หนังสือ... อ่านแล้วไปไหน?

โดย...ตุลย์ จตุรภัทร

มีความเชื่อหนึ่งที่ว่า “หนังสือสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตคนให้ดีขึ้นได้ ขอเพียงแต่มีผู้คนช่วยกันส่งต่อให้คนที่ไม่ได้รับโอกาส ได้มีโอกาสเข้าถึงหนังสือดีและมีประโยชน์”

Philani Dladla ชายหนุ่มไร้บ้าน ผู้ซึ่งอยู่อาศัยในกรุงโจฮันเนสเบิร์ก ประเทศแอฟริกาใต้ ก็มีความเชื่อแบบนั้น เขาหาเลี้ยงชีพด้วยการขายหนังสือมือสอง โดยแนะนำหนังสือให้แก่ลูกค้าอย่างมืออาชีพ แต่เขาจะขายให้กับผู้ใหญ่เท่านั้น สำหรับเด็กๆ เขาแจกให้อ่านฟรี เพราะเขาเชื่อว่าการอ่านหนังสือทำให้เขาหลุดพ้นจากวงจรยาเสพติด เขาเลยอยากให้เด็กๆ ได้อ่านหนังสือ โดยไม่ข้องแวะกับยาเสพติด

“ผมเคยเป็นเด็กที่ติดยาเสพติด เมื่อผมได้อ่านหนังสือ การอ่านหนังสือทำให้ผมหลุดพ้นจากวงจรยาเสพติดมาได้ ผมเชื่อว่าการอ่านหนังสือไม่เป็นอันตราย ไม่มีความรู้ไหนที่เป็นอันตราย และการอ่านหนังสือจะทำให้คุณเป็นคนที่ดีขึ้น”

ชายหนุ่มคนนี้เชื่อว่าการให้หนังสือแก่เด็กๆ จะช่วยทำให้เด็กๆ สามารถใช้การอ่านหนังสือให้กลายเป็นนิสัยของพวกเขาไปตลอดชีวิต “คุณไม่จำเป็นต้องเป็นคนรวยที่จะเปลี่ยนโลก เริ่มต้นด้วยสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่คุณมี ถ้าคุณสร้างแรงบันดาลใจให้คนคนหนึ่งได้ คุณได้เปลี่ยนแปลงโลกแล้ว”

เมื่อย้อนมองกลับมาที่ประเทศไทยบ้านเรา มีหญิงสาวผู้หนึ่ง ผู้ซึ่งมีอาชีพอิสระ โดยรับออกแบบงานกราฟฟิกให้กับสื่อสิ่งพิมพ์ เธอมีชื่อว่า นภา ธรรมทรงศนะ

เธอผู้นี้ได้เข้าร่วมกิจกรรมการอ่านและบันทึกประจำวันในโครงการ “จากใจสู่ใจ : คุณค่า ความสุข และพลังภายในที่แท้จริง” ที่จัดขึ้น ณ เรือนจำกลางขอนแก่น เมื่อปี 2556 และนี่ก็เป็นจุดเริ่มต้นของเธอ

“ตอนที่เข้าไปทำกิจกรรมในครั้งนั้น ก็ได้เห็นในเรือนจำหญิงมีห้องสมุดเล็กๆ ที่หนังสือยังน้อยอยู่ ส่วนใหญ่เป็นหนังสือธรรมะและหนังสือเก่า ก็เลยชวนเพื่อนๆ รวบรวมหนังสือ แล้วส่งมาให้ที่นี่”

หลังจากชวนเพื่อนๆ มาร่วมกันส่งมอบหนังสือให้เรือนจำกลางขอนแก่น เธอก็เริ่มกระจายข่าวลงในเฟซบุ๊กของตัวเอง เริ่มมีคนช่วยแชร์ จนมีคนส่งหนังสือมาให้มากขึ้นเรื่อยๆ เธอเลยเห็นว่าสิ่งที่เธอทำ น่าจะทำอย่างจริงจัง เธอเลยก่อตั้งแฟนเพจที่มีชื่อว่า แบ่งปันหนังสือเข้าเรือนจำ อย่างเป็นกิจจะลักษณะ

 

“แฟนเพจนี้ตั้งมาได้สองสามเดือนแล้วค่ะ ก็มีเพื่อนสนิทมิตรสหายและญาติพี่น้องมาร่วมด้วยช่วยกันทำ ซึ่งเมื่อทำแล้วก็เห็นผลดี โดยมีคนส่งหนังสือมาหาเราเยอะมาก เมื่อเราได้รับหนังสือที่คนส่งมาแล้ว เราก็จะทำการคัดเลือกหนังสือที่มีสภาพดีและเนื้อหาเป็นประโยชน์เก็บไว้ หากหนังสือเล่มไหนเก่ามาก เราก็จะคัดออก หรือไม่ก็หนังสือที่เกี่ยวกับความรุนแรง หนังสือแนวโป๊ ซึ่งทางเรือนจำไม่ให้เอาเข้าไป เราก็จะคัดออกอีกเช่นเดียวกันค่ะ”

นภาเผยว่า เธอรวบรวม คัดเลือก และจัดส่งหนังสือไปให้เรือนจำกลางขอนแก่นเป็นประจำทุกเดือน เดือนละ 1 ครั้ง ซึ่งผลลัพธ์ที่ตามมา คือ นอกจากมีคนส่งหนังสือเก่ามาให้ ยังมีคนซื้อหนังสือใหม่ที่เป็นประโยชน์ หรือสมทบทุนเป็นเงิน หรือไม่ก็มีสำนักพิมพ์หรือนักเขียนเป็นผู้จัดส่งหนังสือของตัวเองมาร่วมแบ่งปัน

“ณ ตอนนี้ สิ่งที่อยากสื่อสารให้ผู้ที่สนใจส่งหนังสือมาร่วมแบ่งปันได้เข้าใจตรงกันมากที่สุด คือ เรารับหนังสือหลายประเภท ไม่เฉพาะแต่หนังสือธรรมะเท่านั้น เช่น วรรณกรรมผู้ใหญ่ วรรณกรรมเยาวชน เรื่องสั้นเรื่องยาว ที่มีความหมายต่อชีวิตและจิตใจ บทกวี จิตวิทยา พัฒนาตนเอง สุขภาพ เย็บปักถักทอ การเกษตร คู่มือทำอาหาร หรือสารคดีท่องเที่ยว โดยทางเราของดรับหนังสือสวดมนต์ ไกด์บุ๊ก และหนังสือธรรมะเล่มเล็กแจกฟรีค่ะ ในส่วนของหนังสือนิยาย มีคนส่งมาเยอะมากเป็นลังๆ จึงขอจำกัดให้ส่งมาคนละไม่เกินห้าเล่ม และเลือกเฉพาะที่สนุกจริงๆ ค่ะ”

สำหรับนิตยสาร นภาเผยว่า ตอนนี้ยังต้องการนิตยสารหัวต่างๆ มากมาย เช่น ชีวจิต หมอชาวบ้าน สารคดี ค.ฅน หรือ way โดยสามารถส่งมาคนละไม่เกินห้าเล่มต่อหัวนิตยสาร รวมทั้งงดรับนิตยสารคู่สร้างคู่สม ซีเครท แพรว เพราะมีเยอะมากแล้ว

เพื่อลดขั้นตอนการทำงาน นภาเผยว่า อยากให้ผู้สนใจที่ต้องการส่งหนังสือมาร่วมแบ่งปัน ได้ทำการคัดเลือกหนังสือก่อนในเบื้องต้น โดยขอให้คัดเลือกหนังสือที่ยังอยู่ในสภาพดี ไม่ขาด ไม่เยิน กระดาษไม่เหลือง ไม่เน้นว่าต้องส่งมาเป็นจำนวนมาก แต่ให้ส่งเล่มที่น่าสนใจและน่าอ่านจริงๆ เป็นพอ สำหรับหนังสือที่ไม่ผ่านการคัดเลือก นภากำลังรวบรวมไว้ โดยมีความคิดว่าเมื่อรวบรวมได้เป็นจำนวนมาก อาจนำไปแจกต่อตามโรงพยาบาลต่างๆ หรือไม่ก็ชั่งกิโลขาย หรือขายเป็นหนังสือมือสองแทน

“สำหรับใครที่จะส่งหนังสือมาให้เรา เรารับเฉพาะทางไปรษณีย์เท่านั้นค่ะ ส่งได้ที่ นภา ธรรมทรงศนะ 21/16 ซอยชวกุล ถนนรางน้ำ ราชเทวี กรุงเทพ 10400 ส่งแบบธรรมดาหรือลงทะเบียนมาก็พอค่ะ ไม่ต้องส่งเป็นอีเอ็มเอส เพราะไปรษณีย์จะได้ไม่ต้องวิ่งหลายรอบ”

 

ในส่วนของการสมทบเงินทุนสำหรับซื้อหนังสือใหม่ และเป็นค่าจัดส่งหนังสือไปเรือนจำ ผู้ที่สนใจสามารถโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารกสิกรไทย ชื่อ นภา ธรรมทรงศนะ เลขที่บัญชี 0522532037 ประเภทออมทรัพย์ รวมทั้งสอบถามเพิ่มเติมและแจ้งโอนเงินได้ที่ 089-160-3588 หรืออีเมล [email protected] และเข้าไปกดไลค์แฟนเพจได้ที่ www.facebook.com/bookforprison

“อยากบอกทุกๆ คนว่า ผู้ต้องขังหลายคนชอบอ่านหนังสือ และหนังสือดีๆ สักเล่มอาจช่วยคลายเหงา นำความสดชื่นรื่นใจมาให้ รวมถึงชักชวนจิตใจให้ออกเดินทางไปเรียนรู้แง่มุมชีวิตที่ไม่เคยรู้มาก่อน เพราะในห้วงทุกข์และสับสน การเรียนรู้เป็นสิ่งสำคัญให้ชีวิตเปลี่ยนผ่านและเติบโตค่ะ”

นอกจากส่งหนังสือเข้าห้องสมุดเรือนจำกลางขอนแก่น ปีนี้ นภาและผองเพื่อนได้ขยายไปที่เรือนจำกลางพิษณุโลก สงขลา อยุธยา และจะส่งไปที่ระยองและอุดรธานี ตามลำดับ

20 เล่มโดนใจผู้ต้องขังหญิงขอนแก่น

“ตอนที่เราจัดส่งหนังสือไปให้ผู้ต้องขังหญิงในเรือนจำกลางขอนแก่น เราได้ให้ผู้ต้องขังหญิงเลือกอ่านหนังสือคนละเล่ม และจดบันทึกในสมุดบันทึก เขียนเกี่ยวกับเล่มที่ตัวเลือกอ่านว่าชอบอะไร ไม่ชอบอะไร และเราก็นำสิ่งที่เขาจดบันทึกมาจัดเป็น หนังสือ 20 เล่ม โดนใจผู้ต้องขังหญิงขอนแก่น เพื่อจะได้เป็นไกด์ไลน์ให้คนที่จะส่งหนังสือมาได้รู้ว่าควรจะส่งอะไรมาให้ค่ะ”

สำหรับหนังสือ 20 เล่ม โดนใจผู้ต้องขังหญิงขอนแก่น มีดังต่อไปนี้ 1.ฟ้าสีทอง 2.โต๊ะโตะจัง 3.บ้านสมานใจ 4.เยียวยาด้วยรัก 5.กฎแห่งกระจก 6.เดินสู่อิสรภาพ 7.เป็นอะไรไปความรัก 8.คน (ไม่) ธรรมดา 9.นิ้ววิเศษ 10.เต้นรำในความมืด 11.จะจุดไฟเผาใจดวงนี้ 12.ตู้พิศวง 13.เมื่อแม่ตื่น 14.ชุดประดาน้ำกับผีเสื้อ 15.The Story of My Life (แม้มืดมิด เงียบงัน มิอาจขวางกั้น) 16.เช้าวันใหม่...ในเงามืด 17.อินเดีย จาริกด้านใน 18.นกก้อนหิน 19.สุขประณีต 20.ความสุขไม่ได้หาย...แค่หาให้เจอ

ถ้อยคำจากใจของ ‘ว.แหวน’

นักเขียนหนึ่งในหนังสือ 20 เล่ม โดนใจผู้ต้องขังหญิงขอนแก่น

“รู้สึกดีใจและอิ่มเอมใจที่ได้รู้ว่าหนังสือของเราโดนใจผู้ต้องขังหญิง แม้เราไม่ได้เป็นคนริเริ่มโครงการ แต่ก็เหมือนเราเป็นคนที่มีส่วนร่วมสร้างพลังกำลังใจในภาวะแห่งความทุกข์ของเขาเหล่านี้ได้ เราเชื่อว่าหนังสือเป็นสิ่งที่ทำให้กลุ่มคนเหล่านี้มีอิสรภาพในการเลือกอ่านเพื่อเยียวยาจิตใจในขณะนั้นได้ อีกทั้งยังทำให้เขาได้ปรับมุมมองความคิด เพื่อที่พร้อมจะดำเนินชีวิตในทางที่ถูกต้องดีงามมากขึ้น ความผิดพลาดในอดีต เราแก้ไขอะไรไม่ได้ แต่เราสามารถปรับตัวเอง ปรับวิธีคิด เพื่อนำพาตัวเองไปในทิศทางที่ดีงามมากขึ้นได้ อย่าลืมว่ากลุ่มคนเหล่านี้บอบช้ำและเจ็บปวดมาก สิ่งที่เขาได้รับจากหนังสือจะเป็นเหมือนน้ำใสที่ดื่มแล้วทำให้ร่างกายและจิตใจสดชื่นขึ้น”