ชุมชนเอกราช หมู่บ้านกลอง วัฒนธรรมทางภูมิปัญญา

โดย...นพพล ชูกลิ่น

เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสได้ไปถ่ายรูปกับสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยเป็นความตั้งใจที่อยากจะไปเจอเพื่อนๆ สมาชิกที่ชอบถ่ายภาพด้วยกัน ทริปนี้เป็นการออกไปถ่ายรูปโดยที่ไม่ทราบรายละเอียดมากนัก รู้เพียงแค่เราจะเดินทางไปที่ จ.อ่างทอง ซึ่งผมเองก็ยังรู้สึกว่า จ.อ่างทอง ไม่น่าจะมีสถานที่ให้ถ่ายภาพมากนัก

แต่สำหรับผมการที่ได้ไปเจอเพื่อนๆ ที่มีความชอบในเรื่องราวเดียวกันมันก็ทำให้ผมได้รับความสุขอย่างมากแล้วครับ แต่ในที่สุดผมก็เพิ่งประจักษ์ว่า จ.อ่างทอง เมืองแห่งวัฒนธรรมแห่งนี้มีเรื่องราวมากมายที่ซ่อนอยู่ ชวนให้ผมให้สัญญากับตัวเองว่าจะกลับมาเสาะหาเรื่องราวมาเล่าสู่กันฟังอีกนะครับ

สำหรับฉบับนี้ผมขอนำท่านผู้อ่านไปท่องเที่ยวเมืองอ่างทอง จังหวะกลองจังหวะโลก สิ่งที่ผมตื่นเต้นมากในทริปนี้ คือการเข้าเยี่ยมชมโรงงานแบบเก่าแก่ดั้งเดิมที่ผลิตกลอง ผมได้พูดคุยกับผู้ประกอบการซึ่งมีอยู่มากมายว่าตลาดอยู่ที่ไหนบ้าง คำตอบคือ ประเทศญี่ปุ่นและกลุ่มประเทศยุโรป แอฟริกา อเมริกา จีน เกาหลี ออสเตรเลีย ซึ่งผมไม่เคยคาดคิดมาก่อนเลยว่าสินค้าหัตถกรรมพื้นบ้านที่น่าจะเป็นสินค้าประจำถิ่นของไทยจะมีความสามารถในการผลิตสินค้าที่เป็นผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมแบบนี้ได้ เพราะผมมีความเชื่อตลอดมาว่าผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมจะต้องถูกผลิตขึ้นโดยใช้ความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะทางประจำถิ่นเท่านั้น อาทิ วัตถุดิบ เทคนิค ความเชี่ยวชาญที่ถูกสืบทอดกันมา ผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมจึงไม่สามารถผลิตขึ้นนอกประเทศได้ แต่วันนี้ผมได้พบความสามารถที่คนไทยทำได้แล้วส่งออกไปทั่วโลก

เท่าที่ทราบจากการได้พูดคุยกับเจ้าหน้าที่ อบต. พบว่าตอนนี้ชาวบ้านผลิตของไม่ทันกับความต้องการของลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ สมกับที่ชุมชนนี้เคยได้รับรางวัล ชุมชนเศรษฐกิจสร้างสรรค์นำร่องประเทศไทยปี 2554 ชุมชนนี้เริ่มผลิตกลองตั้งแต่ปี 2470 ในปัจจุบันคงเหลือหมู่บ้านที่ทำกลองและซ่อมกลองแห่งเดียวในประเทศไทย ผมเห็นชาวบ้านในแต่ละครอบครัวยังคงใช้การผลิตจากอุปกรณ์เครื่องมือแบบเก่าที่คิดค้นสืบต่อกันมา ผมยืนสังเกตเทคนิคการกลึงไม้ให้กลมด้วยการใช้ขาเหล็กค่อยๆ วัดไปทีละส่วนแล้วค่อยกลึงให้เป็นรูปทรงของกลองแล้วทึ่งมากๆ ครับ วัตถุดิบที่ใช้ทำกลองได้แก่ไม้ฉำฉา หนังจะมาจากหนังควาย หนังวัว หนังแกะ ขึ้นกับชนิดของกลอง กลองที่ใช้เล่นกับดนตรีไทย ได้แก่ กลองโทน กลองตะโพนไทย กลองตะโพนมอญ กลองแขก กลองเปิงมางคอก กลองยาว กลองที่ส่งออก ได้แก่ กลองแจมเป้ กลองรำวง กลองญี่ปุ่น กลองแดง ผมขอเชิญชวนท่านผู้อ่านไปเที่ยวชมกันนะครับ จะได้ความรู้และภาคภูมิใจในความเก่งของคนไทยไปด้วยกันนะครับ