ละครสัตว์ของ เฟร์นันโด โบเตโร

โดย...อฐิณป ลภณวุษ / ภาพ เอพีเอเอฟพีรอยเตอร์ส (ภาพศิลปิน)

คณะละครสัตว์ (บนผืนผ้าใบ) สีสันสุดน่ารักของ เฟร์นันโด โบเตโร จิตรกรชาวโคลัมเบีย สร้างสรรค์ขึ้นมาในปี 2006

“ผมกำลังเดินทางไปในเมืองเล็กๆ ริมชายฝั่งแปซิฟิกแห่งหนึ่งของเม็กซิโก ซึ่งมีคณะละครสัตว์ไปเปิดการแสดงอยู่ที่นั่นพอดี” เฟร์นันโด เล่าที่มาที่ไปของคอลเลกชั่นชื่อดัง “ผมตื่นเต้นมากที่เมืองเงียบๆ แห่งนั้นมีอะไรให้ตื่นตาตื่นใจ ผมไปดูคืนแรกไม่พอ อีกคืนต้องไปอีก พอเขารู้ว่าผมทำอาชีพอะไร พวกเขาก็อนุญาตให้ผมเข้าไปถึงหลังเวที ไปดูตามเทรลเลอร์ของนักแสดงหลายๆ คน ว่าจริงๆ แล้วพวกเขามีความเป็นอยู่กันอย่างไร” จิตรกรผู้มีภาพวาดอัดเป็นเอกลักษณ์สุดอวบอ้วน เล่าให้ฟังราวกับเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวาน

แน่นอนว่า ความบังเอิญครั้งนั้น กลายมาเป็นคอลเลกชั่นใหญ่ขนาดที่มี 130 ภาพวาด กับอีก 50 ดรอว์อิ้ง ซึ่งตอนนี้ออกมาเป็นหนังสือ Circus: Paintings and Works on Paper (สำนักพิมพ์ Glitterati) ซึ่งมี เคอร์ติส บิล เปปเปอร์ นักเขียนและอดีตบรรณาธิการนิตยสารนิวส์วีค เป็นผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ โดยหน้าปกนำภาพเซลฟ์พอร์เทรตของ เฟร์นันโด ในชุดสีเขียวแบบทหาร ล้อมรอบไปด้วยตัวตลก คนคุมสิงโต คนไต่เชือก ฯลฯ ในบรรยากาศของคณะละครสัตว์

นอกจากภาพวาดครบเซตของคอลเลกชั่น Circus แล้ว ในหนังสือ Circus: Paintings and Works on Paper ยังรวบรวมเรื่องราวทุกสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกัน ไม่ว่าจะเป็นการจัดแสดงนิทรรศการครั้งแรกที่เมืองซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ณ แกลเลอรี่ กมูร์ซินสกา ในปี 2008 ตามด้วยการผสมผสานคอลเลกชั่น Circus กับผลงานที่วาดเกี่ยวกับเหยื่อความรุนแรงในคุกอาบู กาห์ริบ ของอิรัก แต่ไม่ว่าจะเป็นคอลเลกชั่นอะไร คนที่ได้เห็นภาพเขียนของ เฟร์นันโด โบเตโร เพียงครั้งเดียวก็จะจดจำผลงานของเขาได้ทันที

ด้วยบุคลิกของตัวละครต่างๆ ที่สุดแสนจะเจ้าเนื้อ พร้อมทั้งการให้สีที่สดใส ดูน่ารักคลับคล้ายภาพวาดการ์ตูน แม้ว่าจะเป็นภาพชุดที่เล่าเรื่องราวในคุกที่อิรักดังกล่าว ซึ่งในช่วงที่ภาพออกมาก็มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์มากมาย

“ผมเชื่อมั่นในแนวทางการทำงานของผมนะครับ ภาพวาดของผมมีเอกลักษณ์ และผมก็เชื่อว่าการใช้สีสดๆ มีอิทธิพลต่อความรู้สึกและความรับรู้ของผู้คน ภาพวาดจากคุกอาบู กาห์ริบดูน่ากลัวอยู่แล้วครับ และถึงแม้แต่ชุดละครสัตว์ ที่มีสีสันเยอะกว่ามาก แต่ด้วยหน้าตาหลังการแต่งหน้าของตัวละคร ด้วยรอยยิ้มที่จืดจางเบาบางมาก ก็ทำให้ไม่ได้เป็นคอลเลกชั่นที่ดูแล้วมีความอิ่มเอมแต่ประการใด” จิตรกรชาวโคลัมเบียกล่าว

นอกจากผลงานทั้งสองชุดที่กล่าวไป เฟร์นันโด โบเตโร มีผลงานอันน่าจดจำ อย่างภาพวาดเลียนแบบศิลปินดัง แต่เป็นภาพในฉบับอวบอ้วน ไม่ว่าจะเป็นภาพโมนาลิซา เลียนแบบเลโอนาร์โด ดา วินชี หรือภาพนักเต้นบัลเลต์ ที่วาดเลียนแบบผลงานของเอดูอาร์ด โมเนต์ เขานับเป็นศิลปินที่ร่ำรวยที่สุดในโลกคนหนึ่ง วัดจากการมีบ้านมากมายหลายหลัง ทั้งในโมนาโก ฝรั่งเศส กรีซ อิตาลี นิวยอร์ก และที่โคลัมเบีย บ้านเกิด

เล่ากันว่า สมัยยังหนุ่มๆ เขาใช้เวลาวาดภาพวันละ 10 ชั่วโมง ทว่า ปัจจุบัน ในวัย 81 เขาลดลงเหลือเพียงวันละ 5 ชั่วโมงแล้ว ศิลปินดังบอกว่า Circus เป็นคอลเลกชั่นที่ใหญ่ที่สุด และสำคัญที่สุดในชีวิตของเขา ปัจจุบันเขาหันมาทำงานสูงสุดคืนสู่สามัญ อย่างภาพ สติลล์ไลฟ์ เหมือนที่ศิลปินหลายๆ คนนิยมทำกันในบั้นปลายของชีวิตการทำงาน

ล่าสุด พิพิธภัณฑ์หอศิลป์พุชคิน ในกรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย เตรียมจัดนิทรรศการรำลึกถึง Circus ในเดือน พ.ค.ที่จะถึงนี้