พญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ กับ ยุติธรรมอำพราง

โดย...ตุลย์ จตุรภัทร / ภาพ : กฤษณ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร

ถือเป็นโอกาสอันดีที่ผมได้มีโอกาสสนทนาเกี่ยวกับหนังสือเล่มใหม่ล่าสุด “คุณหมอหมื่นศพ 2 : ยุติธรรมอำพราง” ของผู้หญิงเก่ง “พญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์” ผู้อำนวยการสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม

เรานัดหมายกันตั้งแต่เช้าตรู่ ณ ชั้น 8 กระทรวงยุติธรรม โดยคุณหมอพรทิพย์เผยกับผมว่า ในหนังสือคุณหมอหมื่นศพเล่ม 1 จะเน้นประวัติชีวิตเสียเป็นส่วนใหญ่ จะมีคดีต่างๆ อยู่ในนั้นบ้าง พอมาเล่มที่ 2 เธอเลยขอเพิ่มคดีที่ค่อนข้างอำพราง หรือตัวคุณหมอถูกกันออกไปให้เป็นแกนหลักของเล่ม

“หมอตั้งใจเขียนหนังสือเล่มนี้เพื่อให้ผู้อ่านได้เรียนรู้สถานการณ์จริงจากคดีต่างๆ อีกทั้งอยากให้ผู้อ่านได้เรียนรู้วิธีคิดจากหนังสือเล่มนี้ อีกทั้งหมอก็ได้พยายามเน้นหลักธรรมะในเรื่องของการละวางแล้วมุ่งมั่น แต่ไม่ใช่ละวางแล้วหลีกลี้หนีหายด้วยค่ะ”

นอกจากนี้ คุณหมอยังได้เน้นย้ำว่า หนังสือเล่มนี้ได้สะท้อนแง่มุมบางอย่าง นั่นคือ ประเทศของเราอ่อนด้อยเรื่องข้าราชการ และประชาชนมักยอมรับความยากจนกับความไม่รู้ จนทำให้ถูกเอาเปรียบ คุณหมอเลยอยากให้หนังสือเล่มนี้ได้มีส่วนช่วยให้กลุ่มคนสองส่วนนี้มีความเข้มแข็งมากขึ้น

“ก่อนเลือกคดีมารวมไว้ในหนังสือเล่มนี้ หมอมีคดีอยู่ในมือกองเป็นตับ แต่หมอก็มีวิธีการคัดเลือก โดยเลือกคดีที่มีผลกระทบกับชีวิตของเราเยอะ อย่างคดีของคุณเอกยุทธ อัญชันบุตร และคดีไปตรวจศพที่มาเลเซีย ซึ่งเป็นคดีที่ทำให้เราถูกโยกย้าย หรือแม้กระทั่งเรื่องวิสามัญก็เอามารวมไว้ในเล่มนี้ แล้วหมอก็เอามาจัดหมวดหมู่เพื่อให้คนอ่านได้อ่านร้อยเรียงกันไป”

คุณหมอกล่าวอย่างเปิดเผยว่า คดีต่างๆ ในหนังสือเล่มนี้ถือเป็นตัวเปลี่ยนแปลงหลายอย่างในชีวิตของเธอ แต่ไม่ได้กระทบกระเทือนกับความมุ่งมั่นแต่อย่างใด

“เราไม่ได้ทุกข์ทรมานนะ เรายังมุ่งมั่นเหมือนเดิม และไม่เคยโกรธใครด้วย เอาเป็นว่ากับการทำงานภายใต้รัฐบาลหลากหลายชุด เรื่องที่อยากสะท้อนให้สังคมได้รับรู้คือทุกรัฐบาลยังไม่เคยผลักดันการพัฒนาเรื่องของกระบวนการยุติธรรม มันเลยทำให้เกิดวิสามัญ หรือนิรนาม ทางออกหนึ่งของหมอคือ ต้องเขียนหนังสือเพื่อให้ผู้ที่มีเรื่องราวคล้ายกับคดีต่างๆ ในเล่มนี้ ได้อ่าน และได้รู้ว่าเมื่อเกิดเหตุการณ์แบบนี้จะทำยังไง หรือเดินทางเข้ามาหาหมอได้ยังไง”

คุณหมอได้ขยายความจากแง่คิดในหนังสือ หน้า 67 ที่เขียนไว้ว่า สำหรับประเทศไทย การร้องขอความเป็นธรรมแบบนี้ ยังคงมีให้เห็นทุกวัน การรื้อฟื้นคดีหรือการต่อสู้เป็นเรื่องยากยิ่งนัก แพทย์หลายคนไม่อยากทำงานในลักษณะนี้ เพราะไม่อยากถูกข่มขู่เวลาขึ้นศาล โดยคุณหมอเผยว่า ก่อนหน้านี้มีหลายๆ คดีที่แพทย์เห็นต่าง และมีหลายคดีที่แพทย์เห็นว่าไม่ใช่ตายตามธรรมชาติแต่ตำรวจไม่ยอมรื้อฟื้นคดี หมอบางคนก็เลิกไปเลย ทำอะไรไม่ได้ก็ไม่ได้ทำ ทำให้เกิดผลเสียและมาร้องขอที่สถาบัน พอสถาบันทำคุณหมอก็โดนเกลียด โดนข่มขู่ให้ถูกย้ายบ้าง ซึ่งการข่มขู่นี้เป็นตัวอย่างที่ทำให้หมอหลายๆ คนถึงไม่ค่อยอยากทำงานนี้

“หมอทำงานนี้มาตั้งแต่ปี 2526 จนถึงวันนี้ อย่างแรกที่ได้เรียนรู้คือ เนื้องานนี้ไม่มีความจำเจเลย ทุกๆ คดีมีความหลากหลาย อย่างรถชนอย่างเดียวก็ไปได้หลากหลาย ในแง่ของการเรียนรู้ก็ไม่เคยน่าเบื่อ และงานนี้ช่วยทำให้เราเข้มแข็ง เราทำงานใต้ฐานพระ ไม่มีใครเห็น แต่หากเราทำเพราะอยากทำ เราจะพบความสุข และพบหลักธรรมะที่ว่า ธรรมะที่เกิดจากศพ มันมีค่ากับเราเสมอ”

หากใครสนใจหนังสือคุณหมอหมื่นศพ 2 : ยุติธรรมอำพราง สามารถติดตามได้ทาง www.postbooksonline.com หรือ www.facebook.com/postbooks