นพ.วิรุณ โทณะวณิก ผู้ริเริ่มฝังแร่รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

โดย...ณัฐจักร วงษ์ยิ้ม

มะเร็งถือเป็นโรคร้ายที่คร่าชีวิตคนไทยมากที่สุด หนึ่งในนั้นคือมะเร็งต่อมลูกหมาก ที่เป็นภัยเงียบสำหรับผู้ชาย ถึงแม้ปัจจุบันสามารถรักษาให้หายขาดได้โดยการผ่าตัดหรือฉายแสง แต่ก็มาพร้อมกับภาวะแทรกซ้อน เกิดผลข้างเคียงต่อร่างกาย เช่น ปัสสาวะรั่ว หมดสมรรถภาพทางเพศ ฯลฯ จึงมีการคิดค้นวิธีการรักษาที่เป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก นั่นคือการฝังแร่ (Brachytherapy) ที่ช่วยคงไว้ซึ่งคุณภาพชีวิตที่ดีหลังได้รับการรักษา โดยมีการใช้อย่างแพร่หลายในสหรัฐอเมริกา

นพ.วิรุณ โทณะวณิก แพทย์อาวุโสด้านการฝังแร่เพื่อรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก ประจำอยู่ที่ศูนย์รักษามะเร็งด้วยรังสีของคริสติน่าแคร์ มลรัฐเดลาแวร์ สหรัฐอเมริกา ผู้ได้ชื่อว่าเป็นรังสีแพทย์รักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการฝังแร่ที่เป็นที่ยอมรับระดับนานาชาติ ด้วยความเชี่ยวชาญจากประสบการณ์การฝังแร่มากว่า 17 ปี คนไข้เข้ารับการรักษามากกว่า 2,200 ราย ที่สำคัญคือ หมอวิรุณ เป็นผู้ริเริ่มนำนวัตกรรมการฝังแร่เข้ามาใช้ในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรังสีแพทย์รักษามะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการฝังแร่ ที่โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 3 เทพารักษ์ อีกด้วย

หมอวิรุณ เติบโตในครอบครัวที่ปลูกฝังมาตั้งแต่อ้อนแต่ออกในวิชาชีพหมอ หลังจากจบการศึกษาด้านวิทยาศาสตรบัณฑิต และเตรียมแพทยศาสตรบัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็เข้าเป็นแพทย์ฝึกหัดที่โรงพยาบาลศิริราชและโรงพยาบาลกลาง จากนั้นเข้าร่วมโครงการแลกเปลี่ยนที่โรงพยาบาลเซนต์แคล เมืองชเน็คทาดี มลรัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เมื่อได้เรียนรู้จากหมอรุ่นพี่ชาวไทยที่เชี่ยวชาญด้านการฝังแร่เพื่อรักษาโรค จึงเป็นจุดเริ่มต้นของประสบการณ์ด้านรังสีบำบัด ณ โรงพยาบาลของมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ เมืองบัลติเมอร์ มลรัฐแมรีแลนด์ สหรัฐอเมริกา

การรักษามะเร็งต่อมลูกหมากโดยการฝังแร่ เป็นการใช้กัมมันตรังสีเพื่อบำบัดเซลล์มะเร็ง เริ่มจากอัลตราซาวด์ผ่านทางทวารหนักเพื่อตรวจวัดปริมาตรของต่อมลูกหมาก จากนั้นนำภาพที่ได้ไปคำนวณหาพิกัดในการฝังแร่ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ แต่ละคนจะฝังแร่ไม่เท่ากัน มีตั้งแต่ 40 กว่าเม็ด ไปจนถึงร้อยกว่าเม็ด ขั้นตอนการฝังใช้เครื่องยิงแร่ หรือปืนมิก ฝังเข้าไปที่ตำแหน่งตามโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งมีความแม่นยำและมีประสิทธิภาพสูง

ปัจจุบันแร่ที่ใช้ในการฝังเพื่อรักษามะเร็งต่อมลูกหมากมีอยู่ 3 ชนิด ได้แก่ แร่ไอโอไดน์ (Iodine – 125) พาเลเดียม (Paladium – 192) และซีเซียม (Cesium – 131) โดยเป็นแร่สังเคราะห์ที่ทำขึ้นโดยเฉพาะ บรรจุแร่ไว้ในแท่นไทเทเนียม ซึ่งมีความปลอดภัยสูง หมอวิรุณ ระบุว่า ผู้ป่วยมะเร็งในระยะเริ่มแรก หรือระยะ 1 ถึง 2เอ มีโอกาสหายถึงร้อยละ 97 แต่สำหรับผู้ป่วยระยะ 4 ขึ้นไป ไม่ควรใช้วิธีดังกล่าวแล้ว

ประโยชน์ของการรักษามะเร็งโดยการฝังแร่ คือ ผู้ป่วยไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องฉายแสง ไม่มีบาดแผลมาก ที่สำคัญคือส่งผลกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศน้อยมาก และไม่มีผลต่อการกลั้นปัสสาวะหรือการขับถ่าย เพราะการฝังเม็ดแร่ก็เพื่อเป็นต้นกำเนิดของรังสีที่แผ่ออกมาทำลายเซลล์มะเร็งในต่อมลูกหมาก โดยไม่กระทบกระเทือนอวัยวะใกล้เคียง ความเสี่ยงที่จะมีอาการแทรกซ้อนต่างๆ จึงไม่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ดี การไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ ชายวัย 35-40 ปี ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ควรเจาะเลือดหาค่า PSA 2-3 ครั้งต่อปี และสำหรับผู้ไม่มีประวัติครอบครัว เมื่ออายุ 50 ปี ควรไปเจาะเลือดหาค่า PSA ทุกๆ ปี เพื่อวินิจฉัยโรคในระยะเริ่มต้น เพราะการรักษามะเร็งในระยะแรกมีโอกาสหายขาดมากที่สุด และอย่าลืมว่าการป้องกันไว้ก่อนย่อมดีกว่าแก้ไข