ไม่ให้ลูกเป็นเด็กบ้านแตก
โดย...มีนา
โดย...มีนา
สังคมปัจจุบันอยู่กันแบบครอบครัวเดี่ยว พ่อแม่ทำงานหามรุ่งหามค่ำเพื่อสร้างครอบครัวให้ลูกน้อยอยู่สบาย แต่ด้วยปัญหาค่าครองชีพที่สูงในครอบครัวระดับรากหญ้า ปัญหาเรื่องปากท้องก็อาจจะเลยเถิดทำให้เกิดปัญหาหย่าร้าง หรือในครอบครัวที่มีฐานะดีอยู่แล้วและพ่อแม่อยู่ในระดับบริหาร ก็อาจต้องการทำงานหนักเพื่อพิสูจน์ตัวเอง จนอาจเกิดละเลยจนเกิดปัญหาไม่เข้าใจกัน เกิดการทะเลาะเบาะแว้งจนเกิดการหย่าร้างกันในที่สุด ผู้ใหญ่มักทำใจได้ แต่ลูกซึ่งเป็นเด็กเล็กๆ คงปรับตัวได้ยาก ดังนั้นพ่อแม่ควรหาวิธีจัดการกับปัญหาที่ดีที่สุดไม่ให้ส่งผลกระทบไปถึงลูก
สถานการณ์ : สามีเป็นคนเครียดกับงานมากๆ เมื่อเขาเกิดอารมณ์เสียก็มักแสดงท่าทีก้าวร้าว ตะโกนใส่หน้าดิฉันที่อยู่ที่บ้านหรือดุลูกสาววัยอนุบาลด้วยถ้อยคำที่รุนแรง หากลูกทำไม่ได้ดังใจ ยิ่งทำงานในตำแหน่งการงานที่ใหญ่มากขึ้น ก็ยิ่งควบคุมอารมณ์หงุดหงิดไม่ได้ จะทำอย่างไรดี กลัวลูกเห็นพฤติกรรมที่ไม่ดีของคุณพ่อแล้วจะกลายเป็นเด็กมีปัญหาในอนาคต เพื่อตัดปัญหาครอบครัว ดิฉันกำลังจะขอหย่าจากเขาเพื่อตัดปัญหา เพราะในเมื่อไม่สามารถประคับประคองชีวิตคู่ต่อไปได้ แต่ก็กลัวว่าสามีจะไม่ยอมยกลูกให้ดิฉันแล้วเกิดการฟ้องร้องใหญ่โตเกิดขึ้น ตัวดิฉันเองไม่เป็นไร แต่กลัวจะกระทบกระเทือนไปถึงลูก
ทางออก : ผศ.พญ.ปราณี เมืองน้อย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (โรงพยาบาลเด็ก) กรมการแพทย์ ให้คำแนะนำเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า หลังหย่าร้างกัน คุณพ่อคุณแม่มักต่างขออ้างสิทธิในการดูแลบุตร ต่างฝ่ายต่างมีเหตุผลต่างๆ นานา ที่จะทำให้อีกฝ่ายขาดความน่าเชื่อถือ จนศาลต้องสั่งให้ฝ่ายที่ดูมั่นคง มีความน่าเชื่อถือกว่าได้สิทธิในการปกครองลูกไป คุณพ่อหรือคุณแม่มักจะเผลอถ่ายทอดสิ่งไม่ดีของอีกฝ่ายเข้าหูลูก ไม่ว่าจะทางตรงหรือทางอ้อม จนอาจทำให้ความคิดของเด็กวัยอนุบาลอย่างหนูน้อยเกิดความสับสนและคิดว่าคนที่ดูแลตนเองใกล้ชิดอยู่ในขณะนี้ คือคนที่ดีที่สุด ดีกว่าอีกฝ่ายที่ตนเองไม่มีโอกาสสัมผัสใกล้ชิดเหมือนเคย ทำให้เด็กน้อยเผลอคิดว่าอีกฝ่ายไม่สนใจตนเองและได้ทอดทิ้งตนเองไปแล้ว เมื่อต้องให้ข้อมูลกับอัยการหรือทนาย ทำให้เด็กอนุบาลเล่าตามสิ่งที่เด็กเห็นว่าอีกฝ่ายไม่เคยมาดูแลเอาใจใส่ ยิ่งเกิดปัญหาแย่งชิงลูกกันมากขึ้นในชั้นศาลต่างคนต่างหาเหตุผลมาซับพอร์ตว่าตนเองควรจะได้ลูกไปเลี้ยงก็ยิ่งทำให้ลูกเกิดอาการเครียดลงกระเพาะ ปวดท้องเรื้อรัง ปวดหัว และขาดเรียนบ่อยๆ ได้
คุณหมอปราณีให้ข้อคิดกับคุณพ่อคุณแม่ที่มีเรื่องขัดแย้งกัน ใกล้ถึงระยะหย่า หรือหย่าร้างไปแล้ว ว่า เด็กทุกคนรับรู้ได้ถึงความผิดปกติ และเด็กแต่ละคนอาจแสดงพฤติกรรมที่แตกต่างกันไป เด็กบางรายอาจซน เฮี้ยว ป่วน ต่อต้านมากขึ้น บางคนก็ทำทีไม่สนใจ พยายามร่าเริง บางคนก็ซึมเซา แยกตัว แอบร้องไห้ จนถึงขั้นฝันร้าย สิ่งสำคัญคือ แยกทางอย่างไรให้เกิดผลกระทบต่อจิตใจลูกน้อยที่สุด หากคุณพ่อคุณแม่ไม่สามารถประนีประนอมกันได้ สิ่งสำคัญคือพยายามกันลูกออกจากความขัดแย้ง ให้ลูกได้มีโอกาสใช้ชีวิตตามปกติ ช่วยประคับประคองจิตใจ อย่าให้ลูกรู้สึกมีอะไรขาดหายไปจากชีวิต โดยเฉพาะคนสำคัญในชีวิต เช่น คุณพ่อคุณแม่ ควรปรึกษากันก่อนแยกทางด้วยอารมณ์ ว่าเราจะดูแลลูกต่อไปอย่างไร ที่ดีที่สุดคือให้ทั้งสองฝ่ายได้มีโอกาสดูแลลูก โดยต้องระมัดระวังที่จะถ่ายทอดทัศนคติด้านลบที่มีต่ออีกฝ่ายไปยังลูก เมื่อลูกโตถึงวัยประถมที่พอจะคุยเหตุผลได้ ให้ค่อยๆ บอกให้ลูกรับรู้และแยกแยะว่าความรักระหว่างพ่อแม่กับลูกและความรักระหว่างพ่อกับแม่เป็นคนละส่วนกัน แสดงให้ลูกเห็นว่าคุณพ่อคุณแม่ยังมีความรักให้ลูกเสมอ แม้ไม่ได้อยู่ด้วยกันแล้ว การแยกทางไม่ใช่ความผิดของลูก เมื่อลูกแยกแยะได้ ก็จะทำให้เขายอมรับความจริง จนพร้อมที่จะเติบโตตามวัยของตนเอง มีความมั่นใจในตนเองและพร้อมที่จะเปิดรับความสุขในสัมพันธภาพรูปแบบอื่นๆ เช่น ความสุขในหมู่ญาติ ความสุขในกลุ่มเพื่อนๆ และเรียนรู้ได้ว่าตนเองมีคุณค่ามากพอที่จะมีความสุขหรือได้รับการยอมรับ แม้สิ่งแวดล้อมหรือบริบทในชีวิตบางอย่างอาจแตกต่างไปจากคนอื่นบ้าง ก็เป็นสิ่งที่ยอมรับได้ เมื่อยอมรับตนเองได้ อาการปวดหัว ปวดท้องก็จะไม่มาวุ่นวายกับชีวิตอีกต่อไป
Ask the Expert...
Q.ลูกสาววัย 8 ขวบ ชอบถามคำถามซ้ำ ตอบไปแล้วเดี๋ยวเดียวก็ถามอีก เกรงว่าโตขึ้นจะกลายเป็นเด็กย้ำคิดย้ำทำ จะให้เป็นคนน่าเบื่อ เราจะทำอย่างไรดีคะ?
A.พญ.จิราภรณ์ ครุพานิช สูตินรีแพทย์ เวชศาสตร์ครอบครัว (วัยทอง) เวชธานี แนะนำว่า ตามธรรมดาเด็กวัย 8 ขวบ จะไม่ถามคำถามซ้ำๆ แล้วค่ะ นอกจากว่าคุณแม่จะให้คำตอบที่ไม่กระจ่างชัดหรือไม่ชัดเจนแก่เขานั่นเอง ถ้าเป็นกรณีที่ไม่อาจตอบได้นั้น คุณแม่ควรเบี่ยงเบนความสนใจคำถามของลูกให้ไปทางอื่น เพื่อที่จะได้ไม่ต้องตอบคำถามเดิม เพราะเด็กยังมีความสนใจที่เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ไม่เป็นการย้ำคิดย้ำทำค่ะ
He Said / She Said
เต้ย พนักงานบริษัท
“ผมชอบสาวที่หุ่นดี มีเอว มีสะโพก ไม่ผอมนะครับ แต่อวบแบบมีทรวดทรง ดูแล้วไม่ขี้โรคดีครับ (หัวเราะ)”
นาง พนักงานบริษัท
“ชอบหนุ่มลุยๆ สนุกสนาน ถึงไหนถึงกัน ไม่ชอบแบบนิ่งๆ ดูไม่มีชีวิต และก็ชอบที่รักเราด้วยค่ะ (หัวเราะ)”
Quote
“ฉันอยากทำงานกับ ฌอน คอนเนอรี่ มาโดยตลอด มันเป็นเหตุผลเรื่องสไตล์และความเท่ ความสุขุมของเขาอ่ะค่ะ อุ๊ย... อธิบายไม่ถูก แบบว่า มันดูกรุ้มกริ่มดีอ่ะค่ะ”
เคลซีย์ ชอว์ นักแสดงฮอลลีวู้ด
