In My Bag

โดย...เรือนแก้ว บำรุง – สัมภาษณ์/เรียบเรียง ภาพ Aleksandra Misiorowska

ศจีพันธุ์ โกโปเนน อายุ 35 ปี

อาชีพ : ล่าม นักแปล สอนภาษาไทยให้นักศึกษาล่ามที่ Diaconia University of Applied Sciences (Diakonia ammattikorkeakoulu)

ที่อยู่ : วานตา (Vantaa ห่างจาก Helsinki ประมาณ 25 กม.) ประเทศฟินแลนด์/ตั้งแต่ปี 2003

แหล่งซื้ออาหาร

“ที่ฟินแลนด์จะมีซูเปอร์มาร์เก็ตหลักๆ อยู่ 2 เชน คือ Kmarket กับ Smarket มีบัตรสมาชิกให้ลูกค้าสะสมแต้มใช้เป็นส่วนลด เวลาเลือกซื้อของสดของแห้ง ส่วนมากจะซื้อตามเชนพวกนี้ ในซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไปจะมีอาหารเอเชียขายอยู่เกือบทุกแห่ง ของไทยๆ เช่น กะทิกระป๋อง เครื่องแกงสำเร็จเป็นห่อๆ (ยี่ห้อ Santa Maria, Blue Dragon, Thai Choice, หรือยี่ห้อเชนอย่าง Pirkka หรือ Rainbow) ข้าวสาร น้ำปลา น้ำมันหอย ใบมะกรูดแห้ง กระเทียม/ขิงสับ น้ำจิ้มไก่ โดยเฉพาะน้ำจิ้มไก่ คนที่นี่จะนิยมมาก ใส่ในอาหารแทบจะทุกประเภท เพราะมีรสหวาน เขาเรียกว่า Sweet Chilli Sauce (Makea Chillikastike)

เนื้อสัตว์จะซื้อตามซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่ๆ ส่วนมากเนื้อหมูและไก่จะมีการหมักซอสไว้แล้ว ทำให้เก็บไว้ได้นาน ส่วนตัวไม่ชอบซื้อเนื้อสัตว์ที่หมักซอสไว้ เพราะมีรสเค็ม มีสารปรุงรสมากไป เนื้อบดที่นี่จะเป็นเนื้อหมูกับเนื้อวัวผสม ถ้าอยากได้แบบเนื้อบดชนิดเดียวล้วนต้องไปซื้อที่ร้านใหญ่ๆ แหล่งที่ไปซื้อเนื้อสัตว์อีกที่ คือ Market Hall (Kauppahalli) อยู่ในเมืองย่านเดียวกับร้านเอเชีย เป็นตลาดสดเก่าแก่ มีขายผักผลไม้ ขนมปัง ที่นี่ขายเนื้อสัตว์ กระดูกสัตว์ มีเครื่องในขายทุกส่วน แต่มีอาหารหายากขายเยอะ บริการดี ขอดเกล็ดปลาให้ หั่นซี่โครงให้เป็นท่อนเล็กๆ มีร้านขายเนื้อบางร้านที่คนขายพูดไทยได้ด้วย (คนฟินแลนด์) เวลามีงานปาร์ตี้กับเพื่อนจะทำซี่โครงหมูย่าง ทำต้มแซ่บกระดูกหมู จะทำไส้กรอกอีสาน หาซื้อไส้หมู จะหาทุกอย่างได้จากที่นี่ ลูกค้าหลักของที่นี่ คือ ชาวเอเชียนั่นเอง

ในตัวเมือง Helsinki ย่าน Hakaniemi จะเป็นย่านรวมร้านขายของชำชาวต่างชาติ มีตั้งแต่ร้านเวียดนาม จีน อินเดีย แอฟริกัน ร้านของชำของไทยแถวบ้านที่ Vantaa ชื่อร้านโชคดี แต่ไปไม่บ่อย เพราะสะดวกเข้าเมืองไปซื้อที่ร้านจีนหรือร้านเวียดนาม มีของไทยให้ซื้อมากมาย ผักสดต่างๆ ผักชี ต้นหอม กะเพรา ตะไคร้ พริก หอม ฯลฯ ข้าวสารจะซื้อครั้งละ 10 กิโลฯ ราคาไม่ถึง 20 ยูโร กินได้ 34 เดือน

ตลาดสดใหญ่ๆ จะอยู่ในเมือง Helsinki มีแค่สองที่ คือ Hakaniemen Kauppahalli และ Vanha kauppahalli ซึ่งเป็นอาคารอิฐเก่า แต่ข้างในสะอาด น่าเดิน มีผักออร์แกนิกขาย มีเนื้อสัตว์ นอกจากปลาสดจะมีปลาตัวเล็กๆ ที่นำมาดองใส่กระปุก ปลารมควัน ซึ่งสามารถซื้อเป็นของฝากได้ มีขนมปัง ขนมอบขาย นักท่องเที่ยวชอบมาเดินดูว่าคนท้องถิ่นกินอะไรกัน ที่นี่มีมุมคาเฟ่เล็กๆ มีร้านขายซุปที่ขึ้นชื่อ

ที่ฟินแลนด์มีปลาแซลมอนและปลาเทราต์ขายทุกร้าน ส่วนมากนำเข้าจากนอร์เวย์ ปลาของฟินแลนด์ที่มีขายทั่วไปเป็นพวกปลาเนื้อขาว เรียกเป็นภาษาฟินน์ Kuha, Hauki, Ahven เป็นปลาที่อยู่ตามทะเลสาบ ร้านมีติดป้ายไว้ว่าปลาจับได้เมื่อวันที่เท่าไหร่ เราก็เลือกซื้อตามความสด ปลาเนื้อขาวพวกนี้ก้างจะเยอะ รสชาติจืดๆ มาทำอาหารไทยไม่ค่อยเหมาะ ปลาเนื้อแดงอย่างแซลมอนจะอร่อยกว่า

อาหารฟินแลนด์ส่วนใหญ่รสไม่จัด ยืนพื้นเป็นมันฝรั่ง มีเนื้อสัตว์บ้าง เช่น ประเภทสตูต่างๆ แต่คนจะกินปลาเป็นหลัก ทั้งปลาหมักเกลือ ปลาหมักดอง หรือแบบที่เอามาเข้าเตาอบ มีพวกเพสตรี้ พายข้าว เรียกว่า Karjalanpiirakka หรือ Carelian pastry เป็นแป้งที่โม่ทำเป็นแผ่น ไส้มันฝรั่งบดหรือข้าวโอ๊ต อบออกมาเป็นแผ่นแบนๆ กินกับเนย ผสมไข่ต้มและขนมปัง คนที่นี่ชอบกินขนมปังสีดำ ที่เรียกว่า Ruisleipa หรือ Rye Bread

ชาวฟินแลนด์จะไม่มีอาหารโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์มากนัก แต่มีประเพณีวัฒนธรรมเกี่ยวกับอาหาร เช่น จะรับประทานขนมที่เรียกว่า Mammi เป็นขนมเหนียวๆ สีดำ ทำจาก Rye ช่วงอีสเตอร์ ช่วงวันแรงงาน 1 พ.ค. จะรับประทานไส้กรอกและสลัดมันฝรั่ง ขนมปังทอด ดื่มเครื่องดื่ม Sima รสเปรี้ยวเล็กน้อย ช่วงคริสต์มาสจะรับประทานขาหมู มันฝรั่งอบ ตับอบ หรือหัวผักกาดอบ สลัดที่ทำจากบีทรูท แอปเปิล แครอต แคเลเรียน เพสตรี้ และดื่มเครื่องดื่ม Gloggi หรือไวน์ร้อน มีส่วนผสมของเครื่องเทศ เช่น กานพลู อบเชย อาหารแต่ละอย่างดูธรรมดา ไม่หวือหวา หาได้ในท้องถิ่น

ฤดูร้อนจะมีการไปเก็บแบร์รี่ชนิดต่างๆ ในป่า เช่น บลูแบร์รี่ ราสพ์แบร์รี่ คลาวแบร์รี่ ลิงกอนแบร์รี่ เอามาทำขนม ทำแยม แบร์รี่พวกนี้ขึ้นเองตามธรรมชาติ มีมากจนเก็บไม่หมด ต้องจ้างแรงงานต่างชาติ โดยเฉพาะแรงงานไทยมาจากเมืองไทยมาเก็บแบร์รี่ไปขายในช่วงหน้าร้อน พอเข้าฤดูใบไม้ร่วงจะมีเห็ดขึ้นตามป่า”

การเลือกซื้ออาหาร หีบห่อ บรรจุภัณฑ์

“หลักการเวลาเลือกซื้อของจะดูว่าผลิตที่ไหน วันหมดอายุ เปรียบเทียบราคาต่อกิโลกรัม ดูปริมาณน้ำตาล แต่เป็นคนที่ไม่เลือกซื้อผลิตภัณฑ์ไขมันต่ำ หรือพวกโค้ก ซีโร่ เพราะไม่ได้บริโภคมากมาย ซื้อแบบปกติดีกว่า

จากแต่ก่อนที่ทำกับข้าวไม่เป็นเลย ไม่เคยแม้แต่จะหุงข้าวเอง ตะไคร้หน้าตาเป็นอย่างไร เข้าร้านซื้อของมาผิดๆ ถูกๆ พอเริ่มทำกับข้าว เริ่มสนุก หาสูตรอาหารได้ง่ายๆ บนอินเทอร์เน็ต ทำกินเองประหยัดและดีต่อสุขภาพ มั่นใจได้ว่าไม่มีสารปรุงแต่ง สมัยก่อนเคยขนเครื่องปรุงเครื่องแกงมาจากเมืองไทยมากมาย ใช้ไม่ทันก็หมดอายุไป ตอนนี้ของพวกนี้หาซื้อง่าย จึงไม่หอบมาแล้ว หน้าร้อนจะปลูกผักเองบ้าง เคยปลูกมันฝรั่งและผักที่เอาเมล็ดมาจากเมืองไทย เช่น ผักชี ผักบุ้ง ทำกล่องคล้ายๆ เรือนกระจก ติดหลอดไฟไว้ สามารถปลูกในบ้านช่วงฤดูหนาวได้ด้วย

สิ่งที่ชอบตั้งแต่มาอยู่ใหม่ๆ ที่ฟินแลนด์ ทุกคนสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมมาก จะพยายามช่วยลดขยะ คนส่วนมากพกถุงผ้าติดตัว ตามบ้านจะแยกขยะ บางบ้านจะมีถังสำหรับเก็บขยะไบโอปิดบ่มตัว ใช้ผสมดินปลูกต้นไม้ ขวดแก้ว โลหะ อะลูมิเนียม เช่น กระป๋องต่างๆ มีการแยกจริงจัง มีจุดสำหรับทิ้งของรีไซเคิล ขวดเครื่องดื่มมีค่ามัดจำขวดละ 1040 เซนต์ ตามซูเปอร์มาร์เก็ตมีเครื่องหย่อนคืนขวด ได้สลิปค่ามัดจำใช้เป็นส่วนลดเวลาซื้อของ ช่วยลดปริมาณขยะไปได้เยอะเลย”

ในถุงกับข้าววันนี้

“วันนี้แวะไปที่ตลาดเก่า เพื่อซื้อผัก ที่นี่มีผักให้เลือกหลายชนิด มีแบบออร์แกนิกด้วย ซื้อพริกปาปริก้า เหลือง ส้ม จะเอามาผัดเปรี้ยวหวาน จะได้สีสวยๆ และเผื่อทำผัดผักกับบรอกโคลีและข้าวโพดอ่อน ได้แตงกวา ผักสลัดโรเมน มะเขือเทศเชอรี่มาทำสลัดสำหรับวันพรุ่งนี้ วันนี้ซื้อพายข้าว (Carelian Pastry) มาเป็นมื้อเช้าวันพรุ่งนี้ แวะซื้อเนื้อไก่มาหนึ่งแพ็กและหมูสับสำหรับทำแกงจืดหมูบะช่อ ซื้อนมกล่องเล็กครึ่งลิตร ซอสหอยนางรมขวดเล็กเพราะแบกไม่ไหว ทั้งหมดนี้ซื้อจากซูเปอร์ฯ ที่สถานีรถไฟ ราคาจะแพงกว่าปกติ แต่สะดวก เพราะมักจะแวะซื้อของที่นี่ก่อนกลับบ้าน เวลาซื้อไก่จะเลือกไก่ที่ไม่หมักซอส เพราะที่หมักซอสจะมีรสเค็มเกินไป จะซื้อเนื้อสัตว์มาหมักเองส่วนใหญ่ เวลาทำน้ำซอสเปรี้ยวหวานมักจะทำในปริมาณเยอะๆ เสร็จแล้วสามารถแช่แข็งไว้ในช่องแช่แข็งที่บ้านจะมีซอสที่ทำไว้หลายชนิด เช่น ซอสเปรี้ยวหวาน ซอสมะเขือเทศสำหรับพาสต้า พิซซ่า ซอสแกงกะหรี่อินเดีย แกงกะหรี่ไทย แปะชื่อซอส ลงวันที่ แช่แข็งไว้ เวลายุ่งๆ แค่ซื้อเนื้อสัตว์ ซื้อผักมาลงผัดได้เลย สะดวกดี”