บทธรรมพิเศษน้อมอุทิศถวายแด่สมเด็จพระสังฆราชฯ(ธรรมบรรยาย ณ นครมุมไบ ๒๓ ตุลาคม ๕๖) (ตอน ๑๐)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

เมื่อปฏิเสธกฎแห่งกรรมก็เข้าไม่ถึงคำสั่งสอนในพระพุทธศาสนาอย่างเด็ดขาด เพราะอย่างที่กล่าวอยู่แล้วว่า... พระพุทธศาสนาเป็นเรื่องเรียนรู้เรื่องธรรมชาติ กฎแห่งกรรมก็เป็นเรื่องของธรรมชาติ กฎแห่งกรรมเป็นพื้นฐานของธรรมชาติที่เราเรียกรวมในคำสั่งสอนว่า “ศีลธรรม”

ศีลธรรมหรือกฎแห่งกรรมนั้น จึงเป็นเรื่องของเบื้องต้นในการอยู่ในโลกนี้อย่างมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันเพื่อสันติสุขในระดับโลกเท่านั้นเอง จึงกล่าวว่าเรื่องกฎแห่งกรรมเรื่องของศีลธรรมนั้นเป็นเรื่องในระดับโลก แต่การที่จะออกมาจากโลกหรือถึงที่สุดคือความสิ้นทุกข์นั้น จะต้องมีการพัฒนาความรู้มากกว่าขั้นนี้ จึงเกิดอีกศรัทธาหนึ่งขึ้นเป็นศรัทธาที่สี่เรียกว่า ตถาคตโพธิสัทธา เพื่ออะไร...เพื่อความรู้แจ้งในความจริงทั้งปวง อันนำไปสู่ความสิ้นทุกข์หรือออกจากโลกนี้อย่างสิ้นเชิง

ตถาคตโพธิสัทธา คือ ความศรัทธาเชื่อมั่นในธรรมะ หรือหลักความเป็นธรรมดา หรือหลักความจริงที่เรียกว่าอริยสัจอันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง เพราะฉะนั้นพระพุทธศาสนาจึงมีความจริงที่สรุปสังเคราะห์เป็นความจริงขั้นสุดยอด ความจริงที่สุดยอดนั้นเกิดจากการศึกษาความจริงของโลกนี้ที่เป็นไปตามกฎแห่งกรรม และเป็นไปตามสภาพธรรมนั้นๆ การเข้าถึงความจริงที่มีอยู่ในโลกนี้อย่างแท้จริงตรงนั้นที่นำไปสู่ความสิ้นทุกข์ ความจริงดังกล่าวนั้นจึงเรียกว่า อริยสัจ อันเป็นความจริงที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ชอบโดยพระองค์เอง

ก็ต้องกลับมาหาความหมายว่า อริยสัจ ความจริงขั้นสูงสุดนั้นคืออะไร... ก็จะตอบให้สั้นๆ เพื่อเหมาะกับเวลาที่จะปิดแล้ว ณ บัดนี้ว่า...ความรู้ความเข้าใจถึงที่สุดอันเข้าถึงกฎอิทัปปัจจยตา ความรู้จริงที่เข้าถึงกฎอิทัปปัจจยตาที่ปรากฏความจริงในธรรมชาตินั้น เรียกว่าเข้าถึงอริยสัจ

(อ่านต่อฉบับหน้า)