ผู้คนเชิงวัฒนธรรม

โดย...นพพล ชูกลิ่น

วันนี้ผมนั่งค้นสต๊อกภาพเพื่อเขียนต้นฉบับ บังเอิญเห็นภาพผู้คนต่างๆ มากมายที่ผมถ่ายภาพเก็บไว้ เลยคิดได้ว่าน่าจะนำภาพถ่ายผู้คนที่ผมเรียกขึ้นเองว่า “ภาพถ่ายผู้คนเชิงวัฒนธรรม” เป็นคำที่ผมเรียกขึ้นมาเองนะครับ ทำไมผมถึงให้นิยามนี้ ก็เพราะว่าบางครั้งการถ่ายภาพผู้คน สิ่งหนึ่งที่นักถ่ายภาพควรคำนึงถึงคือทำอย่างไรให้คนที่ถูกถ่ายภาพสามารถบอกเล่าเรื่องราว ความรู้สึกนึกคิด ความเป็นตัวตนของเขาออกมาจากภาพให้ได้ ดังนั้นส่วนประกอบต่างๆ ที่อยู่ในภาพจึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก ผมขอนำเสนอแนวคิดว่าด้วยองค์ประกอบของการถ่ายภาพบุคคลมาพอเป็นแนวทางง่ายๆ ดังนี้นะครับ

1.เราคงต้องพูดถึงคนที่ถูกถ่าย หรือที่ผมมักใช้คำเรียกว่า (Subject) เป็นสิ่งแรก สำหรับสิ่งที่สำคัญก็คือ Subject ต้องสามารถถ่ายทอดอารมณ์ออกมาได้ด้วยสีหน้า แววตา ร่องรอยบนใบหน้า รอยยิ้มทิศทางการหันหน้า สายตาที่ทอดมอง สำหรับสิ่งที่ผู้ถ่ายต้องคำนึงถึง คือ แสงเงาที่ตกกระทบลงบนใบหน้า ทิศทางการเปิดพื้นที่ในภาพให้มีพื้นที่ว่างไปตามทิศทางที่แบบมองไปหรือหันไป

 

2.ลักษณะเครื่องแต่งกายของแบบ แบ่งเป็นเครื่องแต่งกายตามวัฒนธรรม หรือเทศกาลต่างๆ แต่งกายตามอาชีพ แต่งกายตามบุคลิกลักษณะของแบบ หรือพูดง่ายๆ ตามที่แบบชอบ เครื่องแต่งกายเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะจะเป็นสิ่งแรกที่สามารถสื่อสารกับผู้ชมภาพได้ และมีส่วนสำคัญที่จะทำให้ภาพดูน่าสนใจมากขึ้น อาทิ เครื่องแต่งกายประจำชาติ เป็นต้น

3.สภาพแวดล้อม อันนี้นอกจากจะมีความสำคัญในแง่การเล่าเรื่องในภาพแล้ว จากประสบการณ์ที่ผมพบ แสงและสีของสภาวะแวดล้อมมีส่วนสำคัญมาก เพราะจะทำให้เกิดบรรยากาศของภาพ ทำให้ภาพมีความเข้มข้นน่าสนใจมากขึ้น

 

4.สิ่งที่อยากฝากให้ผู้อ่านโดยเฉพาะอย่างยิ่งมือใหม่ที่มักจะชอบถ่ายภาพแล้วทำให้ฉากหลังเบลอ ด้วยเทคนิคการถ่ายไม่ใช่เรื่องยากนะครับ เอาไว้จะเล่าให้ฟังอีกครั้งนะครับ แต่สิ่งที่ผมอยากบอกกับนักถ่ายภาพมือใหม่มีสิ่งที่สำคัญมากคือระดับการเบลอของภาพต้องถูกนำมาสร้างและสนับสนุนองค์ประกอบของภาพได้นั้น คือ ต้องกำหนดขนาดของความเบลอที่เหมาะสมกับภาพที่ต้องการนำเสนอ สำหรับช่างภาพมืออาชีพให้ความสำคัญกับความชัดลึกชัดตื้นเป็นอย่างมาก กับระยะของการถ่ายภาพที่ทำให้ภาพมีความเบลอที่มีสีและขนาดของภาพที่เบลอไม่ผิดเพี้ยน หรือถ้าเบลอจนขาดหายไม่เป็นรูปทรง แต่เกิดแถบสีที่มีสีสัน หรือขึ้นเป็นภาพกลมๆ หรือที่เรียกว่าโปเก้ ซึ่งมีหลากหลายมากขึ้นอยู่กับชนิดของเลนส์ ยิ่งมีรูรับแสงที่กว้างมากๆ ก็จะแพงมากๆ นะครับ

การถ่ายภาพผู้คนในเชิงวัฒนธรรม คือ การเก็บภาพในอิริยาบถหรือกิจกรรมต่างๆ ที่ภาพสามารถเล่าเรื่องได้ทันทีที่ผู้ชมภาพเห็นแล้วเข้าใจได้ทันที ภาพตัวอย่างที่ผมลงให้ท่านผู้อ่านเห็นเป็นการบอกเล่าถึงความแตกต่างของเผ่าพันธุ์และวัฒนธรรมที่แตกต่าง สถานที่ที่ผมเก็บภาพชุดนี้ไว้มีตั้งแต่ประเทศไทย พม่า แคชเมียร์ เขมร นะครับ ทั้งหมดผมเพียงอยากจะบอกกับท่านผู้อ่านเพียงว่าการถ่ายภาพบุคคลมีหลากหลายประเภท หลากหลายเทคนิค ให้ท่านได้ศึกษาค้นคว้านะครับ ถ้ามีโอกาสจะมาเล่าการถ่ายภาพผู้คนในแต่ละประเภทอีกทีนะครับ