บทธรรมพิเศษน้อมอุทิศถวายแด่สมเด็จพระสังฆราชฯ(ธรรมบรรยาย ณ นครมุมไบ ๒๓ ต.ค. ๒๕๕๖) (ตอน ๘)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ฉะนั้นความศรัทธาจึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่งของจิตใจของบุคคลที่ประกาศตนว่าเป็นชาวพุทธ เพื่อนำไปสู่การสร้างพลังขับเคลื่อนชีวิตให้มุ่งไปสู่ทิศปัญญา ด้วยความเห็นชอบว่า ปัญหาทั้งปวงดับได้ด้วยปัญญา... ยกตัวอย่างดังเช่น ดร.บี.อาร์. อัมเบดการ์ ก็เข้ามาสู่ความเป็นชาวพุทธด้วยความศรัทธา แต่ความศรัทธาไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่จะต้องเกิดขึ้นด้วยการศึกษาให้รู้เข้าใจในคุณค่าของพระพุทธศาสนา จึงเกิดเป็นพลังความเชื่อมั่นในจิตใจ จนก่อเกิดศรัทธาจิตขึ้น... ความศรัทธาจึงต้องเกิดขึ้นจากการศึกษาโดยมีความรู้ ความรู้ทำให้เกิดความศรัทธาเชื่อมั่นในการกระทำนั้นๆ และหากความศรัทธาขาดการศึกษา ขาดความรู้ ก็จะกลายเป็นความเชื่อที่ขาดเหตุขาดผลทันที และน่ากลัวยิ่งนัก เพราะนั่นคืออาการความลุ่มหลงแห่งจิตที่จะก่อเกิดโมหจิตขึ้น ให้ใหลหลงวกวนต่อไปในกระแสแห่งความทุกข์อย่างไม่รู้จบไม่รู้สิ้น

ความศรัทธาหรือความเชื่อที่มีปัญญา จึงตรงข้ามกับความเชื่อที่เป็นโมหะ ความศรัทธามีเหตุมีผลค้นคว้าหาความจริงได้ แต่ความเชื่อไม่มีเหตุไม่มีผล ปฏิเสธความจริงอย่างสิ้นเชิง วิถีจิตมิจฉาทิฏฐิ... เราจึงเห็นหลักคำสอนจำนวนมาก ที่อ้างอิงความศักดิ์สิทธิ์อย่างไม่มีรูปธรรมนามธรรมอันควรเชื่อถือ ที่พยายามโน้มน้าวให้ไปหาความเชื่ออย่างขาดเหตุขาดผล ซึ่งตรงข้ามกับความศรัทธาในพระศาสนาที่ต้องมีเหตุมีผล และต้องเข้าใจในสิ่งที่มีความเชื่อหรือศรัทธานั้นว่ามีคุณค่า คุณค่านั้นต้องให้เกิดสติปัญญา เพื่อนำไปสู่การทำความดีเพื่อประโยชน์เพื่อที่สุดคือ...ความสิ้นทุกข์

ความศรัทธาหรือศรัทธาจิต จึงเป็นดอกกุญแจดอกแรกอันสำคัญยิ่งที่จะเปิดประตูพระพุทธศาสนา เข้าสู่เส้นทางปฏิบัติเพื่อความสิ้นทุกข์ ที่เรียกว่า อริยมรรคอันมีองค์ธรรม ๘ ประการ หรือเพื่อเข้าสู่การปฏิบัติในทางสายกลางเพื่อความสิ้นทุกข์คือพระนิพพาน... ดังนั้นท่านทั้งหลายจึงพึงควรสนใจในสุดท้ายแห่งเวลาบรรยายธรรมว่า อะไร...คือความศรัทธา ความหมายศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างไร... ให้ตั้งใจฟังให้จงดีในบัดนี้...

(อ่านต่อฉบับหน้า)