นิพพานบนหลังอาน

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล

“โลกนี้ถ้าไม่รู้จักความลำเค็ญ ไหนเลยจะรู้ซึ้งถึงความรื่นรมย์”

โผงผาง หนักแน่น ชัดถ้อยชัดคำ เป็นวาจาที่ถูกเปล่งจากหนุ่มใหญ่ร่างสันทัด ผิวเกรียมแดด แววตามุ่งมั่น บนใบหน้าประดับด้วยรอยยิ้มจริงใจ

วัชระ หลิ่วพงศ์สวัสดิ์ นักเขียนสารคดีท่องเที่ยว และ “เสือเทา” จักรยานเสือภูเขาคู่กาย ทั้งคู่รอนแรมร่อนเร่ไปทั่วทุกสารทิศ บุกตะลุยป่าเขาดงดอย ข้ามห้วย ข้ามแม่น้ำ แล่นฉิวไปบนเส้นทางแห่งการผจญภัยร่วมกันมานานกว่า 2 ทศวรรษแล้ว

ซีรีส์หนังสือสารคดีท่องเที่ยวด้วยจักรยาน 3 เล่มที่ชื่อ “คนขี่เสือ” สำนักพิมพ์พิมพ์บูรพา เป็นผลผลิตอันเข้มข้นจากประสบการณ์เดินทางไกล คมความคิดบนหลังอาน สายตาที่สัมผัสทิวทัศน์สองข้างทาง วิถีชีวิต ผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ วัฒนธรรม ภาษา ตกผลึกเป็นตัวอักษร สำนวนภาษาห้าวๆ ประสาขาลุย สนุก ตราตรึงน่าประทับใจ เหมาะสำหรับนักอ่านผู้ชื่นชอบการท่องเที่ยวและคนรักจักรยานยิ่งนัก

“ตอนหนุ่มๆ มันคึกคะนอง พอกระโดดขึ้นจักรยานได้ก็มุ่งหน้าขึ้นเขา เข้าป่าอย่างเดียว อยากเจอทางขรุขระลำบาก ถนนลาดยางนี่ไม่เอาเลย

เสาร์อาทิตย์ก็ปั่นไปดูน้ำตก ดูนก ดูต้นไม้ ไม่ก็ขึ้นไปยอดดอย นั่งพักผ่อนหย่อนใจโน่นเลย แต่พอเราพ้นวัยรุ่น เรียกว่าเที่ยวมาจดป่าแถบเชียงรายแทบทะลุ บวกกับร่างกายที่มันอ้อนล้า แก่ขึ้น ก็เพลาๆ เรื่องบุกตะลุยลงบ้าง หันมาปั่นเที่ยวไกลๆ แทน”

หนุ่มใหญ่วัย 55 หัวเราะร่า เขาปักหลักใช้ชีวิตอยู่ที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย มานานหลายสิบปีแล้ว เขาเล่าว่าสมัยก่อนวันที่บนท้องถนนทุกเส้นทุกสายยังไม่มีจักรยานวิ่งกันแพร่หลาย จะควักตังค์ซื้อเสือภูเขาสักคันต้องคิดแล้วคิดอีก เพราะตัวเลือกน้อย แถมราคาแพง แพงถึงขนาดเจ้าของร้านบริการนำส่งถึงบ้านเลยทีเดียว ยิ่งแต่งตัวเต็มยศ จัดเต็มทั้งหมวก เสื้อ กางเกง รองเท้า ยิ่งดูเหมือนตัวประหลาดในสายตาชาวบ้าน

“เสือเทาคันนี้ปั่นมา 20 ปีแล้ว คุณภาพเยี่ยม ใช้ดี เข้าโค้งลงเขาพลิ้ว ไม่มีสะดุด ทนทายาดมากๆ” เขาตบเสือคู่ใจเบาๆ อย่างรักใคร่

พอเบื่อเส้นทางเดิมๆ เขาและพลพรรคนักปั่นก็ขยับขยายหลักไมล์ของตนให้กว้างขวางออกไปอีก เริ่มแบกเป้บรรจุเปลนอน เสื้อผ้า ของกิน มีดเดินป่า และกล้องถ่ายรูปพร้อมสมุดบันทึก พเนจรไปไกลขึ้น จากเชียงรายข้ามแม่น้ำโขงไปลาว ไปจีน เวียดนาม กัมพูชา ข้ามไปยังพม่า แล้ววกกลับเข้าไทย วนไปเวียนมาจนช่ำชอง มีเซอร์เวย์เส้นทางใหม่ๆ จนถึงจัดทริปท่องเที่ยวเป็นหมู่คณะ

“ผมจดบันทึกไว้เสมอ หลังสิ้นสุดการเดินทางในแต่ละวัน เขียนเก็บไว้เฉพาะเรื่องราวที่เราประทับใจ อยากจะบอกเล่าให้คนอื่นฟังบ้าง”

คนขี่เสือทั้ง 3 เล่ม เป็นบันทึกการเดินทางท่องเที่ยวด้วยจักรยานที่ วัชระ หลิ่วพงศ์สวัสดิ์ ใช้เวลานานถึง 12 ปี ถ่ายทอดออกมา เรื่องราวของชายคนหนึ่งกับจักรยานคันหนึ่งที่ออกไปเผชิญโลกกว้างด้วยกัน เล่มแรก พูดถึงประสบการณ์ตื่นตาตื่นใจของการได้พบกับโลกใบใหม่ โลกกว้างที่เต็มไปด้วยความยากลำบาก สมบุกสมบัน เล่มสอง เล่าเรื่องราวล้ำค่าของมิตรภาพในหมู่เพื่อนกลุ่มเสือภูเขาที่กิน เที่ยว ปั่นจักรยานด้วยกันบนหนทางอันยาวไกล เล่มสาม เปรียบเสมือนปรัชญาชีวิตบนหลังอาน บทเรียนที่ได้เรียนรู้มาตลอด 20 กว่าปีในฐานะนักปั่น

“ผมว่าการปั่นจักรยานเหมือนการฝึกสมาธิ ฝึกสติ ปั่นแล้วจิตใจมันสงบ ได้อยู่กับตัวเอง ได้คิด พิจารณา ยิ่งปั่นบ่อยๆ ก็เหมือนยิ่งฝึกจิตฝึกใจให้ละเมียดละไมขึ้น ยามที่คุณกระโดดขึ้นหลังอาน แล้วถีบออกไปบนถนน วินาทีนั้นคุณทิ้งอัตตา ทิ้งอำนาจ ลาภ ยศ สรรเสริญ ทุกสิ่งทุกอย่างไปหมด เหลือแค่คุณกับจักรยานเท่านั้น

วัชระ บอกอีกว่า จักรยานทำให้เขาติดดิน เป็นมิตรเป็นกันเองกับทุกคน เช่นเดียวกับชาวบ้านแปลกหน้าที่พบเจอ มักจะเข้ามาจับไม้จับมือต้อนรับอย่างอบอุ่นถึงเนื้อถึงตัว ไม่เหมือนพาหนะอื่นอย่างรถยนต์ มอเตอร์ไซค์ เขาบอกว่านี่คือความดีงามของจักรยาน

“สิ่งที่ผมได้เรียนรู้จากการเดินทางท่องเที่ยว คือ จักรยานมันพาเราไปได้ไกล แม้ในที่ที่รถใหญ่ไปไม่ถึง บางครั้งเจอทางตันปั่นต่อไม่ได้ เราก็แบกขึ้นบ่า จักรยานมันแบกเราตลอดทาง ทำไมเราจะแบกมันบ้างไม่ได้

ยิ่งปั่นไกล ยิ่งเห็นโลกกว้างขึ้นเรื่อยๆ ในความไกลนั้นก็รู้สึกว่ามันไม่รอบ ไม่สิ้นสุดเสียที ผมเลยคิดว่าต่อให้คุณปั่นจักรยานรอบโลก ก็ไม่สำคัญเท่าปั่นรอบใจตัวเอง ปั่น 10 กิโลเมตรกับปั่นพันไมล์มีคุณค่าเท่ากัน ตราบใดที่คุณลงจากอานแล้วพบว่าความคิด ทัศนคติ ประสบการณ์ของคุณเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีงาม”

วัชระ หลิ่วพงศ์สวัสดิ์ บอกอย่างเชื่อมั่น พลางขอตัวพาเสือเทาคู่ใจออกไปปั่นช้าๆ ก่อนจะค่อยๆ หายลับไปในหัวมุมถนนอันคดโค้ง

วัชระ หลิ่วพงศ์สวัสดิ์ เกิดเมื่อปี 2502 ที่ อ.ห้วยยอด จ.ตรัง เป็นนักเขียนอิสระ มีผลงานเขียนสารคดีท่องเที่ยวปรากฏตามหน้านิตยสารอย่างต่อเนื่อง

เสือเทา คือชื่อเรียกของจักรยานเสือภูเขาสีเทายี่ห้อ Challenger เป็นคันแรกที่ซื้อและยังใช้ปั่นอยู่จนถึงทุกวันนี้

ปัจจุบันเขาใช้ชีวิตอย่างสงบเรียบง่าย ทำสวนผลไม้พร้อมทั้งเปิดเกสต์เฮาส์เล็กๆ ชื่อบ้านตำมิละ ริมแม่น้ำโขง อ.เชียงของ จ.เชียงราย