ตามหาดินขาว ตามล่าดินดำ

โดย...แรมสองค่ำ

มีโอกาสขึ้นเหนือล่องใต้ในเวลาไล่เลี่ยกัน คราวขึ้นเหนือไปลำปางและคราลงใต้ไปสมุย ดูเผินๆ แล้วทั้งสองพื้นที่ไม่น่ามีอะไรเกี่ยวข้องกัน จนกระทั่งได้รู้จักเซรามิกสมุยและชามไก่ลำปางแล้ว จุดเชื่อมระหว่างพื้นที่จึงเกิดขึ้นทันที

ดินสมุยขึ้นชื่อเรื่องการขึ้นรูปได้ดีมีลักษณะเป็นดินเหนียวผสมด้วยหินและกรวด ทำให้ต้องผสมกับดินสำเร็จ เวลาขึ้นรูปเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น ผู้ที่สนใจศึกษากระบวนการทำสามารถติดต่อเข้าชมได้ที่ร้านเซร่า (Cera) ร้านจำหน่าย และผลิตเซรามิกจากดินสมุย เหตุที่ได้ไปรู้จักร้านนี้เพราะคำแนะนำจากจอข้อมูลอัจฉริยะที่โรงแรมโอโซ่ เฉวง สมุย ไม่เช่นนั้น ร้านเซร่าก็จะเหมือนร้านขายเซรามิกทั่วไปที่มองไม่เห็นความพิเศษ

 

คุณขรรค์ชัย วิรัชธนกุล เจ้าของร้านเซร่า กล่าวว่า ปัจจุบันหาดินสมุยได้ยากแล้ว เพราะที่นาค่อยๆ ร่อยหรอลง ทำให้เขาต้องซื้อดินมาไว้ในสวนของตัวเอง โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะปลูกดินมากกว่าปลูกต้นไม้ นอกจากนี้ร้านเซร่ายังรักษากรรมวิธี ดั้งเดิมอย่างการขึ้นรูปด้วยการหวด คือการหวดด้วยไม้ที่มีลาย เพื่อให้ดินแน่นและสร้างลายได้ทั่วทั้งชิ้น

ส่วนชามไก่ลำปางมีการทำเป็นพิพิธภัณฑ์เต็มรูปแบบ อยู่ที่พิพิธภัณฑ์เซรามิกธนบดี มีการจัดนิทรรศการ เล่าประวัติชามไก่ว่ามีต้นกำเนิดมาจากจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนชามไก่ลำปางเริ่มต้นจาก อาปาอี้ (ซิมหยู) แซ่ฉิน ชาวจีนที่อาศัย อยู่ใน จ.เชียงใหม่ ผู้ค้นพบว่าหินลับมีดที่ชาวบ้านนำมาขายมีแร่ดินขาว จึงได้ออกตามหาแหล่งที่มาจนเจอว่ามาจาก อ.แจ้ห่ม จ.ลำปาง โดยมีมากที่บ้านปางค่าระหว่างกิโลเมตรที่ 26-27 บนถนนลำปาง-แจ้ห่ม

 

ดินขาวลำปางเกิดจากการสลายตัวของหินฟันม้าที่สะสมมานานสามารถนำมาทำเนื้อเซรามิกได้ทันที โดยไม่ต้องเติมวัตถุดิบอื่นอีกเมื่อนำไปเผาที่อุณหภูมิ 1,300 องศาเซลเซียส จะได้เนื้อผลิตภัณฑ์พอร์ซเลนสีขาว แข็งแกร่ง ทนไฟ เหมาะแก่การทำถ้วยชาม

อาปาอี้ ซึ่งมีทักษะการทำเซรามิกจากประเทศจีนมาอยู่แล้ว จึงได้ผลิตชามไก่เองใน จ.เชียงใหม่และธนบุรี (หรือในกรุงเทพฯ ปัจจุบัน) จากนั้นก็มาสร้างโรงงานใน จ.ลำปาง แผ่นดินกำเนิดดินขาวจนถึงปัจจุบัน

 

ดินคือจุดเชื่อมระหว่างสองแห่ง แห่งหนึ่งดินขาว อีกแห่งดินดำ นำมาสร้างสรรค์งานปั้นขึ้นชื่อประจำถิ่น สิ่งแสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีของดีและคนก็มีฝีมือดีตั้งแต่เหนือจรดใต้

ร้านเซร่าอยู่ใน อ.แม่น้ำ เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี โทร. 084-648-5333 (คุณขรรค์ชัย วิรัชธนกุล) อีเมล [email protected] เว็บไซต์ www.cerathailand.com

พิพิธภัณฑ์เซรามิกธนบดี จากสี่แยกสนามบินลำปาง เลี้ยวไปทางถนนพระบาทประมาณ 500 เมตร ให้เลี้ยวซ้ายเข้าพระบาทซอย 1 จากนั้นจะมีป้ายบอกทางอีก 500 เมตร ถึงพิพิธภัณฑ์ โทร. 054-351-099 ต่อ 103 เว็บไซต์ www.dhanabadeeceramicmuseum.com