ตลาดคลองสวน 100 ปี

โดย...นพพล ชูกลิ่น

ในช่วงวันหยุดปิดเทอมของเด็กๆ นี้ ผมอยากแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวที่ไม่ไกลจากกรุงเทพฯ มากนัก ท่านผู้ปกครองน่าจะพาบุตรหลานของท่านไปท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้อย่างสะดวก สถานที่แห่งนี้คือ “ตลาดคลองสวน 100 ปี”

“ตลาดคลองสวน 100 ปี” ตั้งอยู่ริมคลองประเวศบุรีรมย์ ซึ่งเป็นคลองที่กั้นระหว่าง 2 จังหวัดพอดี คือ จ.ฉะเชิงเทรา (พื้นที่ ต.เทพารักษ์ อ.บ้านโพธิ์) กับ จ.สมุทรปราการ (พื้นที่ ต.คลองสวน อ.บางบ่อ) ตลาดคลองสวนเป็นตลาดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 มีอายุกว่า 100 ปี ซึ่งยังคงความโบร่ำโบราณขององค์ประกอบโดยรวม อาคารบ้านเรือน วิถีชีวิตของชุมชนริมสองฝั่งคลอง ที่แบ่งสองฟากฝั่งจากกันด้วยสะพานข้ามไม้ที่มีอายุยาวนานตามอายุของตลาดแห่งนี้

ลำคลองที่เป็นคลองสายหลักที่นำพาไปสู่อีกหลายชุมชนในเขตพื้นที่ของ จ.ฉะเชิงเทรา จึงทำให้ตลาดแห่งนี้เป็นประหนึ่งจุดศูนย์รวมของชุมชนในแถบนี้ทั้งหมด การมาเที่ยวที่ตลาดคลองสวนนั้น นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสถึงวิถีชีวิตของคนสมัยเก่าสองฝั่งคลอง ฝั่งหนึ่งเป็นชุมชนที่อยู่อาศัยที่มีอายุของอาคารบ้านเรือนยาวนาน และอีกฟากฝั่งเป็นแหล่งทำมาค้าขายของคหบดีจีนสมัยเก่า ซึ่งสืบทอดกิจการค้าขายให้ลูกหลานสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ดังนั้น ตลาดคลองสวนจึงเป็นแหล่งรายได้หลักของชุมชนในแถบนี้ ร้านรวงที่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์ ทั้งวิธีการค้าขาย หรือแม้แต่ผู้ขายที่ส่วนมากเป็นผู้สูงอายุ หากเป็นคนอายุน้อยก็คือรุ่นลูกรุ่นหลานที่สืบทอดกิจการของบรรพบุรุษต่อๆ กันมา เช่น ร้านขายขนมโบราณ ซึ่งเป็นขนมที่หาทานยากในปัจจุบัน ร้านกาแฟที่มีอาแป๊ะคนขายอายุกว่า 70 ปี เป็นร้านที่คนในชุมชนมักมารวมตัวกัน พบปะ พูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องราวต่างๆ ของเหตุบ้านการเมือง ร้านตัดผมที่มีอายุกว่า 30 ปี ซึ่งยังคงวิธีการตัดผมแบบสมัยเก่า เครื่องไม้เครื่องมือ และเทคนิคแบบดั้งเดิม หรือแม้แต่ร้านซ่อมวิทยุเก่า โทรทัศน์เก่า ที่ยังคงใช้วิธีหรืออุปกรณ์สมัยเก่า แต่ยังคงมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่สัมผัสได้อย่างหนึ่ง ที่ต้องอาศัยความใจเย็น และความชำนาญของช่างฝีมือที่มีประสบการณ์อันยาวนานอีกด้วย

ร้านค้าส่วนใหญ่จะคำนึงถึงการอนุรักษ์ความเป็นไทยสมัยโบราณ การคัดสรรสินค้าที่นำมาวางขายให้เข้ากับบรรยากาศ ทางเดินริม 2 ฝั่งคลองที่ค่อนข้างกว้าง อากาศไม่ร้อนเนื่องจากติดคลอง มีลมพัดเย็นสบายเกือบตลอดเวลา ทำให้เหมาะแก่การใช้เวลากับสถานที่แห่งนี้ได้ยาวนาน ร้านอาหารติดน้ำ สามารถนั่งพักผ่อนได้ตามอัธยาศัย ท่านผู้อ่านสามารถใช้ช่วงเวลาว่างกับบุตรหลานของท่านซึมซับเอาวิถีชีวิตที่เรียบง่าย แต่ประณีตของคนสมัยเก่า ให้ความรู้ความเข้าใจในความเป็นอยู่ของวิถีชีวิตคนไทยที่พึ่งพิงสายน้ำ อันเป็นเอกลักษณ์ของคนไทยในสมัยก่อนที่นับวันเริ่มเลือนหายไปตามกาลเวลา ซึ่งกระผมคิดว่าวิถีชีวิตแบบอย่างพอเพียงเช่นนี้ ลูกหลานคนไทยควรอย่างยิ่งที่จะมีความรู้ความเข้าใจให้ลึกซึ้ง อันจะเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิตต่อไป