ข้าวจี่คู่หนาวคนอีสาน

โดย...เสนาะ วรรักษ์

ข้าวในนาแก่ได้เวลาเกี่ยวพร้อมกับลมหนาวพัดมาแล้ว ทุกวันนี้ชาวบ้านจะนำข้าวเปลือกข้าวสารไปแปรรูปเป็นขนมมีน้อยขึ้น ด้วยสาเหตุที่เทคโนโลยีที่เจริญขึ้น จากที่ชาวอีสานนำข้าวมาทำเส้นขนมจีนเป็นอาหารหลักรับประทานกัน ทุกวันนี้แทบจะไม่มีการโม่แป้งทำกันแล้ว เพราะมีโรงงานทำเส้นขนมจีนอยู่ในหมู่บ้านทั่วอีสานแล้ว

แต่ยังคงมี “ข้าวจี่” เท่านั้นที่ยังคงรักษาวิถีชาวบ้านได้อย่างเหนียวแน่น เพราะยังไม่มีข้าวจี่สำเร็จรูปหรือว่าข้าวจี่อยู่ในตู้เย็นร้านสะดวกซื้อแต่อย่างใด แม้นักโภชนาการของบริษัทผู้ผลิตอาหารพยายามค้นคิดวิธีแต่ก็ไม่สำเร็จ

กาญจนา ศิระเกษ แม่ค้าชาวศรีสะเกษ ซอยวัดป่ามิ่งเมือง ถนนวิจิตรนคร ต.เมืองเหนือ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ปิ้งข้าวจี่ขายริมถนนบริเวณชุมชนท่าเรือ ในวันที่มีอากาศหนาวเย็น และวันที่มีอากาศร้อนจะไม่ทำขาย

ข้าวจี่ หรือข้าวปิ้ง เป็นอาหารโปรดของคนอีสาน ชาวอีสานรับอิทธิพลอาหารชนิดนี้สืบทอดมาจากบรรพบุรุษมาเป็นเวลาหลายร้อยศตวรรษ มักนิยมทำกินทำขายกันในฤดูหนาว โดยเฉพาะวันที่มีอากาศหนาวเย็นยะเยือก จะนึกถึงข้าวจี่เหมือนกับว่าหัวใจเรียกร้อง

ข้าวจี่นั้นจะเริ่มต้นด้วยการนำข้าวสารเหนียวไปแช่น้ำไว้ประมาณ 34 ชั่วโมง จากนั้นก็นำไปสรงข้าวใส่หวดปล่อยให้สะเด็ดน้ำใส่น้ำในหม้อนึ่งซึง เอาหวดข้าววางลงปิดฝาแล้วนึ่งจนข้าวสุก เมื่อสุกแล้วนำมาคลุกเกลือสักนิดหน่อย เอาเครื่องชูรสผสมไปด้วย แล้วปั้นให้เป็นแผ่นแบนๆ นำมาย่างไฟอ่อนๆ พอให้ข้าวแข็งตัวเล็กน้อย จากนั้นก็เอาไปชุปไข่ไก่นำมาย่างไฟต่อจนเหลือง ชอบแบบเกรียมก็ย่างให้นานหน่อย ทำขายกันในราคาก้อนละ 5 บาท

ข้าวจี่นี้ชาวอีสานจะกินเป็นอาหารเช้า จะกินเปล่าๆ ก็ได้ หรือจะกินกับอาหารอย่างอื่น เช่น หมูปิ้ง แจ่วบอง ก็อร่อยไปอีกแบบ บางคนกินกับกาแฟแทนปาท่องโก๋ หรือน้ำเต้าหู้ก็ได้ จากการที่ประชาชนมีความรู้มากขึ้นเห็นว่าข้าวเหนียวมีคุณค่าทางอาหารสูงกว่าข้าวเจ้า ทั้งมีไข่ไก่ผสมอยู่ด้วย จึงหันมานิยมรับประทานข้าวจี่มากขึ้น นอกจากจะมีคุณค่าด้านโภชนาการสูงแล้วยังอิ่มได้นาน โดยเฉพาะผู้ใช้แรงงานกินแล้วมีพลัง ข้าวจี่ไม่เพียงมีที่อีสานเท่านั้น ท่านที่อยู่เมืองหลวงหากินได้ทั่วไปที่มีชุมชนอีสานปิ้งขายกลาดเกลื่อน

อย่างไรก็ตาม ข้าวจี่เป็นอาหารประเภทอาหารว่าง นิยมรับประทานกันในฤดูหนาว ควรรับประทานในขณะที่ยังร้อน เพราะถ้าข้าวจี่เย็นรสชาติความอร่อยก็จะลดลง ข้าวจี่มีส่วนประกอบของข้าวเหนียวให้สารคาร์โบไฮเดรต ไขมันให้พลังงาน ไข่ให้สารโปรตีน ซึ่งเสริมสร้างความเจริญเติบโตอีกด้วย