบุญด้วยการยินดีในความดีของผู้อื่น เช่น เมื่อทราบข่าวก็ดีหรือได้เห็นก็ตาม ซึ่งการทำบุญของคนอื่น แทนที่จะริษยาก็พลิกมาเป็นพลอยอนุโมทนาสาธุ ชื่นชมโสมนัสยินดีไปกับบุญกรรมหรือการทำบุญของคนอื่น

เมื่อพลอยชื่นชมนิยมยินดี จิตใจของตนก็พลอยมีคุณภาพจิตเชิงบวกคือรู้สึกสดชื่น รื่นเริง เบิกบาน ผ่องใส เป็นจิตใจที่กว้างขวาง ไม่คับแคบ ไม่อึดอัดขัดข้อง แต่เป็นจิตใจที่โปร่ง โล่ง เบาสบาย

เหมือนกับตนได้ทำบุญนั้นด้วยตนเอง เหมือนกับคนที่ทำบุญนั้นเป็นญาติพี่น้องของตนเอง แช่มชื่นรื่นเริง บันเทิงสุข ฟูขึ้นข้างบนไม่มืดมนลงข้างล่าง เหมือนต้นไม้ที่ได้รับหยาดฝนโปรยปรายพลอยสดชื่นรื่นเริงมีชีวิตชีวา

เหมือนวิหคโบยบินออกจากรวงรังในยามรุ่งอรุโณทัย พอเห็นอาทิตย์อุทัยไขแสงแต่งผืนโลกก็รู้สึกยินดีปรีดา เริงร้องก้องไพรอย่างมีความสุขด้วยรู้สึกปลอดภัย สบายจิต จึงมีชีวิตที่มีชีวาอย่างเต็มเปี่ยม คนที่เห็นคนอื่นทำดีแล้วพลอยยินดีกับความดีของเขา ก็ย่อมมีสภาพจิตใจที่เปี่ยมสุขฉันนั้นเหมือนกัน

8.ทำบุญด้วยการฟังธรรม เช่น การฟังธรรมตามกาลในวันธรรมสวนะหรือการฟังการสนทนาธรรมของนักปราชญ์ราชบัณฑิต การปุจฉาวิสัชนาธรรมกับผู้แตกฉานในพระธรรมวินัย รวมทั้งการอ่านหนังสือธรรมะ การฟังธรรมบรรยายของครูบาอาจารย์ที่บันทึกอยู่ในแถบบันทึกเสียง เป็นต้น

การฟังธรรมการศึกษาธรรมะ นับเป็นการเพิ่มพูนสติปัญญา พัฒนาตนเองอย่างยอดเยี่ยมพระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า การฟังธรรมมีประโยชน์ถึง 5 ประการ ได้แก่

(1) ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง ได้เรียนรู้สิ่งที่ยังไม่เคยเรียนรู้

(2) สิ่งที่เคยได้ฟัง ก็ทำให้แจ่มแจ้ง เข้าใจชัดเจนยิ่งขึ้น

(3) แก้ข้อสงสัยได้ บรรเทาความสงสัยเสียได้

(4) ทำความเห็นให้ถูกต้องได้

(5) จิตของผู้ฟังย่อมผ่องใส

9.ทำบุญด้วยการแสดงธรรม เช่น การแสดงธรรม การสนทนาธรรม การปุจฉาวิสัชนาธรรมของพระสงฆ์ในโอกาสต่างๆ การสอนวิชาธรมะของผู้รู้ธรรมที่เป็นคฤหัสถ์หรือของนักปราชญ์ราชบัณฑิตผู้แม่นยำในพระธรรมวินัย การให้บริการวิชาการด้วยธรรมะแก่สังคมของวัดหรือของสถาบันการศึกษาหรือของนักวิชาการด้านศาสนา การจัดเทศน์ จัดสอนจัดสื่อให้คนสนใจใฝ่ธรรมะ การช่วยเผยแผ่ธรรมให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางแพร่หลายในสังคมผ่านวิธีการต่างๆ

รวมทั้งการจัดพิมพ์หนังสือหรือเผยแผ่สื่อธรรมะแก่มวลมหาประชาชนในวงกว้างเป็นธรรมทาน อันเป็นการสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในหมู่ประชาชน การกระทำเพื่อความแพร่หลายแห่งธรรมในทุกรูปแบบที่กล่าวมา จัดเป็นการสร้างสรรค์พัฒนาปัญญา หรือเป็นการชูประทีปแห่งธรรม เพื่อกำจัดความมืดมนในใจคนโดยตรง จึงได้บุญมหาศาล

10.ทำบุญด้วยการทำความเห็นให้ตรง เช่น การศึกษาความรู้ในเรื่องราวต่างๆ ให้เข้าใจกระจ่างสว่างไสว ทำให้มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง ไม่หลงผิดยึดติดอยู่ในระบบความคิด ระบบความเชื่อ หรือข้อมูลที่ผิดๆ ไม่เอาความเชื่อมาอยู่เหนือความจริง

เมื่อจะทำอะไรก็ตาม ก็ทำความเข้าใจเรื่องนั้นให้ถูกต้อง ให้ลึกซึ้ง ตรงวัตถุประสงค์ของเรื่องนั้นๆ จับประเด็นได้แม่นยำ รู้ว่าอะไรเป็นแก่น อะไรเป็นกาก แล้วทิ้งกากเลือกเอาเฉพาะแก่น

เช่น เมื่อจะทำบุญก็มุ่งเพื่อขัดเกลาจิตใจตน ไม่ใช่เพื่อหวังผลเป็นลาภลอย เมื่อจะให้ทานก็มุ่งเพื่อการสละ ไม่ใช่หวังหน้าตาหรือเกียรติคุณเป็นส่วนตัว เป็นต้น

หรือในอีกความหมายหนึ่ง ท่านหมายถึงการปรับจิตใจให้สอดคล้องต้องตามหลักความจริงของสิ่งทั้งหลาย หรือการรู้จักมองสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ไม่ยึดเอาสิ่งทั้งหลายที่เป็นไปตามเหตุตามปัจจัยว่าเป็นตัวตน ของตน หรือไม่หลงผิดยึดติดในสิ่งที่เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาว่า เป็นนิจจัง สุขัง และอัตตา

ความจริงมีอยู่อย่างไร ก็ปรับใจปรับปัญญาให้ตรงกับความจริงของมันอย่างนั้น ไม่เห็นผิดคิดเพี้ยนออกไปจากครรลองของความจริงตามที่มันเป็นจริง

การรู้จักพัฒนาปัญญาให้หยั่งโยงถึงความจริงอย่างถูกต้องถ่องแท้ จนแก้ปัญหาของชีวิตได้ จึงเป็นบุญอันยิ่งใหญ่ เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของการดำเนินไปสู่การดับทุกข์ของชีวิตได้อย่างสิ้นเชิง