‘ไวรัล คลิป’ คิดให้ขำจึงจะแจ๋ว
สารภาพตามตรงว่า เพราะคลิป “ฝรั่งโดนคนไทยด่าครั้งแรก” แท้ๆ ทำให้ผมเองต้องลำบากไปยืนต่อคิวซื้อหนังสือ “New York 1st Time”
โดย...พงศ์ พริบไหว
สารภาพตามตรงว่า เพราะคลิป “ฝรั่งโดนคนไทยด่าครั้งแรก” แท้ๆ ทำให้ผมเองต้องลำบากไปยืนต่อคิวซื้อหนังสือ “New York 1st Time” ในการเปิดตัวครั้งแรกที่งานสัปดาห์หนังสือครั้งล่าสุดที่เพิ่งผ่านไป
หลายปีมาแล้วไม่ได้เห็นปรากฏการณ์คนไทยแห่ต่อคิวเพื่อซื้อหนังสือสักเล่ม ทั้งที่มันไม่ลดราคาเลยสักบาท และเมื่อมาถึงคิวผมควักเงินจ่าย ปรากฏว่าหนังสือหมด! (อะไรจะซวยขนาดนี้)
เฮ้อ... คนส่วนใหญ่คงแห่กันมาซื้อ เพราะความห่ามความฮาของฝรั่งในคลิปเหมือนผมเป็นแน่แท้
นอกจากจะเป็นคลิปที่สร้างกระแสให้คนกดไลค์กดแชร์มากมายเพียงชั่วข้ามคืนแล้ว คลิปนี้ยังทำให้ยอดขายหนังสือพุ่งกระฉูด (ขายดีหลักหมื่นเล่ม) ตามคำบอกเล่าของเจ้าของหนังสือ “เบนซ์ธนชาติ ศิริภัทราชัย” ที่เจ้าตัวเองก็ตื่นมามึนงงหลังจากเห็นยอดวิวของ “ไวรัล คลิป” นี้ไปด้วยเหมือนกัน แม้จะมีความตั้งใจให้คลิปนี้ช่วยโปรโมทหนังสือ “New York 1st Time” ให้ได้คนรู้จักก็ตาม แต่ก็งงว่าไม่น่าจะทำให้เป็นกระแสได้มากถึงเพียงนี้
คลิปนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า วิธีการทำการตลาดผ่าน “ไวรัล คลิป” หากคิดได้คมได้เฉียบ ย่อมสามารถเขย่ากระเป๋าเงินของคุณผู้ชมได้อย่างไม่ยากเย็น
ไวรัล คลิป คือ???
“กล้า ตั้งสุวรรณ” ผู้อำนวยการตลาดดิจิทัล บริษัท โธธ มีเดีย ผู้รับทำการตลาดด้านนี้ ให้คำจำกัดความ “ไวรัล คลิป” ไว้ว่า มาจากสิ่งที่เราเรียกว่า “ไวรัลมาร์เก็ตติ้ง” นั่นคือการตลาดประเภทไวรัส ซึ่งจะแพร่กระจายกันไปเรื่อยๆ
“ไวรัล คลิป รวมอยู่เป็นหนึ่งในเครื่องมือสื่อสาร ที่ใช้การกระจายด้วยวิดีโอ ด้วยเพราะช่วงหลังโลกเราพัฒนาขึ้นมาก มีโซเชียลเน็ตเวิร์กอย่างเฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ ยูทูบ ที่สามารถกดไลค์ กดแชร์ได้ง่าย มันก็สามารถทำให้คลิปแพร่กระจายได้ง่ายขึ้นมาก ทำให้ไอ้พวกสื่อวิดีโอกลายมาเป็นเครื่องมือหลักในการกระจายการรับรู้ เรียกกันง่ายๆ ว่า ไวรัล คลิป ซึ่งต้องเป็นคลิปที่ทำให้คนดูเกิดประสบการณ์บางอย่างที่ได้ค้นพบจากคลิป แล้วเขาก็เกิดการแชร์ต่อไปเรื่อยๆ นั่นเอง เป็นสิ่งที่นักการตลาดหรือเจ้าของแบรนด์ต้องคิดเยอะมาก ว่าทำอย่างไรคลิปของเขาจึงจะถูกแชร์ต่อและถูกเปิดดูให้มากที่สุดจนเกิดเป็นกระแส”
ถึงแม้จะเป็นการตลาดแนวใหม่ที่มาแรงในปัจจุบัน แต่โจทย์ของการทำ “ไวรัล คลิป” ค่อนข้างยาก โดยเฉพาะต้องทำให้โดนใจคนยุคใหม่ ซึ่งมีความสนใจแตกต่างกันให้หันมาสนสิ่งเดียวกัน ซึ่งต้องอาศัยความครีเอทเป็นอย่างมากเช่นที่ เบนซ์ ธนชาติ ทำคลิปเน้นให้ออกมาชวนขำจนประสบความสำเร็จ
ก่อนหน้านี้ เขาเองเคยทำงานด้านสื่อสารและศิลปะหลายๆ แขนง เรื่อยมาตั้งแต่เรียนจบปริญญาตรี ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นผู้ช่วยผู้กำกับภาพยนตร์ “ลุงบุญมีระลึกชาติ” ก่อน มีผลงานเขียนพ็อกเกตบุ๊ก “วันก่อนครับ” และงานแปลให้สำนักพิมพ์มติชน
งานของเขาที่เคยผ่านตามาบ้าง คือ โปรเจกต์ “Smartphone” ที่มีไอ้หนุ่มคนหนึ่งขึ้นไปบนรถไฟฟ้า พลางตะโกนให้คนเงยหน้าออกจากมือถือก็เป็นกระแสอยู่พักใหญ่ๆ ก่อนจะเรียนจบปริญญาโทด้านทัศนศิลป์ ที่ School of Visual Arts, New York และมาทำงานด้านภาพถ่ายและภาพเคลื่อนไหวที่นิวยอร์ก ก่อนคลอดผลงานชิ้นล่าสุด หนังสือ “New York 1st Time” อันเป็นที่มาของ “ไวรัล คลิป” ฝรั่งโดนคนไทยด่าเพื่อโปรโมทหนังสือ และทำออกมาเสียจนคนดูขำน้ำตาเล็ด กับความกวนอวัยวะที่ใช้เดินของคุณลุงฝรั่งที่มีพ่อชื่อ “จอห์น” ... (ฮา)
คิด ‘ไวรัล คลิป’ ให้ฮิต
กว่าจะออกมาเป็นคลิปนี้ได้ต้องบอกก่อนว่า เบนซ์ ธนชาติ ทั้งเขียนบทและกำกับเองทั้งหมด ซึ่งก็ออกมาเป็น ไวรัล คลิป ที่ดูเพลิดเพลิน
“คือเราอยากทำคลิปโปรโมทหนังสืออยู่แล้ว คิดว่ามันเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ช่วยให้ผู้อ่านเห็นภาพของหนังสือเราชัดเจนมากขึ้น ทีนี้เราจะไปทำทีเซอร์ธรรมดาถ่ายวิวนิวยอร์กสวยๆ อะไรแบบนี้ มันก็น่าเบื่อ ผมว่าโจทย์หินของหนังสือท่องเที่ยวหรือประสบการณ์ต่างแดน คือ ผู้อ่านรู้สึกสัมผัสได้ยาก ดูเป็นเรื่องราวไกลเนื้อไกลตัว เลยคิดว่าถ้าจะทำ “ไวรัล คลิป” ที่มีองค์ประกอบอะไรไทยๆ อยู่ในนั้นด้วย จึงต่อยอดทำเป็นคลิปที่เหมือนเป็นขั้วตรงข้ามของหนังสือเลย ในเล่มเป็นเรื่องเด็กไทยมานิวยอร์กใช่ไหม งั้นในวิดีโอก็เป็นลุงนิวยอร์กไปไทยแทน ตัวโปรเจกต์มันอาจไม่ได้สื่อถึงเนื้อหาข้างในหนังสือชัดเจน แต่คนดูก็คงพอรู้สึกได้ว่า มู้ดแอนด์โทนของหนังสือมันก็จะกวนๆ ตลกๆ ประมาณนี้นะ”
ธนชาติว่า ตอนแรกไม่ได้คิดว่าจะเอาความหยาบคายมาช่วยจุดกระแส “เราเล่นเพราะเห็นว่ามันน่ารักและเป็นไทยๆ ดี ก็นึกแค่ว่ามันสนุก แล้วเราเป็นคนชอบมุขแนวกวนๆ หน้าตายนิ่งๆ อยู่แล้ว ก็เลยทำออกมา ตอนนั้นคาดหวังไว้ว่า มันคงมีคนที่อารมณ์ขันจูนกับเราบ้างแหละ แต่ไม่ได้คิดเลยจริงๆ ว่ามันจะแพร่หลายปานนี้ โพสต์ไว้ตอนกลางคืน แล้วก็ไปนอน ตื่นขึ้นมานี่ล้านวิวเฉยเลย แล้วหน้าเฟซบุ๊กเรามีแต่รูปเนลสัน (ชาวต่างชาติในคลิป) กับคำว่า ค. เต็มไปหมด”
ถามถึงความยากในงานชิ้นนี้เขาเองตอบว่า คงเป็นการแอ็กติ้งให้เป็นธรรมชาติ เพื่อให้ “ไวรัล คลิป” นี้ออกมาเป็นแนวสารคดีที่ดูแล้วอิ่มเอม เขาจึงใช้เวลานานอยู่กับการฝึกให้ฝรั่งในคลิปออกเสียงภาษาไทย เพราะอย่างที่รู้ๆ ว่าการออกเสียงภาษาอังกฤษกับไทยนั้นมันต่างกันสุดๆ เขาเองก็จะอาศัยการเทียบเคียงด้านภาษา แล้วค่อยๆ มากำกับจังหวะกัน
“อย่างคลิปช่วงที่ต้องพูดว่า จอห์นๆๆๆๆ แค่นั้นต้องถ่ายทำกันถึง 38 เทก และใครจะเชื่อว่าคลิปนั่งคุยธรรมดาๆ ที่ยาว 5 นาที ใช้เวลาผลิตถึง 9 ชั่วโมงเต็ม” ด้วยความเอาใจใส่นี้เองจึงทำให้คลิปดังกล่าวเป็นที่นิยม กระทั่งอาร์ตตัวพ่ออย่าง “โน้สอุดม แต้พานิช” ถึงกับต้องเขียนชื่นชมถึงความสุดยอดของคลิปกันทีเดียว ซึ่งเจ้าตัวผู้ผลิตคลิปเองก็ปลื้มมากๆ “รู้สึกดีใจเหวอๆ เพราะไม่คาดคิดว่าหนังสือจากนักเขียนมือใหม่อย่างเขา จะมีโอกาสได้ไปอยู่ในมือ โน้ส อุดม ต้อม เป็นเอก หรือกระทั่งคุณชวน หลีกภัย ด้วย” เหล่านี้เป็นกำลังใจสำคัญให้เขาเองกล้าที่จะสร้างงานใหม่ๆ ออกมา ก่อนที่เขาเองจะทิ้งท้ายถึงงาน “ไวรัล คลิป” และหนังสือ “New York 1st Time” ของเขาว่า ผมชอบกินบร็อกโคลีมากครับ
เจ้าพ่อ ‘ไวรัล คลิป’
“ไวรัล คลิป” นอกจากจะทำโปรโมทสินค้าแล้ว สื่อการตลาดประเภทนี้ยังสามารถสร้างรายได้อย่างจริงจังให้กลุ่มครีเอทีฟคนรุ่นใหม่
กลุ่มที่โดดเด่นในวงการคงไม่พ้นทีมงาน “เฟดเฟ่บอยแบนด์” ที่โด่งดังอย่างมากในโลกออนไลน์ ด้วยการที่ชายหนุ่ม 9 คน คิดกันเอามันส์และเริ่มต้นทำกันแรกๆ ด้วยความสนุกๆ จากการทำคลิปสุดบ้าที่คล้ายกับ “Jackass” ของต่างประเทศแล้วอัพโหลด ปรากฏว่าตั้งแต่คลิปแรกในวันนั้นถึงวันนี้ พวกเขาสามารถเปิดเป็นบริษัทรับจ้างทำ “ไวรัล คลิป” ให้กับสินค้ามากมาย ตั้งแต่ Pronto, Burger King, Axe, Exit, BeeTalk, Levi’s และสินค้าอีกมาก โดยมีคอนเซปต์ที่ว่า “เสพความสุข หัวเราะกับมัน ผ่อนคลาย สบายอารมณ์ และห้ามลอกเลียนเเบบ” ผลงานส่วนใหญ่เน้นเป็น “ไวรัล คลิป” เพื่อให้ความบันเทิงเป็นหลัก ไม่เน้นดราม่า โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นวัยรุ่น
คลิปที่พวกเขาทำเน้นเอาความตลกเข้ามาสอดแทรกเพื่อโปรโมทสินค้า แต่ละคลิปก็ทั้งฮาและบ้าในแบบฉบับของเฟดเฟ่ฯ โดยเฉพาะในช่วงหลังงานของพวกเขายิ่งยืนยันการคิด “ไวรัล คลิป” ในทางของตัวเองได้อย่างชัดเจน ไม่ซ้ำใคร ยั่วยวนให้กดแชร์ และชวนขายของ โดยการนำเสนอแง่มุมความเป็นเพื่อนที่สามารถแกล้งกันและอำกันได้อย่างไม่มีโกรธเคือง จนทำให้มีกลุ่มผู้เข้าชมชื่นชอบสไตล์และติดตามความเคลื่อนไหวของพวกเขามากมาย เรียกว่ามีแฟนคลับเป็นของตัวเองก็คงไม่ผิด ส่งผลให้นอกจากงานทำ “ไวรัล คลิป” พวกเขาสามารถต่อยอดไปถึงการรับจัดอีเวนต์ต่างๆ แล้วในตอนนี้
เล่ามาถึงตรงนี้อยากลองทำ “ไวรัล คลิป” เจ๋งๆ แจ๋วๆ ฮาๆ เป็นของตัวเองบ้างหรือยังครับ ไม่แน่ชั่วข้ามคืน คลิปของคุณอาจตกเป็นกระแสในสังคมออนไลน์ก็เป็นได้


