12 Years a Slave ปลดแอก คนย่ำคน

อินทรชัย พาณิชกุล

12ปีนรกบนดิน

12 Years a Slave ปลดแอก คนย่ำคน

ประเทศ สหรัฐ

ประเภท ชีวิต

ความยาวหนัง 133 นาที

เรตติ้ง น.15+ เหมาะสำหรับผู้ชมที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป

กำกับ สตีฟ แม็คควีน

นำแสดง ชิวีเทล เอจิโอฟอร์ ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์ เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์ พอล ดาโน พอล จิอาแม็ตติ และแบรด พิตต์

นิวยอร์ก ปี 1841 ชีวิตเสรีชนของนักไวโอลินผิวดำ โซโลมอน นอร์ทอัพ ต้องพังทลายลง หลังถูกลักพาตัวส่งขึ้นเรือไปค้าเป็นทาสยังดินแดนไกลโพ้น ณ เมืองนิวออร์ลีนส์ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐลุยเซียนา สหรัฐอเมริกา

ในยุคที่อเมริกายังมีการค้าทาสอย่างเปิดเผย นิโกรจำนวนนับล้านพลัดพรากจากครอบครัว กระจัดกระจายไปใช้แรงงานตามไร่ฝ้าย ไร่ปศุสัตว์ของเศรษฐีที่ดินผิวขาว ด้วยสารพัดเหตุผลทั้งชดใช้หนี้สิน ถูกล่อลวง ขายหยาดเหงื่อแลกเศษเงิน บางรายเป็นลูกทาส เรียกว่าไม่มีอิสรภาพนับตั้งแต่ตื่นลืมตาขึ้นมาดูโลก ใครได้นายดีถือเป็นโชค กินอิ่มนอนหลับ ได้รับการปฏิบัติเยี่ยงสุนัขรับใช้ตัวโปรด ใครได้นายไม่ดีถือเป็นฝันร้าย โดนกดขี่ให้ทำงานเลือดตาแทบกระเด็น อดมื้อกินมื้อ ถูกเฆี่ยนตี ร้ายที่สุดหากคิดหลบหนีมีโทษถึงตาย

โซโลมอน นอร์ทอัพ ผ่านชะตากรรมความยากลำบากมาอย่างทรหด เห็นความดีงามและความชั่วร้ายในตัวมนุษย์ด้วยกัน เขาโชคดีกว่าทาสหลายคนผู้ถูกลักพาตัวที่ได้รับการช่วยเหลือ และถูกส่งตัวกลับบ้าน เรื่องราวตลอดระยะเวลา 12 ปีในชีวิตการเป็นทาสให้บทเรียนแก่เขาว่าสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตคนเราคืออิสรภาพ ทั้งหมดถูกบันทึกลงในชีวประวัติเรื่อง 12 Years a Slave

วันนี้ 12 Years a Slave ถูกนำมาดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ เขียนบทและกำกับโดยสตีฟ แม็คควีน ผู้กำกับผิวสีชาวอังกฤษ เจ้าตัวเลือกนักแสดงฝีมือดีชาวไนจีเรียอย่างชิวีเทล เอจิโอฟอร์ มารับบทโซโลมอน นอร์ทธัพ รวมถึงนักแสดงสมทบเกรดเออย่าง ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์ ในบท เอ็ดวิน เอพส์ นายทาสผู้โหดเหี้ยม เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์ รับบท วิลเลียม ฟอร์ด เจ้าของไร่ผู้มีจิตใจอารี พอล ดาโน ในบทผู้คมทาสเลือดร้อน และแบรด พิตต์ ที่โผล่ออกมาไม่กี่ฉากเล็กๆ แต่มีความหมายยิ่ง

โดยส่วนตัว ผมไม่ได้ดูหนังที่ทำให้รู้สึกหดหู่สะเทือนใจแบบนี้มาพักใหญ่แล้ว ชีวิตของทาสผิวดำในไร่ฝ้าย พฤติกรรมถูกกดขี่ทารุณ ความโหดร้ายที่เพื่อนมนุษย์ปฏิบัติต่อกันดังเช่นนายทาสกับลูกทาส ไม่ว่าการใช้คำเรียกดูถูกเหยียดหยาม บังคับขู่เข็ญให้ทำงานหนัก เฆี่ยนตีราวกับวัวควาย แขวนคอ ตลอดจนยิงทิ้งผู้คิดหลบหนี อยู่ก็ตายหนีก็ตาย ทั้งหมดกระตุกต่อมอารมณ์ได้เสมอมาทุกยุคทุกสมัย ดูทีไรก็จุกอก น้ำตารื้น

ชิวีเทล เอจิโอฟอร์ เล่นได้โดดเด่นเหลือเกิน สวมวิญญาณทาสผู้อดทน สีหน้า แววตา ท่าทางแสดงออกถึงอารมณ์โศกเศร้า ทุกข์ยากได้อย่างน่าเห็นอกเห็นใจ คอยลุ้นไปกับความหวังอันริบหรี่ที่จะได้เป็นไทวันใดวันหนึ่ง ฉากปลอบโยนทาสผู้หญิงที่ถูกพรากลูกไปด้วยน้ำเสียงกร้าวว่าเขาต้องอดทนกล้ำกลืนขนาดไหนในการมีชีวิตอยู่ในแต่ละวัน ความหวังคือสิ่งเดียวที่ทำให้เขายังมีลมหายใจ หรือฉากที่คุยกับเพื่อนบนเรือประโยคที่ว่าถึงแม้เป็นทาสที่ 'มีชีวิต' หากไม่ได้ 'ใช้ชีวิต' แล้วไซร้ อยู่ก็เหมือนตาย คำนี้กินใจไม่รู้ลืม

ขณะเดียวกัน ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์ ก็ตีบทแตกกระเจิงในบทนายทาสหนุ่มขี้เมา เผยให้เห็นจิตใจอันโหดเหี้ยม บ้าคลั่ง เอาแก่ใจ เต็มไปด้วยความอาฆาตมาดร้าย ตัวละครเอ็ดวิน เอพส์ แม้ไม่เหมือนนายทาสที่โรคจิตชอบทรมาน ฆ่าแกง ดังที่เห็นในหนังเรื่องอื่นๆ แต่ก็ทำให้เห็นวิธีคิด มุมมองที่นายทาสมีต่อลูกทาสได้แจ่มชัด นั่นคือทาสมิต่างอะไรสมบัติส่วนตัว จะให้ใคร จะทำลาย จะทิ้งขว้างอย่างไรก็ได้

บทภาพยนตร์ที่ สตีฟ แม็คควีน เขียนร่วมกับ จอห์น ริดลีย์ ดำเนินไปอย่างลื่นไหล กระชับ ไม่ยืดเยื้อเยิ่นเย้อ หลายช่วงมีฉากที่ฉายภาพชีวิตของทาสได้อย่างเห็นภาพ จำติดตา นั่นคือฉากโซโลมอนนั่งใช้มือเปิบเศษไก่ชิ้นเล็กๆ มันฝรั่ง และผลเบอร์รีสองลูกอย่างหิวกระหาย ทันใดนั้นก็ความคิดอะไรบางอย่างก็แล่นเข้ามาในหัว มือนิ่ง สายตาเหม่อลอยไปไกลแสนไกล ฉากฝังศพเพื่อนทาสที่ตายคาไร่เพราะทำงานหนัก ทาสทุกคนล้อมรอบพลางเปล่งเสียงร้องเพลงบทสวดส่งวิญญาณสู่สวรรค์ เนื้อหาใจความพูดถึงอิสรภาพหลังความตาย ฉากโบยตีทาสสาวจนหลังแตกยับ ดูแล้วใจหาย ฉากทาสเดินเรียงแถวกลับจากไร่ด้วยท่าทีอ่อนระโหยโรยแรง รวมถึงฉากที่ตัวเอกแอบเขียนจดหมายในยามค่ำคืน ด้วยวิธีที่อาจสร้างความสะเทือนใจแก่ผู้ชมที่ได้เห็น

สำหรับคนอ่อนไหว โลกสวย มองโลกในแง่งาม อารมณ์ของหนังเรื่องนี้ถือว่าหนักอึ้ง เครียด หม่นหมองสุดๆ พร้อมจะทำหัวใจให้อับเฉา ก่อนบดขยี้ให้แตกเป็นเสี่ยงๆ สำหรับผม ในตอนจบทัศนคติ ความคิดความเชื่อที่มีต่อระบบทาส ระบบชนชั้นนั้นยิ่งชัดเจนและมั่นคง นั่นคือมนุษย์ทุกคนควรเท่าเทียมกัน

กระแส 12 Years a Slave มาแรงทุกเวที

ด้วยต้นฉบับหนังสือเข้มๆ บทภาพยนตร์ดีๆ ผู้กำกับคุณภาพพร้อมทีมงานนักแสดงชั้นยอด ทำให้ 12 Years a Slave ได้รับเสียงชื่นชมถล่มทลาย จนสามารถคว้ารางวัลภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ประเภทชีวิต บนเวที Golden Globe ครั้งที่ 71 เมื่อเร็วๆ นี้มาครองอย่างสมศักดิ์ศรี จากการถูกเสนอเข้าชิงทั้งหมด 7 รางวัล อาทิ ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ผู้กำกับยอดเยี่ยม นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม ประเภทชีวิต นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม และดนตรีประกอบยอดเยี่ยม

ส่วนเวทีออสการ์ ครั้งที่ 86 ประจำปี 2014 ก็ยังคงแรงไม่หยุดด้วยการเข้าชิง 9 สาขารางวัลใหญ่ ทั้งสาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ผู้กำกับยอดเยี่ยม (สตีฟ แม็คควีน) บทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม (จอห์น ริดลีย์) นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (ชีวิเทล อีจิโอฟอร์) นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม (ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์) นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม (ลูพิต้า นยองโอ) ลำดับภาพยอดเยี่ยม (โจ วอล์คเกอร์) ออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม (แพทรีเซีย นอร์ริช) ออกแบบงานสร้างยอดเยี่ยม (อลิซ เบเกอร์)

รอลุ้นกันด้วยใจระทึกกับวันประกาศผลรางวัลออสการ์ 3 มี.ค.นี้