ฉันรักออฟฟิศ

...แค่ขึ้นหัวเรื่องมาก็ดูราวกับจะประชดประชัน เย้ยหยันเหล่ามนุษย์เงินเดือนส่วนใหญ่ ซึ่งเชื่อแน่ว่ากว่าครึ่งของคนที่กำลังอ่านอยู่ ณ ขณะนี้ กำลังสงสัยว่าถ้าคนเขียนไม่โลกสวย ก็คงแดกดันกันสุดๆ

จากการมโนของตัวเองล้วนๆ ไม่อิงผลในเชิงสถิติจากโพลไหนๆ ผู้อ่านส่วนใหญ่คงไม่มีใครได้ทำงานในออฟฟิศชวนฝันอย่างกูเกิล หรือต่อให้มีสภาพแวดล้อมที่ดี ก็คงต้องเจอแรงกดดันจากตัวเนื้องานเอง

“ฉันรักออฟฟิศ” จึงดูเป็นเพียงจินตนาการอันห่างไกลของมดงานอย่างเราๆ ที่ฝันถึง “อิสรภาพทางการเงิน” ในเร็ววันเร็วคืนมากกว่า

แต่โชคดียังพอมีอยู่บ้าง เมื่อครั้งหนึ่งในชีวิตได้มีโอกาสไปเห็นซิลิคอน วัลลีย์ (Silicon Valley) ที่ซานฟรานซิสโก สหรัฐ และเห็นออฟฟิศที่น่าหลงรัก

ซิลิคอน วัลลีย์ ของจริงไม่ได้เป็นเพียงอาณาจักรเทคโนโลยี ที่เป็นศูนย์รวมสำนักงานใหญ่บริษัทไอทีระดับท็อปของโลกเท่านั้น แต่จากมุมมองของคนนอกที่ไม่ได้เป็นคอไอที ที่นี่แทบจะเป็นอีกโลกหนึ่งที่ต่างออกไปตั้งแต่หัวข้อสนทนา บรรยากาศ ทัศนคติ และความเชื่อ

การคุ้นชินกับตึกสูงระฟ้าซึ่งเป็นแหล่งรวมสำนักงานใหญ่ในกรุงเทพฯ ทำให้อดตะลึงไม่ได้ขณะที่ไปเยี่ยมชมแคมปัสของ “วีเอ็มแวร์” บริษัทซอฟต์แวร์รายใหญ่ด้านเวอร์ชวลไลเซชั่น ความใหญ่โตของที่นี่ไม่ใช่ตัวสำนักงาน แต่เป็นพื้นที่รวมของบริษัทที่มีขนาดกว่า 250 ไร่ ภายใต้คอนเซ็ปต์แคมปัสในป่า

พื้นที่ขนาดนี้อย่าว่าแต่เมืองไทยเลย เพื่อนนักข่าวชาติอื่นๆ ทั้งเอเชียและยุโรปก็ทึ่งเหมือนกัน ถ้าไม่ใช่พื้นที่อย่างอเมริกา หรือบริษัทไอทีระดับแสนล้านแบบนี้ (วีเอ็มแวร์มีกำไรสุทธิปี 2556 กว่า 5,000 ล้านเหรียญสหรัฐ) คงยากที่จะทำได้

ความเป็นบริษัทซอฟต์แวร์ที่ต้องคิดค้นเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมใหม่ๆ ออกมา ทั้งเพื่อแข่งขันในตลาดและเพื่อครองความเป็นผู้นำในวงการ ทำให้บริษัทไอทีเหล่านี้ไม่อาจเป็นได้แค่เพียง “โรงงานผลิตงาน” การลงทุนกับออฟฟิศเพื่อสร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงานจึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ทั้งในระยะสั้นที่ต้องรีดเร้นศักยภาพพนักงาน และในระยะยาวที่ต้องดึงดูดเด็กรุ่นใหม่หรือดูดคนมีความสามารถจากทั่วโลกให้มาทำงานที่นี่

แคมปัสของวีเอ็มแวร์จึงมีพร้อมให้ทุกอย่าง ตั้งแต่พื้นที่สันทนาการอย่างสนามฟุตบอล โรงยิม ห้องดูแลเด็ก พื้นที่ที่นำสุนัขมาจากบ้านได้ ไปจนถึงอาหารเช้าและอาหารกลางวันฟรีสำหรับพนักงาน ยกเว้นเพียงแค่อาหารเย็นเท่านั้น ที่คุณควรจะกลับบ้านไปกินพร้อมหน้าพร้อมตากับครอบครัว

สภาพแวดล้อมเหล่านี้เป็นเพียงข้อดีส่วนหนึ่งเท่านั้น เพราะข้อดียิ่งกว่าก็คือ ทัศนคติภายในองค์กรที่เปิดกว้าง และไม่จำกัดกรอบความคิดของพนักงาน ซึ่งเป็นคุณลักษณะเด่นของบริษัทไอทีหลายแห่งในสหรัฐ

พอล สตรอง รองประธานและซีทีโอของวีเอ็มแวร์ อธิบายว่า เพราะการจะคิดออกผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ โดยเฉพาะนวัตกรรมนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย บริษัทจึงให้ความสำคัญอย่างมากกับเรื่อง “ไอเดีย” พนักงานทุกคนสามารถมาเสนอความคิดได้ ไอเดียจะต้องไม่ถูกจำกัดว่าจะทำได้จริงหรือไม่ จะขายออกหรือเปล่า จะสู้คนอื่นได้ยังไง

บางไอเดียใช้เวลาทดลองเป็นปีแต่ไม่ประสบความสำเร็จก็ไม่เป็นไร บางไอเดียที่ต่อยอดไปได้ จะนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ออกมา

กระบวนการได้มาซึ่งไอเดียหรือกระบวนการใดๆ จากทางต้นน้ำ ล้วนเป็นการลงทุนที่แพงทั้งสิ้น แต่บริษัทส่วนใหญ่ก็มีวิธีการจัดการลดต้นทุนกับการผลิตในประเทศต้นทุนถูก และกระบวนการกลางน้ำ ปลายน้ำอื่นๆ ต่อไป

แน่นอนว่า เราย่อมไม่อาจนำบริษัทของเราเองไปเทียบกับซิลิคอน วัลลีย์ ได้ เพราะความต่างตั้งแต่สเกลธุรกิจ ผลกำไรบริษัท และข้อจำกัดอีกหลายอย่างที่เรียกได้ว่า ไม่เป็นธรรมอย่างยิ่งสำหรับหัวอกนายจ้าง หากจะนำออฟฟิศของบริษัทในหลักสิบล้านไปเทียบกับบริษัทแสนล้าน

แต่อย่างน้อยที่สุด ในความน่าอิจฉาของออฟิศแบบซิลิคอน วัลลีย์ ก็พอจะเป็นตัวอย่างให้เห็นเช่นกันว่า การลงทุนกับคนนั้นสำคัญเพียงใด