ย้อนรอยล้อ รถตู้โฟล์คของพ่อ

โดย...โยธิน อยู่จงดี

เมื่อชายหนุ่มวัยกลางคนอย่าง สุขุม พันธุศิริ ประธานกลุ่มสยามวีดับบลิว คลาสสิก คลับ ซึ่งเป็นกลุ่มของคนรักรถโฟล์คสวาเกนคลาสสิก เริ่มวาดฝันจะทำสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตของเขาครั้งหนึ่ง ด้วยการนำรถพระที่นั่งหรืออย่างน้อยๆ ก็เป็นรถในพระราชกรณียกิจมาจัดแสดงในงาน สยามโฟล์คสวาเกน เฟสติวัล 2014 ซึ่งเป็นงานใหญ่ของกลุ่ม เขาจึงเริ่มออกเดินทางตามหารถตู้โฟล์คในพระราชกรณียกิจจากความว่างเปล่า จนกระทั่งฝันนั้นเป็นจริง

ตามรอยล้อ

ราวๆ เดือน มี.ค. 2556 หลังจบงานรวมกลุ่มรถงานหนึ่ง สุขุม ได้มีโอกาสพูดคุยกับ ดร.ปราจิน เอี่ยมลำเนา เจ้าของงานมอเตอร์โชว์ ว่าตัวเขาเองอยากมีโอกาสนำรถโฟล์คในพระราชวังออกมาแสดงเป็นเกียรติแก่คนรักโฟล์คคลาสสิก ซึ่งเป็นหนึ่งในความฝันของเขามาช้านาน ดร.ปราจิน เลยบอกว่าให้ทำหนังสือและทำเรื่องเสนอไปที่สำนักพระราชวัง

ด้วยช่องทางบางอย่างทำให้ สุขุม ตัดสินใจเดินหน้ายื่นเรื่องด้วยตัวของเขาเองดีกว่า เว็บไซต์กูเกิลถูกเปิดเพื่อค้นหาข้อมูลในเบื้องต้น ประกอบกับความทรงจำหลายอย่างที่เคยเห็นรถโฟล์คคลาสสิกในพระราชวัง รวมทั้งข้อมูลจากเพื่อนๆ ในวงการบางส่วนทำให้เขารู้ว่ามีรถตู้โฟล์คโบราณถูกเก็บไว้ที่พระที่นั่งวิมานเมฆ

ไม่นานนักเขาจึงเดินทางไปพระที่นั่งวิมานเมฆเพื่อทำเรื่องขอยืมรถมาจัดแสดงตามฝัน แต่ก็พบกับความผิดหวังเมื่อรถทั้งหมดได้ถูกย้ายไปที่พระราชวังสนามจันทร์ตั้งแต่ปี 2540

“พอผมทราบว่ารถได้ถูกย้ายไปเก็บไว้ที่ จ.นครปฐม พระราชวังสนามจันทร์ ก็เลยขับรถไปที่นครปฐม จนได้เห็นรถจอดอยู่ทั้งหมด 6 คัน ผมได้มีโอกาสเข้าไปดูสภาพอย่างใกล้ชิดเพื่อถ่ายรูปทุกส่วนของรถอย่างละเอียด ความรู้สึกเวลานั้นรู้สึกดีใจมากๆ มันเป็นความภูมิใจของคนเล่นรถตู้โฟล์คคลาสสิกอย่างผม และมันจะกลายเป็นความภูมิใจของทุกคนที่มีใจรักในสิ่งเดียวกัน

สภาพของรถเท่าที่ผมดูจากสภาพตอนนั้นถือว่าอยู่ในสภาพที่ดีพอใช้ คือยังอยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้หากมีความจำเป็นต้องนำมาใช้ และการตกแต่งภายในค่อนข้างจะเดิมๆ ถ้าพูดถึงความสวยแล้วเป๊ะคงไม่ใช่ แต่ถ้าเป็นรถในพระราชกรณียกิจนั้นก็อย่างที่เรารู้ๆ กันก็คือ เป็นรถเพื่อใช้งาน ดังนั้นเรื่องการดูแลรักษาก็พอเหมาะพอควรกับการใช้งาน แต่นั่นไม่ใช่ประเด็นสำคัญของเรื่อง ความสำคัญอยู่ที่ประวัติความเป็นมาของตัวรถและประวัติการใช้งานก็ไม่ได้มีการเก็บบันทึกไว้ ผมจึงต้องสืบค้นเพิ่มเติมที่สำนักพระราชวังอีกครั้ง” สุขุม เล่าเส้นทางการค้นหารถตู้โฟล์คที่ใช้ในพระราชกรณียกิจ ที่ดูเหมือนจะไม่ได้ราบรื่นสักเท่าไรนัก

หลังจากนั้นไม่นานเขาก็ได้ยื่นเรื่องต่อผู้อำนวยการสำนักพระราชวังสนามจันทร์ พร้อมส่งโปรไฟล์ประวัติของตัวเอง รวมทั้งรูปการจัดงานทั้งหมดที่เคยจัดมา รวมทั้งแผนงานการดำเนินการในการจัดแสดงทั้งหมดให้ไป วันที่ถือหนังสือไปท่านก็ตอบรับมาค่อนข้างดี เพียงแต่เราต้องใส่รายละเอียดตั้งแต่ขั้นตอนการดำเนินการขนย้าย ตำแหน่งที่จัดแสดง การดูแลรักษาความปลอดภัย จนถึงขั้นตอนการส่งคืนทั้งหมด

 

เวลาผ่านไปจนกระทั่งหลังวันปีใหม่เพียง 1 วัน ก็มีจดหมายตอบรับอนุญาตจากสำนักพระราชวังให้เรานำไปจัดแสดงได้ ท่ามกลางความดีใจและภูมิใจ ความกดดันเล็กๆ ก็เริ่มก่อตัวขึ้น เรื่องรถไม่ใช่ปัญหา ข้อมูลสเปกรถก็ไม่ใช่ปัญหา ปัญหาอยู่ที่เรื่องของข้อมูลประวัติตัวรถว่าเคยถูกใช้ที่ไหน อย่างไร แต่ดูเหมือนว่าการบันทึกข้อมูลในสมัยก่อนจะยังไม่ดีพอ ทำให้ข้อมูลในหลายๆ ส่วนนั้นขาดหายไป

กระนั้นจะไปกล่าวโทษคนจดบันทึกก็คงไม่ถูกเสียทีเดียว เพราะคงไม่มีใครรู้ว่าอีก 30 ปีต่อมาจะมีคนอยากเอารถคันนี้ไปจัดแสดง แล้วจะบันทึกไปเพื่ออะไร

แต่ที่หนักกว่าบันทึกการใช้งานก็คือเล่มทะเบียน บางคันแม้กระทั่งเลขแชสซีตัวถังก็ยังไม่มีบันทึกไว้ ภาระหนักจึงตกเป็นของ สุขุม ที่ต้องไล่ประวัติ ช่วยตรวจสอบเลขตัวถัง รหัสเครื่อง เพื่อจะได้ระบุที่มาว่ามาจากไหน ผลิตในปีอะไร

รถในพระราชกรณียกิจ

“ตามข้อมูลที่ได้จากสำนักพระราชวัง พบว่า รถที่ใช้ในพระราชกรณียกิจจะมีทั้งส่วนที่จัดซื้อเพื่อใช้ในงานของสำนักพระราชวังและอีกส่วนหนึ่งจะมีพสกนิกรหรือบริษัทห้างร้านถวายพระองค์ท่านเพื่อใช้ตามพระราชประสงค์ ทั้งหมดก็จะใช้ชื่อของพระองค์ท่านเป็นเจ้าของในเล่มทะเบียน

เท่าที่ผมศึกษาข้อมูลเรื่องรถที่ใช้ในพระราชกรณียกิจจริงๆ ส่วนมากจะเป็นของแลนด์โรเวอร์ในการเข้าถึงพื้นที่ทุรกันดารเพื่อวางแผนพัฒนาพื้นที่ให้ประชาชน

 

ดังนั้น รถตู้โฟล์คส่วนมากจะเป็นรถตามเสด็จในขบวนมากกว่า จากที่สืบค้นข้อมูลบันทึกในวังพบเพียง 2 งานเท่านั้นที่มีข้อมูลปรากฏ แต่เราก็ไม่ได้คาดหวังว่าจะต้องเป็น ถึงไม่จำเป็นว่าจะเป็นรถที่พระองค์ท่านประทับก็ได้ ขอแค่เป็นส่วนหนึ่งในขบวนเสด็จก็พอใจแล้ว” สุขุม เล่าถึงช่วงเวลาในการสืบค้นข้อมูลซึ่งเป็นไปอย่างยากลำบาก

ทั้ง 6 คันที่ได้นำมาจัดแสดงก็คือ เป็นรถตู้โฟล์คหน้าวี 4 คัน อีก 2 คันเป็นรถตู้โฉมแตงโม แต่ละคันก็จะตกแต่งแตกต่างกัน บางคันก็จะตกแต่งแบบวีไอพี บางคันก็เป็นแบบเดิมๆ ของรถ เป็นรถที่ผลิตในช่วงปี ค.ศ. 1953-1973 เป็นรุ่นแรกๆ ที่ใช้เครื่องยนต์แบบระบบระบายอากาศหรือแอร์คูลทั้งหมด เป็นรถที่ผลิตในช่วงสงครามโลกเพื่อการเดินทางข้ามทะเลทราย

เราจะเห็นได้ว่ากระจกรถด้านหน้าสามารถเปิดออกได้เพื่อรับลมเข้าสู่ตัวรถระหว่างเดินทาง เนื่องจากสมัยก่อนไม่มีแอร์คอนดิชั่น เครื่องยนต์จะมีขนาดตั้งแต่ 1,500-1,800 ซีซี 16 แรงม้า มีเกียร์ทั้งหมด 4 เกียร์ ในเล่มทะเบียนทั้งหมดถูกใช้ในพระตำหนักจิตรลดา จากข้อมูลที่ได้จาก รัตนาวุธ วัชโรทัย ที่ปรึกษาฝ่ายกิจกรรมพิเศษ สำนักพระราชวัง ระบุว่า เคยตามเสด็จในพระราชกรณียกิจอยู่หลายครั้ง จนกระทั่งถูกเก็บรวบรวมมาอยู่ที่พระราชวังสนามจันทร์ และเป็นส่วนหนึ่งในการจัดแสดงที่งานครบรอบ 100 ปี พระราชวังสนามจันทร์

 

ปัจจุบันรถตู้โฟล์คของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ใช้ในการเสด็จพระราชดำเนินนั้น เป็นรถตู้โฟล์คสวาเกน คาราเวล ที5 เป็นรถตู้อเนกประสงค์มีความปลอดภัยสูง ได้รับการปรับแต่งภายในให้มีลิฟต์ยกรถเข็นพระที่นั่งเพื่อความสะดวกสบายของพระองค์ท่านยามเสด็จพระราชดำเนิน

สำหรับรถโฟล์คตู้ที่เคยใช้ในการเสด็จพระราชดำเนินทั้ง 6 คันที่ สุขุม ได้ใช้เวลาตามหาร่วมปีก็กำลังเตรียมที่จะออกจัดแสดงให้ประชาชนทั่วไปได้ชมอย่างใกล้ชิดในวันที่ 15 ก.พ. 2557 ที่ลานสวนสนุกวันเดอร์ เวิลด์ พาร์ค รามอินทรา กม.10 ซึ่ง สุขุม ทิ้งท้ายอย่างประทับใจว่า แม้อาจจะไม่ได้เป็นรถพระที่นั่งแต่แค่เป็นรถของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และเคยใช้ในพระราชกรณียกิจที่มีต่อประเทศชาติก็เป็นความภูมิใจสูงสุดของชีวิตแล้ว