จำให้มั่นจะได้ไม่ต้องเสียใจ

มีอะไรที่เราควรทำแล้วไม่ได้ทำอีกไหม?

ถ้ามีโอกาสและมีเวลาให้ทบทวนก่อนจะจากโลกนี้ไป เรายังมีอะไรที่เราเสียดายว่าไม่ได้ทำมันอยู่อีกหรือเปล่า?

เมื่อเร็วๆ นี้ โครงการเผชิญความตายอย่างสงบ เครือข่ายพุทธิกา ได้นำข้อมูลจาก DhammaFriends And Family มาเผยแพร่ต่อ โดยระบุว่าคุณหมอชาวญี่ปุ่นชื่อ Ootsu Shuuichi ผู้ทำหน้าที่แพทย์บรรเทาทุกข์ (Palliative medicine physician) หรือแพทย์ผู้มีหน้าที่บรรเทาความทุกข์ทางร่างกายและจิตใจให้กับผู้ที่ป่วยเป็นโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาด ได้รวบรวมความในใจของผู้ป่วยมะเร็งขั้นสุดท้าย ในช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิต จำนวนกว่า 1,000 คน มาเขียนเป็นหนังสือชื่อ “25 เรื่องที่เสียใจในยามเสียชีวิต” (25 : shinu toki ni koukai suru koto nijuugo) เพื่อเตือนใจให้ผู้มีสุขภาพแข็งแรงและมีลมหายใจปกติได้ฉุกใจคิด จะได้ใช้ชีวิตให้คุ้มค่า

จากการได้พูดคุยกับคนเหล่านั้น คุณหมอ สรุปได้ว่า มีอยู่ 25 เรื่อง ที่คนใกล้ตายมักรู้สึกเสียใจเมื่อต้องจากโลกนี้ไป

ทั้ง 25 เรื่องนี้ จำแนกออกได้เป็น 4 หมวด คือ 1.เรื่องที่ค้างอยู่ในใจ เป็นเรื่องที่คิดถึงก่อนเรื่องอื่นใด 2.เรื่องที่เสียใจที่ไม่ได้ทำเสียก่อนตอนยังดีและมีโอกาส 3.เรื่องที่เป็นความผิดพลาดในอดีต ที่สำนึกได้ว่าไม่ควรทำมันลงไปเลย 4.เรื่องสายเกินไปเพราะต้องเผชิญหน้ากับความตายเสียแล้ว

ทั้ง 4 หมวด 25 เรื่องนั้น ได้แก่

เรื่องที่รู้สึกเสียใจก่อนเรื่องอื่นใดทั้งหมด

1.การที่ไม่ได้ให้ความสำคัญกับสุขภาพ

2.การที่ไม่สามารถทำความฝันให้เป็นจริง

3.การที่ไม่ได้กำหนดว่าจะจัดการกับมรดกอย่างไร

4.การที่ไม่ได้กลับไปยังบ้านเกิด

เรื่องที่เสียใจว่าน่าจะได้ทำเสียก่อนหน้านี้

5.การที่ไม่ได้ทำสิ่งที่ตนเองอยากทำ

6.การที่ไม่ได้ใจดีมีเมตตากับผู้อื่น

7.การที่ไม่ได้คิดถึงเรื่องงานศพของตนเอง

8.การที่ไม่ได้รับประทานอาหารอร่อยๆ เอาไว้

9.การที่ทำแต่งานโดยไม่ได้แบ่งเวลาให้กับงานอดิเรก

10.การที่ไม่ได้ไปท่องเที่ยวในสถานที่ที่อยากไป

11.การที่ไม่ได้พบกับคนที่อยากพบ

12.การที่ไม่ได้มีความรักที่เหลืออยู่ในความทรงจำ

13.การที่ไม่ได้แต่งงาน

14.การที่ไม่ได้เลี้ยงดูบุตร

15.การที่ไม่ได้ให้บุตรแต่งงาน

เรื่องที่เสียใจว่าไม่ควรทำลงไป

16.การที่ไม่ได้เลิกสูบบุหรี่

17.การที่กระทำเรื่องผิดศีลธรรมหรืออาชญากรรม

18.การที่ใช้ชีวิตโดยถูกจับเหวี่ยงไปตามอารมณ์

19.การที่ใช้ชีวิตไปโดยเชื่ออย่างสนิทใจว่าตนเองเป็นที่หนึ่ง

เรื่องที่เสียใจเมื่อเผชิญหน้ากับความตายของตนเอง

20.การที่ไม่ได้แสดงเจตจำนงก่อนจะเสียชีวิต

21.การที่ไม่ได้ใช้เวลาที่เหลืออยู่ให้เป็นประโยชน์

22.การที่ไม่ได้เหลือหลักฐานในการมีชีวิตของตนเอง

23.การที่ไม่สามารถก้าวข้ามปัญหาระหว่างความเป็นกับความตายได้

24.การที่ไม่ทราบคำสอนของพระเจ้าและพระพุทธเจ้า

25.การที่ไม่ได้ถ่ายทอดคำว่า “ขอบคุณ” แก่คนที่รัก

หนังสือเล่มนี้ของคุณหมอ Ootsu Shuuichi ตีพิมพ์ออกมาครั้งแรกเมื่อปี 2552

แพทย์หนุ่มวัย 38 ปี ท่านนี้บอกว่า ใช่ว่าทุกคนจะจากโลกนี้ไปโดยมีเรื่องค้างคาใจ คนป่วยที่จบสิ้นชีวิตอย่างสงบ ไม่มีความเสียใจใดๆ เลยก็มี แต่คนเหล่านั้นมัก “จะเป็นผู้ที่ยอมรับความตายของตนได้แต่เนิ่นๆ และได้เตรียมการต่างๆ เอาไว้แล้ว”

หลังรับฟังความสำนึกเสียใจในโอกาสสุดท้ายที่มีลมหมายใจอยู่มานักต่อนัก คุณหมอ Ootsu Shuuichi บอกเราว่า ถ้าคนเราสำนึกไว้ได้ตลอดเวลาว่า ความตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เราก็จะใช้ชีวิตในแต่ละวัน เสมือนกับเป็นวันสุดท้ายของชีวิต

เมื่อเราใช้ชีวิตในทุกเวลานาทีอย่างคุ้มค่า ยามที่เราจะต้องจากโลกนี้ไป เราก็จะไม่มีอะไรที่ต้องเสียใจหรือแบกทุกข์ไปเผชิญกับความตาย

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือขายดีในหลายประเทศ อย่าง เกาหลี เป็นต้น นั่นอาจเพราะเราสามารถเรียนรู้จากความผิดพลาดของคนอื่น โดยใช้ทั้ง 25 เรื่องนี้ เป็นโจทก์ถามตัวเองและสิ่งเตือนใจตัวเองได้ว่า สิ่งที่ควรทำหรือไม่ควรทำ

โดยธรรมชาติแล้ว ความคุ้นชินจะทำให้เราประมาทเหมือนๆ กันหมดไม่ว่าชาติใดภาษาใด

เราจะสรุปความทั้งหมดนี้เป็นความไม่ประมาท เห็นว่าชีวิตและเวลาเป็นสิ่งมีค่า ดื่มด่ำกับการใช้ชีวิต อย่าแค่หาอยู่หากิน หาที่ทางที่เหมาะสมสำหรับตัวเองในระหว่างการมีกับไม่มี ระหว่างโลกกับธรรม หรืออื่นใดก็ได้ แต่พระพุทธองค์สรุป 25 ข้อนี้ ไว้ในปัจฉิมโอวาทสั้นๆ เมื่อสองพันกว่าปีมาแล้วว่า “...เราขอเตือนเธอทั้งหลายให้จำมั่นไว้ว่า สิ่งทั้งปวงมีความเสื่อมและสิ้นไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงอยู่ด้วยความไม่ประมาทเถิด”

ความลับของการรู้แจ้งเรื่องนี้ อยู่ที่การลงมือทำ

ขอให้รื่นรมย์กับชีวิตครับ