แนวทางการฝึกการโค้ชผู้บริหาร
เรื่อง เกรียงศักดิ์ นิรัติพัฒนะศัย
เมื่อเร็วๆ นี้ ผมได้รับเชิญจากนิด้าให้ไปแลกเปลี่ยนแนวคิดเรื่องการโค้ชผู้บริหาร (Executive Coaching) ในงานเสวนา HROD TALK โดยมี ดร.วาสิตา บุญสาธร หรืออาจารย์ทรายเป็นวิทยากรร่วม
ผมเล่าเรื่องของ Executive Coaching โดยให้นิยาม ความจำเป็นในการโค้ช พร้อมทั้งยกตัวอย่างให้เห็น และฉายวิดีโอคลิปของ David Rock โค้ชที่มีชื่อเสียง สาธิตการโค้ชให้ดูเป็นตัวอย่าง ท่านสามารถดูได้จาก http://www.youtube.com/watch?v= udaXzLgr86E
เมื่อคลิปห้านาทีจบลง ผมเสนออาจารย์ทรายว่า ผมจะลองสาธิตการโค้ชอาจารย์ทรายให้ผู้เข้าร่วมเสวนาได้ชม ซึ่งอาจารย์ทรายก็ยินดีที่จะลอง
ผมเริ่มต้นโดยกล่าวว่า
“อาจารย์ทรายอยากให้ผมโค้ชอาจารย์เรื่องอะไรครับ”“
ทรายสนุกกับงานสอนที่นิด้ามากค่ะ ในขณะเดียวกันทรายก็ปรารถนาที่จะมีโอกาสทำงาน Executive Coaching เป็นงานรองด้วยค่ะ เพราะมันจะทำให้ทรายมีตัวอย่างในธุรกิจมาสอนได้ดียิ่งขึ้น อาจารย์พอจะโค้ชทรายให้เป็น Executive Coach ได้ไหมคะ”“
พอได้ครับ อาจารย์คิดเรื่องนี้มานานหรือยังครับ”“
เพิ่งจะมาจุดประกายหลังจากฟังอาจารย์เกรียงเล่าให้ฟังนี่เองค่ะ”“
ดีครับ เท่าที่อาจารย์ฟังผมมานี่ อาจารย์พอจะมองออกไหมครับว่าการเป็น Executive Coach นั้นต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้างครับ”“
ก็ต้องมีความรู้และประสบการณ์ เข้าใจจิตวิทยา มีทักษะสำคัญคือ ช่างสังเกต ถาม ฟัง และพูด ค่ะ”“
ดีมากครับ เท่าที่อาจารย์ประเมินตัวเอง อาจารย์คิดว่าเป็นอย่างไรครับ”“
คิดว่าพอมีครบค่ะ แต่ที่ขาดคือประสบการณ์ในการโค้ชค่ะ อาจารย์เกรียงเริ่มอย่างไรคะ”“
ก่อนจะตอบ ผมขอถามเพิ่มหน่อยครับ อาจารย์ว่าทักษะไหนสำคัญมากที่สุดครับ”“
คงจะเป็นทักษะการถามค่ะ เพราะทรายสังเกตอาจารย์เกรียงว่าที่สนทนากันมาสองสามนาทีนี้ อาจารย์เกรียงใช้การถามเยอะมากเลยค่ะ”“
ถูกต้องแล้วครับ ข่าวดีก็คือ อาจารย์ทรายมีทักษะในการถามที่ดีมาก เป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับโค้ชทีเดียวครับ”สำหรับการที่ไม่มีประสบการณ์ในการโค้ชนั้น มีแนวทางจัดการอยู่สองทาง คือการอบรมเพื่อให้ได้ทักษะและประสบการณ์ ในเมืองไทยขณะนี้ยังไม่มี แต่ว่าในต่างประเทศมีโรงเรียนอบรม Executive Coach แล้วให้ประกาศนียบัตร ซึ่งการอบรมนั้นจะเป็นการเรียนแบบทางไกลผ่าน Internet, Email, Skype และทางโทรศัพท์
อีกกรณีหนึ่งก็คือการทำงานกับคนที่มีประสบการณ์ แล้วลองฝึกโค้ชดู ซึ่งจะเป็นแนวทางในลักษณะ Mentoring หรือระบบพี่เลี้ยงนั่นเองครับ
“
อาจารย์ทรายสนใจวิธีไหนครับ”“
ทรายสนใจอยากให้อาจารย์เกรียงเป็น Mentor ให้ อาจารย์เกรียงจะเริ่มอย่างไรคะ”“
การโค้ชคือการพัฒนาทักษะ ต้องเรียนไปทำไป เหมือนกับการเรียนว่ายน้ำครับ ต้องลงสระ อาจารย์คิดว่ามีใครที่อาจารย์อยากจะลองใช้เป็นตุ๊กตาฝึกการโค้ชไหมครับ”“
มีค่ะ พอดีทรายเห็นว่ามีอาจารย์ใหม่หนึ่งท่านชื่ออาจารย์เชอรี่ เพิ่งมาสอนต้นเดือนนี้เองค่ะ อาจารย์เชอรี่เพิ่งจบปริญญาเอกมาค่ะ เธอมักมาปรึกษาทรายอยู่บ่อยๆ ทรายอยากโค้ชเธอให้ปรับตัวเข้ากับการเป็นอาจารย์ได้เร็วขึ้นน่ะค่ะ”“
ดีครับ เท่าที่อาจารย์ทรายสังเกตอาจารย์เชอรี่ เธอมีความกังวลใจในเรื่องอะไรบ้างครับ”“
เรื่องการสอน การออกข้อสอบ และการตรวจข้อสอบค่ะ”“
ในการโค้ชนั้น ควรจะทำไปทีละเรื่อง ฝรั่งเรียกว่า One step at a time ครับ อาจารย์ทรายทราบไหมครับว่าทำไม”“
เพราะว่าผู้ได้รับการโค้ชจะไม่สับสนค่ะ”“
ถูกต้องแล้วครับ จากประสบการณ์ของอาจารย์ทราย คิดว่าเรื่องไหนควรเป็นเรื่องที่อาจารย์ทรายจะเลือกมาเป็นหัวข้อในการเริ่มต้นโค้ชอาจารย์เชอรี่ก่อนครับ”“
ทรายคิดว่าเรื่องการสอนค่ะ”“
ดีครับ ที่จริงแล้ว เราได้ผ่านขั้นตอนแรกของ The Coach’s Model สำหรับ Executive Coach ไปแล้ว อาจารย์ทรายจำได้ไหมครับว่า Model ที่ผมเล่าให้ฟังนั้นมีกี่ขั้นตอน”“
เท่าที่จำได้นะคะ อาจารย์ใช้คำว่า 4D คือ Diagnose (การประเมินความต้องการการโค้ช) Design (การออกแบบการโค้ช) Discuss (การสนทนากันในระหว่างโค้ช) และ Destiny (บรรลุเป้าหมายในการโค้ช) เท่ากับว่าเราเพิ่งจบขั้นตอน Diagnose ไปใช่ไหมคะ”“
ใช่ครับ ขั้นตอนต่อไปเราก็จะมาออกแบบการโค้ชกันว่า จะทำแบบไหนดี ความถี่จะเป็นอย่างไร มีกติกาอย่างไร หลังจากนั้นก็ดำเนินการโค้ช เห็นไหมครับว่าผมเพิ่งสาธิตการโค้ชให้อาจารย์ทรายไปแล้ว”“
ดูก็ไม่ยากเลยนะคะ” n.......................................................................................................
สำหรับท่านที่สนใจบทสนทนาภาษาไทยในการสาธิตการโค้ชจากวิดีโอคลิปของ David Rock กรุณาเมลมาที่ [email protected]
