เล่มเดียวในดวงใจของ ‘อรสม สุทธิสาคร’

โดย....อินทรชัย พาณิชกุล

อรสม สุทธิสาคร นักเขียนสารคดีแถวหน้าของวงการ ศิลปินรางวัลศิลปาธร ประจำปี 2552 เจ้าของผลงานขึ้นหิ้งอย่าง “คุก” “มือปืน” และ “สนิมดอกไม้”

เธอตอบทันทีราวกับมีคำตอบในใจอยู่แล้วว่าหนังสือเล่มแรกและเล่มเดียวที่เปลี่ยนชีวิตคือ นิยายชื่อ ละครแห่งชีวิต ของหม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์

“หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นเมื่อปี 2472 เรียกว่าเป็นนิยายพันทางเล่มแรกของไทย ที่ใช้ฉากของเรื่องในต่างประเทศ แต่ตัวละครล้วนเป็นคนไทยทั้งสิ้น อ่านครั้งแรกตอนอายุ 16 ที่ห้องสมุดประชาชน จ.จันทบุรี บ้านเกิด

อ่านแล้วหลงใหลคลั่งไคล้ อยากจะเป็นนักเขียน นักหนังสือพิมพ์ เพราะนิยายเล่มนี้ฉายภาพชีวิต ความคิด อุดมการณ์ของนักเขียนนักหนังสือพิมพ์ออกมาได้อย่างทะลุปรุโปร่ง เป็นอาชีพที่มีเกียรติ ได้ท่องโลกกว้าง ได้รับประสบการณ์ใหม่ๆ อันหลากหลายและน่าตื่นเต้น อ่านจบแล้วทำให้เราแน่วแน่ว่าชีวิตนี้จะต้องเป็นนักเขียนให้ได้”

ละครแห่งชีวิตถูกยกย่องให้เป็นอัญมณีเม็ดงามแห่งยอดมงกุฎนวนิยายในยุครุ่งอรุณแห่งวรรณกรรมไทย สมัยก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 หนึ่งในหนังสือดีร้อยเล่มที่คนไทยควรอ่าน ตามโครงการวิจัยของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

พลังอำนาจของวรรณกรรมเล่มหนาเล่มนี้ ยังสร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักหนังสือพิมพ์รุ่นเก่าหลายคน ไม่ว่าสมชาย กรุสวนสมบัติ หรือซูม ไทยรัฐ สุภา ศิริมานนท์ ไพฑูรย์ สุนทร เสนีย์ เสาวพงศ์ ฯลฯ