วิถี สโลว์ ไลฟ์…กับจักรยาน

โดย...ดวงใจ จิตต์มงคล ภาพ : กฤษณ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร

ทุกวันนี้ จักรยาน กลายเป็นอีกหนึ่งวิถีชีวิตของผู้บริโภคทุกเพศ ทุกวัย ที่นอกจากจะเป็นกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างร่างกายให้สมบูรณ์แล้ว ยังเป็นการสร้างสังคมใหม่ ที่เข้ามาเติมเต็มชีวิตให้กับคนแต่ละวัย

คนโสด...วิถีแห่งผู้ชนะ

ภูริช ภู่ธนานุสรณ์ ซาวด์ เอ็นจิเนีย หนุ่มวัย 31 ปี ที่รักการปั่นจักรยานเป็นชีวิตจิตใจ หากมีเวลาว่างนอกเหนือจากการทำงานประจำแล้ว ภูริช ยังเป็น แอดมิน ให้กับเพจเฟซบุคไอไลค์ไบซิเคิล (www.facebook.com/ilikebicycle) ปัจจุบันมีแฟนเพจกว่า 8,000 ราย เพจดังกล่าวทำหน้าที่แชร์ข้อมูลข่าวสาร พร้อมให้คำแนะนำด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในวงการจักรยาน ให้กับสิงห์นักปั่นสองล้อในบ้านเราที่ขยายจำนวนเพิ่มมากขึ้นในช่วงเพียงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ภูริช เล่าว่า จุดเริ่มต้นเส้นทางแห่งการปั่น เกิดขึ้นเมื่อ 10 ปีก่อน พร้อมกับจักรยานเสือภูเขาคันแรก ที่ขายทั่วไปในห้างเทสโก้ โลตัส ขี่ไปกลับระหว่างบ้านย่านตลิ่งชันและที่ทำงานแถวประตูน้ำ รวมระยะทางราวๆ 910 ก.ม. ด้วยเหตุผลเพื่อความสะดวก ใช้ระยะเวลาปั่นจักรยานไม่ถึงชั่วโมงก็ถึงที่ทำงานแล้ว จากนั้นก็มีเหตุให้หยุดขี่จักรยานไประยะหนึ่ง กระทั่งบริษัทย้ายมามาอยู่ย่านทาวน์ อิน ทาวน์ มีเส้นทางติดกับถนนเลียบด่วนเอกมัยรามอินทรา ซึ่งเป็นถนนที่มีทางสำหรับรถจักรยานโดยเฉพาะ ทำให้สะกิดต่อมความอยากปั่นจักรยานของเขากลับมาอีกครั้ง

ปัจจุบัน ภูริช ใช้เวลาว่างเสาร์อาทิตย์ ออกมาขี่จักรยานอย่างสม่ำเสมอ โดยมีจักรยานในครอบครอง 2 คัน คือ เสือภูเขาสีแดงคันโปรด และ จักรยานเสือหมอบใช้เวลาไปออกทริปทางไกล เขา บอกว่า การขี่จักรยานในความคิด และความรู้สึกของเขา ถือ เป็นช่วงเวลาแห่งการปล่อยวาง ปล่อยทุกความคิด ให้ลื่นไหลไปกับทุกจังหวะของสองเท้าที่ถีบรถจักรยานที่พุ่งออกไปข้างหน้า ซึ่งเป็นความสุขอีกรูปแบบหนึ่ง ที่ได้เห็นบรรยากาศใหม่ๆ ที่เปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามซอกซอยต่างๆ บนเส้นทางที่รถใหญ่อาจไม่เคยได้เห็น

ขณะเดียวกัน หากมีใครบอกว่า การขี่จักรยาน สำหรับบางคนนั้น เป็นเรื่องของ การออกกำลังกายดูแลสุขภาพ ซึ่งก็มีส่วนอยู่บ้าง แต่หากจะใช้จักรยานเพื่อเป็นเครื่องมือในการออกกำลังกายจริงๆนั้น จะต้องมีหลักการเข้ามาใช้ควบคู่ ทั้งกำลังในการถีบจักรยาน ความเร็วที่ใช้ต่อเรื่อง และ ระยะเวลาการปั่น เพื่อให้ได้ผลกับร่างกายจริงๆ

เพราะบางที อาจจะได้เห็นมีการรวมกลุ่มเพื่อขับจักรยานไปสถานที่ต่างๆ โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ และเมื่อถึงจุดหมายปลายทางแล้ว มักปิดท้ายด้วยการจัดอาหารชุดใหญ่ เป็นรางวัลตบท้ายเส้นทางแห่งการปั่นอันแสนไกล ซึ่งเขามองว่าการขับขี่จักรยาน ในความเป็นจริงแล้ว อาจเป็นการรวมกลุ่มของคนที่ชอบอะไรเหมือนๆ กัน เป็นคลับเล็กๆ อีกรูปแบบหนึ่งของคนในสังคมก็ได้

ขณะที่ภูริข เองชอบที่จะขี่จักรยานคนเดียว เพราะมีความคล่องตัวมากกว่า จากปัจจัยหลักๆ คือ ในฐานะแอดมินเพจไอไลค์ไบซิเคิล ซึ่งจำเป็นต้องเก็บเกี่ยวหาข้อมูลต่างๆ ที่อาจจะต้องมีการพูดคุย สัมภาษณ์นักปั่นจักรยานทั่วไปที่พบเจอบนท้องถนนได้ทันที เพราะหากไปในรูปแบบกลุ่มแล้วไปบางเส้นทางที่ไม่คุ้นเคย คนขับจักรยานคันแรกขับนำไปก่อน และมีคันอื่นๆที่ไม่คุ้นทางขับตามมาทีหลังแล้วไม่ทันสังเกตุ ก็อาจเกิดอาหารเหวอ หลงเส้นทาง และ ทำให้การเดินทางขาดตอนได้เช่นกัน

นอกจากความสุขที่ได้จากการขี่จักรยานแล้วนั้น ยังมีข้อคิดที่ ภูริช เอาปรับใช้ในชีวิตประจำวันด้วย อย่างเมื่อเวลาเจอกับอะไรแย่ๆ ระหว่างวัน ก็จะปล่อยให้มันผ่านไปได้เร็วขึ้น เพราะเวลาขี่จักรยาน ก็อาจได้เจอเพื่อนร่วมเส้นทางไม่ดี หรือ คนที่ไม่เข้าใจเมื่อเจอกลุ่มนักปั่นจักรยานบนท้องถนน โดยสิ่งแรกที่ทำคือ การเป็นผู้ยอม และพร้อมกล่าวขอโทษ เพื่อให้สถานการณ์คลี่คลายลง เพราะปัจจุบันสังคมในบ้านเรา ใจร้อนและยอมกันน้อยลงกว่าแต่ก่อน

ในบางครั้ง เราจะพบว่าการยอมกันไม่ได้หมายถึงว่าเราแพ้ แต่การยอม ถือ เป็นการชนะใจเราอย่างหนึ่งแล้ว โดยเฉพาะเมื่อหมุนชีวิตให้ช้าลง จากการปั่นจักรยาน....

 

ปั่นแบบนักวิทย์สูงวัย

สำหรับคนสูงวัย แม้จะยังไม่เกษียณ การปั่นจักรยานก็เป็นอีกเส้นทางหนึ่งที่จะทำให้ก้าวไปสู่วิถีชีวิตอีกมิติหนึ่ง อย่าง “ดร.ศิรศักดิ์ เทพาคำ” รองผู้อำนวยการ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ที่จัดตั้งชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพ สวทช. ที่มีสมาชิกนักปั่นใน สวทช.มากกว่า 150 คน

ดร.ศิรศักดิ์ กล่าวว่า ไลฟ์สไตล์การปั่นจักรยานที่เปรียบเสมือนเพื่อนใหม่ ที่ได้มารู้จักกันประมาณ 1 ปีที่ผ่านมา เพราะปั่นจักรยานตามภรรยา ปัจจุบัน จักรยานเป็นไลฟ์สไตล์ใหม่ของชีวิต นำไปสู่การเป็นของสะสมขณะนี้มีจักรยานจำนวน 5 คัน ได้แก่ 1. Colnago – Classic 2. Specialized รุ่น SWORKS Roubaix 3. Cinelli Zydeco 4. BMC เสือภูเขา และ 5.Surly Long Haul Trucker ที่จะเลือกปั่นตามการใช้งานและสถานที่ต่างๆ ทั้งถนนเรียบ ถนนขรุขระ ระยะทางใกล้ ระยะทางไกล หรือการปั่นจักรยานขึ้นภูเขา

“หลายคนอาจจะไม่รู้จัก นาโนเทค คือ กระบวนการสร้าง สังเคราะห์ ควบคุม และใช้ประโยชน์จากวัสดุหรือโครงสร้างที่มีขนาดเล็กมากระดับนาโนเมตร นาโนเทคโนโลยีจะทำให้วัสดุมีสมบัติพิเศษที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ เป็นประตูสู่นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทุกด้าน เช่น นำนาโนเทค ไปใช้ในผ้า ทำให้ผ้ามีคุณสมบัติ ป้องกันการเปียกน้ำ ไม่มีกลิ่นเหม็น มีกลิ่นหอมนาน และติดไฟยาก

ดังนั้นการปั่นจักรยานแบบนักวิทยาศาสตร์ นาโนเทค นั้น ย่อมไม่ธรรมดา เพราะอุปกรณ์ทุกอย่างนั้น ผ่านการคิดคำนวณและเข้าใจในทุกส่วนของจักรยานเป็นอย่างดี แถมศึกษาข้อมูลทุกอย่างจริงจัง จึงรู้อุปกรณ์ทุกอย่างอย่างลึกซึ้ง” ดร.ศิรศักดิ์ เล่าถึงตัดสินใจเลือกประกอบการจักรยานเองจำนวนหนึ่งคันแล้วคือ รุ่น Specialized รุ่น SWORKS Roubaix สาเหตุที่ตัดสินใจประกอบเอง เพราะต้องเลือกอุปกรณ์ทุกอย่างให้เหมาะกับสรีระของตัวเอง เพราะจักรยานแต่ละรุ่นออกแบบมาไม่เหมือนกัน และมีผลกับการปั่นอย่างมาก อีกทั้งจักรยานเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน ทุกส่วนประกอบของจักรยานมีผลกับการปั่นและทำให้ร่างกายรู้สึกสบายเมื่อได้ปั่นจักรยาน

การปั่นจักรยานนั่นอุปกรณ์สำคัญประกอบด้วยคือ 1.เฟรมจักรยาน ที่ใช้วัสดุมาผลิตหลากหลาย เช่น โลหะหลัก หรือ อะลูมิเนียม มีผลต่อองศาการปั่นอย่างมาก ซึ่งถูกออกแบบว่าทำให้ร่างกายควรถ่ายเทน้ำหนักไปที่ส่วนไหน ล้อหน้าหรือล้อหลัง หากออกแบบมาดีจะทำให้การปั่นจักรยานในระยะทางไกลรู้สึกสบายอย่างมาก

2.ล้อจักรยาน ก็มีความสำคัญเช่นเดียวกัน ต้องเลือกน้ำหนักเบา ทำให้รถทะยานไปข้างหน้าได้รวดเร็ว และขนาดขอบล้อของรถก็มีผลต่อการเหวี่ยงน้ำหนักในการปั่นจักรยาน และการรับแรงน้ำหนักในการปั่นด้วย 3. ชุดขับเคลื่อน ที่มีเกียร์ ที่มีผลต่อการปั่นจักรยานที่ต้องเลือกทนทานสูง และมีผลต่อความเร็วเช่นกัน 4.รองเท้า ที่ต้องเลือกให้เหมาะกับการปั่นจักรยาน ทั้งจักรยานแบบเสือภูเขา และเสือหมอบ ที่ต้องเลือกรองเท้าแบบมี คลีท (Cleat) ทำตัวล็อคกับที่ใช้ปั่น และเลือกรองเท้าแบบพื้นแข็ง ช่วยถ่ายแรงน้ำหนักได้ดี ทำให้ไม่เหนื่อยง่าย

5.ถุงมือ ที่ต้องใช้เช่นเดียวกัน เพราะช่วยให้ลดแรงสั่นสะเทือนจากการปั่น 6.หมวกกันน็อค ต้องสวมใส่ทุกครั้ง เพราะป้องกันศีรษะหากเกิดอุบัติเหตุต่างๆ และ 7.การเลือกชุดปั่นจักรยาน ต้องเลือกแบบแนบเนื้อ ทำให้ระบายความร้อน และช่วยให้ลู่ลมและพุ่งทะยานไปข้างหน้าได้ดี

สิ่งที่ซื้อบ่อยเมื่อมาปั่นจักรยานนั้น ก็เป็นเสื้อปั่นจักรยานที่มีอยู่หลายตัว จะเลือกตามแบบแฟชั่นบ้าง และเลือกซื้อเมื่อเจอแบบที่ชอบ เพราะเสื้อปั่นจักรยานก็มีแบรนด์เนมดังๆ เช่นเดียวกัน

แม้ว่า ดร.ศรศักดิ์ จะเลือกปั่นจักรยานแบบจริงมาประมาณ 1 ปีจากเดิมก่อนหน้านี้ปั่นจักรยานบ้าง โดยจะเล่นกีฬากอล์ฟ เป็นหลัก แต่เมื่อมาเลือกปั่นอย่างจริงจังในทุกวันเฉลี่ยวันธรรมดาประมาณ 3 วัน และในวันหยุดจะเลือกปั่นจักรยานไปในต่างจังหวัดอย่างต่อเนื่อง ที่มีความเร็วเฉลี่ยในการปั่นประมาณ 2830 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ความสนใจที่มีต่อการปั่นจักรยานสูงสุด จึงได้เป็นประธานชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพ สวทช. ที่มีสมาชิกนักปั่นใน สวทช. ที่จะมีทริปการปั่นจักรยานด้วยกันในทุกวันศุกร์เว้นวันศุกร์ ที่ศูนย์นาโนเทค อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี ส่วนในวันหยุดก็จะมีทริปปั่นจักรยานไปในต่างจังหวัด ซึ่งในวันที่ 27 ก.ย.จะรวมกลุ่มปั่นจักรยานไปวัดพระบาทน้ำพุ จ.ลพบุรี เพื่อร่วมทำบุญ พร้อมเปิดรับคนทั่วไปมาร่วมปั่นจักรยานในทริปนี้ได้

สิ่งสำคัญที่จักรยานเปลี่ยนแนวคิดใหม่อีกด้าน คือ มุมมอง ต่อประเทศไทย ทำให้ได้ใกล้ชิดประเทศไทยเพิ่มขึ้น เพราะเดิมขับรถยนต์จะใช้เวลารวดเร็ว ทำให้ไม่ได้สัมผัสธรรมชาติใกล้มากขนาดนี้ และมีเวลามองประเทศไทยที่รู้สึกว่า ประเทศไทยสวยงามมากขนาดไหน รู้สึกว่าชีวิตช้าลง มีความสุขที่ได้ปั่นจักรยาน เพระงานอดิเรกที่ชอบอีกด้านคือ การถ่ายรูป ทำให้ได้ถ่ายรูปเพิ่มขึ้น และทำให้สุขภาพร่างกายดีขึ้นไปด้วย และมีอาการป่วยลดลง เพราะเดิมเป็นโรคภูมิแพ้บ่อย

นอกจากนี้ ยังได้พบน้ำใจของนักปั่นจักรยานทุกคนที่เปี่ยมล้นอย่างมาก เพราะเคยได้ปั่นจักรยานไป จ.จันทุรี และเกิดยางแตก ก็มีนักปั่นจักรยานอีกคัน มาช่วยเปลี่ยนยางให้ ทั้งที่ไม่รู้จักมาก่อน และเป็นสิ่งที่นักปั่นจักรยานทุกคนพร้อมช่วยเหลือกันเสมอ และเมื่อนักปั่นจักรยานเจอกันก็ทักทายกันตลอด

ดร.ศิรศักดิ์ ทิ้งท้ายว่านาโนเทค และศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) กำลังร่วมมือกับ จ.ปทุมธานี ทำแอพพลิเคชั่นสำหรับการปั่นจักรยานใน จ.ปทุมธานี ทั้งแนะนำเส้นทางปั่นจักรยานรอบจังหวัด สถานที่ท่องเที่ยว ร้านอาหารแนะนำ เมนูชื่อดังในร้าน เพื่อให้นักปั่นในพื้นที่มีเส้นทางปั่นจักรยานที่สวยงามและปลอดภัย ในอนาคตคาดว่าจะเปิดตัวแอพพลิเคชั่นเพื่อเป็นคู่มือสำหรับนักปั่นได้เร็วๆ นี้