“กรดไหลย้อน” แสบร้อนในอก นรกในใจ

โดย... ธนวัฒน์ เพ็ชรล่อเหลียน

ความทุรนทุรายแสบร้อนทรมานบริเวณทรวงอก ประกอบกับอาการปวดท้อง เสียดช่องท้องส่วนบน เรอเปรี้ยว หรือมีรสขมในปาก เชื่อว่าหลายคนเคยประสบ บางคนคุ้นชินและอยู่กับมันมาเป็นเวลายาวนาน

นี่คือสัญญาณของโรคกรดไหลย้อน เป็นการไหลย้อนจากกระเพาะอาหารมายังหลอดอาหาร

แล้วยังไง?

ก็เพราะหลอดอาหารเป็นอวัยวะที่ไม่ทนต่อกรด เมื่อถูกกรดไหลเข้าไปกัดกร่อน มันเลยเกิดการอักเสบ

ปกติแล้ว หลอดอาหารจะมีการบีบตัวไล่อาหารลงด้านล่าง ทำหน้าที่ป้องกันการไหลย้อนของน้ำย่อย กรด หรืออาหาร แต่ในบางคนแล้วหูรูดบริเวณส่วนนี้ทำงานได้น้อย โดยเฉพาะคนอ้วน คนที่สูบบุหรี่ เป็นเหตุให้ความทรมานเกิดขึ้น

ยิ่งถ้ากดไหลย้อนมามาก แน่นอนว่ามีโอกาสไหลออกนอกเส้นทาง กล่าวคือไม่ได้ไหลมายังหลอดอาหารแต่กลับไหลไปยังที่อื่นๆ นั่นอาจทำให้เกิดผลต่อกล่องเสียง ลำคอ หรือแม้กระทั่งปอดได้

หากยังละเลย มองว่าเป็นเรื่องเล็ก รู้สึกชินชา หรืออยู่ร่วมกับอาการเหล่านี้ได้อย่างปกติ นั่นเท่ากับกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง ...เสี่ยงเป็นอาการเรื้อรังและขยายไปสู่โรคมะเร็งหลอดอาหาร

ทางการแพทย์แบ่งภาวะของโรคกรดไหลย้อนออกเป็น 3 ระดับ คือ 1.ผู้ป่วยมีภาวะกรดไหลย้อนบ้างในบางครั้ง เป็นบ้างไม่เป็นบ้าง แล้วก็หายไป ไม่มีผลต่อสุขภาพมากมาย 2.ผู้ป่วยจะมีอาการกรดไหลย้อนขึ้นมาเฉพาะที่บริเวณหลอดอาหาร 3.ผู้ป่วยมีกรดไหลย้อนจากกระเพาะอาหารมาก จนไหลขึ้นไปถึงกล่องเสียงหรือหลอดลม

สาเหตุของการเกิดโรค นอกจากจะเกิดจากความผิดปกติของหูรูดหลอดอาหาร หรือความผิดปกติในการบีบตัวของหลอดอาหารในตัวผู้ป่วยเองแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นเสริมอีกด้วย

ไม่ว่าจะเป็น การนอนหลังจากรับประทานอาหารไม่ถึง 4 ชั่วโมง หรือการสูบบุหรี่ ดื่มสุราเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ น้ำอัดลม การรับประทานอาหารประเภท ของทอด ของมัน หรืออาหารที่มีรสเปรี้ยวจัด เผ็ดจัด หรือแม้แต่การเกิดโรค Hiatus hernia คือโรคที่เกิดจากกระเพาะอาหารส่วนต้น ยื่นเข้าไปกะบังลม

อาการของกรดไหลย้อน แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ 1.กรดไหลย้อนที่เกิดในหลอดอาหาร จะมีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก รู้สึกเหมือนมีก้อนอยู่ในลำคอ แสบลิ้นเรื้อรัง จุกแน่นแถวๆ หน้าอกคล้ายอาหารไม่ย่อย อาการนี้มักจะเป็นมากขึ้นหลังอาหารมื้อหลัก การโน้มตัวไปข้างหน้า การยกของหนัก หรือการนอนหงาย

ที่สำคัญ คือ จะมีอาการแสบหน้าอก เรอเปรี้ยว รู้สึกเหมือนมีกรดซึ่งเป็นน้ำรสเปรี้ยว หรือรสขมไหลย้อนขึ้นมาในปาก ภาวะดังกล่าวนี้อาจทำให้เกิดหลอดอาหารอักเสบ ถ้าเป็นมากจนเกิดแผลรุนแรง อาจทำให้หลอดอาหารตีบหรือเกิดการเปลี่ยนแปลงเซลล์ของเยื่อบุอาหารได้

2.กรดไหลย้อนนอกหลอดอาหาร จะมีเสียงแหบเรื้อรัง มักมีเสียงแหบตอนเช้า หรือมีเสียงผิดปกติไปจากเดิม ไอเรื้อรัง รู้สึกสำลักในเวลากลางคืน หรือในบางรายอาจมีอาการทางระบบหายใจ เช่น หอบหืด หรืออาการเจ็บหน้าอกได้

สำหรับแนวทางการรักษา นอกจากควบคุมพฤติกรรมรับประทานอาหารแล้ว ควรเลี่ยงการนอนตะแคงขวา เพราะท่านี้จะทำให้กระเพาะอยู่เหนือหลอดอาหารอาจทำให้อาการกำเริบได้ นอกจากนี้ ควรนอนหัวให้สูงประมาณ 610 นิ้ว โดยหนุนที่ขาเตียง ไม่ควรใช้หมอนหนุนที่ศีรษะ เพราะทำให้ความดันในช่องท้องสูง

ที่สำคัญที่สุด คือ การเดินทางไปพบแพทย์ เพื่อรับการรักษาอย่างถูกวิธี